| YouTube Channel

भगन्दरः (bhagandaraH)

 
Apte Hindi
Hindi
भगन्दरः
पुं*
- "भग+दृ+णिच्+खच्, मुम्"
एक रोग जो गुदावर्त में व्रण के रूप में होता है
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भगन्दरः
noun
भगे स्त्रीजननेन्द्रिये जायमानः व्रणरोगविशेषः।
"भगन्दरः प्रायः वेश्याजनेषु भवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भगन्दरः,
पुं,
(भगं गुह्यमुष्कमध्यस्थानं दारय-तीति “दृ + णिच् + पूःसर्व्वयोर्दारिसहोः ।”२ ४१ इत्यत्र “भगे दारेरिति वक्तव्यम् ।” इति काशिकोक्तेः खच् “खचिह्रस्वः ।” ९४ इति ह्रस्वः मुम्च ।)अपानदेशे व्रणरोगविशेषः तस्य रूपमाह ।“गुदस्य द्व्यङ्गुले क्षेत्रे पार्श्वतः पिडकार्त्तिकृत् ।भिन्नो भगन्दरो ज्ञेयः पञ्चविधो भवेत्
”अर्त्तिकृत् पीडाकृत् पञ्चविधः वातकपैत्तिक-श्लैष्मिकसान्निपातिकशल्यजभेदैः
भगन्दर-शब्दस्य निरुक्तिमाह भोजः ।“भगं परिसमन्ताद्यो गुदवस्ती तथैव ।भगवद्दारयेद्यस्मात्तस्मादेष भगन्दरः
”भजन्त्यनेनेति भगं मेहनम् भजन्त्यस्मिन्नितिभगं योनिः अत्र भगशब्देन द्बयमपि कथ्यते ।भगवत् योनिवत्
पूर्व्वरूपादीनि यथा, --“कटीकपालनिस्तोददाहकण्डुरुजादयः ।भवन्ति पूर्व्वरूपाणि भविष्यति भगन्दरे
”कटीकपालमत्र कटीफलकम्
वातिकं शत-पोनकसंज्ञं भगन्दरमाह ।“कषायरूक्षैरतिकोपितोऽनिल-स्त्वपानदेशे पिडकां करोति याम् ।उपेक्षणात् पाकमुपैति दारुणंरुजाञ्च भिन्नारुणफेनवाहिनीम्
तत्रागमो मूत्रपुरीषरेतसांब्रणैरनेकैः शतपोनकं वदेत् ।दारुणं अतिदारुणात् व्रणैरनेकैः सूक्ष्ममुखैः ।शतपोनकश्चालनी तत्तुल्यम्
पैत्तिकमुष्ट्रग्रीव-संज्ञमाह ।“प्रकोपणैः पित्तमतिप्रकोपितंकरोति रक्तां पिडकां गुदे गताम् ।तदाशुपाकाहिमपूतिवाहिनींभगन्दरञ्चोष्ट्रशिरोधरं वदेत्
”आशुपाकाहिमपूतिवाहिनीम् शीघ्रपाकाम्उष्मदुर्गन्धवाहिनीञ्च तदा तं भगन्दरं उष्ट्र-शिरोधर उष्ट्वग्रीवसंज्ञं वदेत् उष्ट्रग्रीव-संज्ञञ्च पिडकाकालीनवक्रतयोष्ट्रग्रीवाकार-त्वेन
*
श्लैष्मिकपरिस्राविसंज्ञमाह ।“कण्डूयनो घनस्रावी कठिनो मन्दवेदनः ।श्वेतावभासः कफजः परिस्रावी भगन्दरः
”कठिनः पिडकावस्थायां परिस्रावी निरन्तरंस्रवणशीलः
*
सान्निपातिकशम्बूकावर्त्त-संज्ञमाह ।“बहुवर्णरुजास्रावाः पिडका गोस्तनोपमाः ।शम्बूकावर्त्तवन्नाडी शम्बूकावर्त्तको मतः
”बहुवर्णरुजास्रावाः बहुशब्दो वर्णादिभिःप्रत्येकं सम्बध्यते नाडी स्रावमार्गः
*
शल्यजमुन्मार्गसंज्ञमाह ।“क्षताद्गतिः पायुगताद्बिवर्द्धतेह्युपेक्षणात् स्युः कृमयो विदाय्यंते ।प्रकुर्व्वते मार्गमनेकधा मुखै-व्रणैस्तमुन्मार्गभगन्दरं वदेत्
क्षतात् कण्टकादिना नखेनकण्डूयनादिना वाभिघातात् ।गतिः स्रावः उन्मार्गभगन्दरम् एतस्य कृमि-कृतमार्गैः पुरीषादिनिर्गमादुन्मार्गसंज्ञा
”कष्टसाध्यमसाध्यञ्चाह ।“घोराः साधयियुं दुःखाः सर्व्व एव भग-न्दराः ।तेष्वसाध्यस्त्रिदोषोत्थः क्षतजश्च विशेषतः
वातमूत्रपुरीषाणि शुक्रञ्च कृमयस्तथा ।भगन्दरात् स्रवन्तस्तु नाशयन्ति तमातुरम्
”अथ भगन्दरस्य चिकित्सा यथा, --“अथास्य पिडकामेव तथा यत्नादुपाचरेत् ।शुद्ध्यस्रस्रुतिसेकार्त्तैर्यथा पाकं गच्छति
पुनर्नवामृताशुण्ठीपिष्टिकावदरैः कृतः ।लेपाय पिडकावस्थे कल्कः शस्तो भगन्दरे
पयःपिष्टैस्तिलारिष्टमधुकैः शीतलैः कृतः ।लेपो भगन्दरे शस्तः पैत्तिके वेदनावति
”अरिष्टो निम्बः
“सुमनायाश्च पत्राणि गुडूची विश्वभेषजम् ।सैन्धवं तक्रसंपिष्टं लेपाद्धन्ति भगन्दरम्
”सुमना जातिस्तस्याः पत्रम् ।“पिडकानामपक्वानामपतर्पणपूर्व्वकम् ।कर्म्म कुर्य्याद्विरेकान्तं भिन्नानां व्रणवत् क्रिया
निशार्कक्षीरसिन्धूत्थपुराश्वहननच्छदैः ।सिद्धमभ्यञ्जने तैलं भगन्दरहरं परम्
”पुरो गुग्गुलुः अश्वहननच्छदाः करवीर-पत्राणि निशादितैलम्
*
“त्रिफलापुरकृष्णानां त्रिपञ्चांशैकयोगिता ।गुटिका शोथगुल्मार्शोभगन्दरवतां हिता
”नववार्षिको गुग्गुलुः
*
“शस्त्रक्रियापि कथिता शस्त्रसाध्ये भगन्दरे ।सा तेनैव कर्त्तव्या शस्त्रशास्त्रमवैति यः
व्यायामं मैथुनं युद्धं पृष्ठयानं गुरूणि ।रूढव्रणेऽपि यत्नेन वर्जयेद्बत्सरं नरः
”इति भावप्रकाशे भगन्दराधिकारः
अपि ।“लङ्घनं स्वेदनं लेपविम्लापनविरेचनैः ।रक्तमोक्षादिभिः शीघ्रं गुदजां पिडकां जयेत्
तथा यत्नं भिषक् कुर्य्याद्यथा पाकं नियच्छति ।अपक्वं वाथ पक्वं वा जलौकापातनं हितम्
तदभावे तु शृङ्गाभ्यामिदं रक्तस्य मोक्षणम्
”वटपत्राष्टकाशुण्ठीगुडूच्यः सपुनर्नवाः ।पिष्ट्वा तु पिडकारम्भे लेपः शस्तो भगन्दरे
आमावस्थाक्रिया प्रोक्ता पक्वावस्थाक्रियोच्यते
त्र्युषणापाटलाक्षारवह्निदाहादिकं क्रमम् ।विधाय व्रणवत् कार्य्यं यथा दोषो यथा बलम्
स्नुह्यर्कदुग्धदार्व्वीभिर्वर्त्तिं कृत्वा भगन्दरे ।दद्यात् सर्व्वशरीरस्था नाडीर्हन्यात् प्रयोगराट्
तिलाभयालोध्रमरिष्टपत्रंनिशा वचा कुष्ठमगारधूमः ।भगन्दरे नाड्युपदंशयोश्चदुष्टव्रणे शोधनरोपणोऽयम्
शुनोऽस्थिघृष्टं त्रिफलारसेनविडालकास्थि त्वथवा विलेपनात् ।चिरप्रभूतं व्रणरोगदुष्टंभगन्दरं नाशमुपैति नूनम्
*
जम्बूकमांसं भुञ्जीत प्रकारैर्व्यञ्जनादिभिः
”शृगालमांसव्यञ्जनं खाद्यम् अथवा शम्बक-मांसव्यञ्जनं खाद्यम्
“त्रिकटु त्रिफला मुस्तं विडङ्गामृतचित्रकम् ।शट्येला पिप्पलीमूलं हवुषा सुरदारु
तुम्बुरुं पुष्करं चव्यं विशाला रजनीद्वयम् ।विडं सौवर्च्चलक्षारौ सैन्धवं गजपिप्पली
यावन्त्येतानि चूर्णानि तावद्द्विगुणगुग्गुलुः ।कोलप्रमाणां गुटिकां खादयेन्मधुना सह
भगन्दरं श्वासकासं क्षयं जीर्णज्वरोदरम् ।नाडीदुष्टव्रणानाहकुष्ठोन्मादाश्मरीक्रमीन्
मेहान्त्रवृद्धिहृद्रोगशूलं श्लीपदमेव ।सप्तविंशतिको हन्ति गुग्गुलुः सर्व्वरोगहा
”हृद्रोगशूलमित्यत्र हृतपार्श्वशूलमित्यपि पाठः
सप्तविंशतिगुग्गुलुः
*
“चित्रकार्कौ त्रिवृत्पाठौ मलपूहयमारकौ ।सुधां वचां लाङ्गलिकां हरितालं सुवर्च्चलाम्
ज्योतिष्मतीञ्च संहृत्य तैलं वैद्यो विपाचयेत् ।एतद्बिस्यन्दनं नाम तैलमुक्तं भगन्दरे
शोधनं रोपणञ्चैव सुवर्णकरणं स्मृतम् ।”विष्यन्दनतैलम्
*
“सूतस्य द्बिगुणेन शुद्धवलिना कन्यापयोभि-स्त्र्यहंपिष्ट्वा ताम्रमयं समस्ततुलितं पात्रं विधायोपरि ।स्वेद्यं यामयुगं सभस्मपिठरे जम्बूजलैः सप्तधासार्द्धं तत्पुटयेत् भगन्दरहरो गुञ्जोन्मितास्यादिति
”जम्बूजलैरित्यत्र निम्बूजलैरिति पाठः ।भगन्दरहरो रसः
*
“शुद्धसूतं समं गन्धं मृतनागं सतुत्थकम् ।जीरकं सैन्धवं तुल्यं तिक्तकोषातकीद्रवैः
पिष्ट्वा तल्लेपनाद्धन्ति भक्षणाच्च भगन्दरम् ।रसः कालाग्रिरुद्रोऽयं गुञ्जैकं मृत्युजिद्भवेत्
”कालाग्निरुद्रो रसः
*
इति सारदीपिकायां भगन्दरचिकित्साध्यायः
अपि गारुडे १८८ अध्याये ।“गुग्गुलुं त्रिफलायुक्तं पीत्वा नश्येत् भग-न्दरः
”(अस्य सकारणलक्षणचिकित्सितं यथा, --क्रिम्यस्थि सूक्ष्मलक्षणनव्यवाय-प्रवाहनान्युत्कटकाश्वपृष्ठैः ।गुदस्य पाके पिडका भृशार्त्तिःपक्वप्रभिन्ना तु भगन्दरः स्यात्
विरेचनञ्चैषणपाटनञ्चविशुद्धमार्गस्य तैलदाहः ।स्यात् क्षारमूत्रेण सुपाचितेनछिन्नस्य चास्य व्रणवच्चिकित्सा
”इति चरके चिकित्सास्थाने सप्तदशेऽध्याये
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“दॄ विदारणे”@} 2 प्वादिः।
‘भये च’ इति कविकल्पद्रुमे।
अर्थविशेषे घटादिः।
3 ‘दॄ भये’ इति क्र्यातिषु पठितो धातुः, अस्यैव मित्त्वार्थमर्थविशेषे घटादित्वम् इति बहूनां मतम्।
क्षीरस्वाम्यादयस्तु भ्वादिषु स्वतन्त्रं धातुममुं मन्यन्ते।
देवोऽपि तेषामनुकूलः।
सिद्धान्तकौमुद्याद्यनुसारेणास्माभिः अर्थविशेषे घटादित्वमङ्गीकृत्य विलिखितम्।]] ‘दरेद् दृणाति द्रियते क्रमाद् भीदारणादरे।’ 4 इति देवः।
5 6 दारकः-रिका, दारकः- 7 दरकः- 8 ह्मल्यचित्तां स्मरयत्यसौ मां नन्दात्मजः सन्दरकः खलानाम्।’ धा।
का।
२। ११।]] रिका, 9 दिदरिषकः-दिदरीषकः-दिदीर्षकः-र्षिका, 10 देदिरकः-रिका
11 दरिता-दरीता-त्री, दारयिता-दरयिता-त्री, दिदरिषिता-दिदरीषिता-दिदीर्षिता-त्री, देदिरिता-त्री
12 दृणन्-ती, दारयन्-दरयन्-न्ती, दिदरिषन्-दिदरीषन्-दिदीर्षन्-न्ती
-- दरिष्यन्-दरीष्यन्-न्ती-ती, दारयिष्यन्-दरयिष्यन्-न्ती-ती, दिदरिषिष्यन्-दिदरीषिष्यन्-दिदीर्षिष्यन्-न्ती-ती
-- 13 व्यतिदृणानः, दारयमाणः-दरयमाणः, व्यतिदिदरिषमाणः-व्यतिदिदरीषमाणः-व्यतिदिदीर्षमाणः, देदीर्यमाणः
व्यतिदरिष्यमाणः-व्यतिदरीष्यमाणः, दारयिष्यमाणः-दरयिष्यमाणः, व्यतिदि- दरि14षिष्यमाणः, व्यतिदिदीर्षिष्यमाणः, देदिरिष्यमाणः
15 प्रदीः-प्रदिरौः-प्रदिरः, 16 ददृत्
-- -- 17 18 दीर्णम्-दीर्णः-दीर्णवान्, 19 दारितः-दरितः, दिदरिषितः-दिदरीषितः-दिदीर्षितः, देदिरितः-तवान्
20 दरः-दरी, 21 दाराः, 22 पुरन्दरः, 23 24 भगन्दरः, विदारी, दारः-दरः, दिदरिषुः-दिदरीषुः-दिदीर्षुः, देदिरः
दरितव्यम्-दरीतव्यम्, दारयितव्यम्-दरयितव्यम्, दिदरिषितव्यम्-दिदरीषितव्यम्-दिदीर्षितव्यम्, देदिरितव्यम्
दरणीयम्, दारणीयम्-दरणीयम्, दिदरिषणीयम्-दिदरीषणीयम्-दिदीर्षणीयम्, देदिरणीयम्
दार्यम्, दार्यम्-दर्यम्, दिदरिष्यम्-दिदरीष्यम्-दिदीर्ष्यम्, देदीर्यम्
ईषद्दरः-दुर्दरः-सुदरः
-- -- -- दीर्यमाणः, दार्यमाणः-दर्यमाणः, दिदरिष्यमाणः-दिदरीष्यमाणः-दिदीर्ष्यमाणः, देदीर्यमाणः
दरः, दारः-दरः, दिदरिषः-दिदरीषः-दिदीर्षः, देदिरः
दरितुम्-दरीतुम्, दारयितुम्, दरयितुम्, दिदरिषितुम्-दिदरीषितुम्-दिदीर्षितुम्, देदिरितुम्
25 26 दीर्णिः, दारणा-दरणा, दिदरिषा-दिदरीषा-दिदीर्षा, देदिरा
दरणम्, दारणम्-दरणम्, दिदरिषणम्-दिदरीषणम्-दिदीर्षणम्, देदिरणम्
27 दीर्त्वा, दारयित्वा-दरयित्वा, दिदरिषित्वा-दिदरीषित्वा-दिदीर्षित्वा, देदिरित्वा
विदीर्य, विदार्य- 28 विदरय्य, विदिदरिष्य-विदिदरीष्य-विदिदीर्ष्य, विदेदीर्य
29 उरोविदारं 30 31 दारम् २, दीर्त्वा २, दारम् २- 32 दरम् २, दारम् २, दारयित्वा -दरयित्वा २, दिदरिषम् -दिदरीषम् -दिदरिषित्वा -दिदरीषित्वा -दिदीर्षम् २, दिदीर्षित्वा २, देदिरम्
देदिरित्वा २। 33 इति तिप्रत्यये रूपम्।
ह्रस्वश्च।
दृतिः = भस्त्रा।]] दृतिः, 34 इति ञुण्प्रत्यये वृद्धौ रूपम्।
दारु = काष्ठम्।]] दारु, 35 इत्यत्र पाठात् साधुः।
दर्दरीकम् = वाद्यविशेषः।]] दर्दरीकम्, 36 इत्युनन्प्रत्ययः।
दारुणः = घोरः।]] दारुणः, 37 इत्यदिप्रत्ययः।
दरत् = भीरुः।]] दरत्, 38 इत्यदिप्रत्यये षुगागमह्रस्वौ भवतः दृषत् = शिला।]] दृषत्, 39 इत्युरच्प्रत्ययो दुगागमः गुणश्च निपात्यते दर्दुरः = मण्डूकः।]] दर्दुरः, 40 इति अल् अच् वा प्रत्यः उपसर्गान्त्यलोपश्च।
उदरम् = जठरम्।]] उदरम्।
41
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(८६८)
02
=>
(९-क्र्यादिः-१४९३। सक। सेट्। पर।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(श्लो। ३६)
05
=>
[पृष्ठम्०७६९+ २२]
06
=>
[[१। ‘इत्त्वोत्त्वाभ्यां गुणवृद्धी विप्रतिषेधेन’ (वा। ७-१-१०२) इति वचनात् इत्त्वं बाधि- त्वाऽत्र वृद्धिः। एवं गुणवृद्धियोग्यस्थलेषु ज्ञेयम्।]]
07
=>
[[२। ‘दॄ भये’ इति घटादिषु पाठात् मित्त्वम्। तेन ण्यन्ते, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इत्युपधाया ह्रस्वः। एवं घटादिषु पाठे ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
08
=>
[[आ। ‘प्र [अ]
09
=>
[[३। ‘इट् समि वा’ (७-२-४१) इतीड्विकल्पः। इट्पक्षे, ‘वॄतो वा’ (७-२-३८) इति दीर्घविकल्पः। तेन सन्नन्ते सर्वत्र रूपत्रयं बोध्यम्।]]
10
=>
[[४। यङन्तात् ण्वुलि, ‘ॠत इद् धातोः’ (७-१-१००) इति इत्त्वे रपरत्वे, अभ्यासे गुणे रूपम्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
11
=>
[[५। तृचि, इटो दीर्घविकल्पाद्रूपद्वयम्। एवं तव्यदादिष्वपि ज्ञेयम्।]]
12
=>
[[६। शतरि, ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१) इति श्नाप्रत्यये, ‘प्वादीनां ह्रस्वः’ (७-३-८०) इत्यङ्गस्य ह्रस्वे, ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपे णत्वे रूपम्। एवं शानजन्तेऽपि प्रक्रिया ज्ञेया।]]
13
=>
[[७। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानच्।]]
14
=>
[री]
15
=>
[[८। क्विपि, इत्वे रपरत्वे च, ‘र्वोरुपधाया दीर्घ इकः’ (८-२-७६) इति दीर्घे विसर्गे रूपम्।]]
16
=>
[[९। भयार्थादस्मात्, तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘दृणातेर्ह्रस्वश्च’ (वा। ३-२-१७८) इति क्विपि, अङ्गस्य द्वित्वे ह्रस्वे च, ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुकि रूपम्।]]
17
=>
[पृष्ठम्०७७०+ २४]
18
=>
[[१। निष्ठायाम्, इत्वे रपरत्वे दीर्घे, ‘रदाभ्याम्--’ (८-२-४२) इति निष्ठानत्वे णत्वे च, रूपम्।]]
19
=>
[[आ। ‘क्रव्यात्पूगैः पुष्कराण्यानकानां प्रत्याशाभिर्मेदसो दारितानि।’ शि। व। १८। ७८।]]
20
=>
[[२। पचादिषु पाठात् अच्। स्त्रियाम् गौरादिपाठात् (४-१-४१) ङीष् इति माधवः। पचादिषु ‘दरट्’ इति पाठात् टित्त्वेन, ‘टिड्ढा--’ (४-१-१५) इति ङीप् इति क्षीरस्वामी।]]
21
=>
[[३। ‘दारजारौ कर्तरि णिलुक् च’ (वा। ३-३-२०) इति कर्तरि घञ्। दारयन्ति इति दाराः = पत्नी। बहुवचनं तु लोकाद्भवति।]]
22
=>
[[४। ‘पूःसर्वयोर्दारिसहोः’ (३-२-४१) इति ण्यन्तात् खच्। ‘खित्यनव्ययस्य’ (६-३-६६) इति वर्तमाने, ‘अरुर्द्विषदजन्तस्य--’ (६-३-६७) इति मुम्। ‘खचि ह्रस्वः’ (६-४-९४) इति वा, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति वा ह्रस्वः। ‘बाचंयमपुरन्दरौ च’ (६-३-६९) इत्यनेन निपातनादमन्तत्वम्। पुरं दारयतीति पुरन्दरः = इन्द्रः।]]
23
=>
[[B। ‘पौलोमीकुचकुम्भकुङ्कुमरजःस्वाजन्यजन्मोद्धताः शीतांशोर्द्युतयः पुरन्दरपुरीसीम्नामुपस्कुर्वते।’ अनर्घराघवे २। ७३।]]
24
=>
[[५। ‘भगे दारेरिति वक्तव्यम्’ (वा। ३-२-४१) इति खचि, मुमि रूपम्। भगन्दरः = व्याधिविशेषः।]]
25
=>
[पृष्ठम्०७७१+ २४]
26
=>
[[१। ‘ॠल्वादिभ्यः--’ (वा। ८-२-४४) इति क्तिनस्तकारस्य नत्वे णत्वे रूपम्। :]]
27
=>
[[२। ‘श्रयुकः क्किति’ (७-२-११) इति क्त्वाया इण्निषेधः।]]
28
=>
[[३। भयार्थे ण्यन्तात् ल्यपि, उपधाह्रस्वे, ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
29
=>
[[४। ‘परिक्लिश्यमाने च’ (३-४-५५) इति णमुल्।]]
30
=>
[[आ। ‘स मुधिकान्तास्तनसङ्गभङ्गुरैरुरोविदारं प्रतिचस्करे नखैः।।’ शि। व। १। ४७।]]
31
=>
[प्रतिचस्करे नखैः।]
32
=>
[[५। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति ण्यन्ताण्णमुलि दीर्घविकल्पः।]]
33
=>
[[६। ‘दृणातेः किध्रस्वश्च’ [द। उ। १-७६]
34
=>
[[७। ‘दॄसनिजनि--’ [द। उ। १। ८८]
35
=>
[[८। ‘फर्फरीकादयश्च’ [द। उ। ३। ३८]
36
=>
[[९। ‘कॄवृतॄदारिभ्य उनन्’ [द। उ। ५। ५२]
37
=>
[[१०। ‘श्रॄदृभसोऽदिः’ [द। उ। ६। ४२]
38
=>
[[११। ‘दृणातेः षुग्घ्रस्वश्च’ [द। उ। ६। ४५]
39
=>
[[१२। ‘मुकुरदर्दुरौ’ [द। उ। ८। २३]
40
=>
[[१३। ‘उदि दृणातेरलचौ पूर्वपदान्त्यलोपश्च’ [द। उ। ८-९७]
41
=>
[पृष्ठम्०७७२+ २६]