भक्ष्य (bhakSya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भक्ष्य mfn.
   (-क्ष्यः-क्ष्या-क्ष्य) Eatable.
	 n.
  (-क्ष्यं) Food.
 E.
  भक्ष् to eat,  aff.
   यत् ।

Capeller Eng

English

 भक्ष्य a.
  to be (being) enjoyed or eaten,  enjoyable, 
eatable
 n.
  food. 

Yates

English

 भक्ष्य (क्ष्यं) 1.
n.
  Food.
a. Eatable.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 n.
  	-	 eatable
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 adj.
  	-	  fit for food
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 adj.
  	-	  to be eaten
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 m.
  	-	  dish
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 n.
  	-	  anything eaten
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 n.
  	-	  food
भक्ष्य 	-	 bhakSya 	-	 n.
  	-	  nurture

Wilson

English

 भक्ष्य
mfn.
   (-क्ष्यः-क्ष्या-क्ष्यं) Eatable. n (-क्ष्यं) Food.
E.
  भक्ष to eat,  aff.
   यत्.

Apte

English

भक्ष्य [bhakṣya],  a.
  [भक्ष्-कर्मणि ण्यत्] Eatable,  fit for food.

क्ष्यम् Anything eatable,  an article of food,  food (fig.  also)
 भक्ष्यभक्षकयोः प्रीतिर्विपत्तेरेव कारणम् H.*
  1.55
 Ms.*
  1.113.

Water. Comp.
   -अभक्ष्यम् food allowed and prohibited
 एतदुक्तं द्विजातीनां भक्ष्याभक्ष्यमशेषतः Ms.*
  5.26.-कारः (also भक्ष्यंकारः) a baker,  cook. -भोज्यमय a.
  Consisting of food of all kinds. -वस्तु n.
  eatables,  victuals.

Apte 1890

English

 भक्ष्य a. [भक्ष्-कर्मणि ण्यत्] Eatable,  fit for food. 
क्ष्यं 1 Anything eatable,  an article of food,  food (fig. also)
 भक्ष्यभक्षकयोः प्रीतिर्विपत्तेरेव कारणं H. 1. 55
 Ms. 1. 113. 
2 Water. 
Comp. 
कारः (also भक्ष्यंकारः) a baker,  cook. 
वस्तु n. eatables,  victuals. 

Monier Williams Cologne

English

 भ°क्ष्य mfn.
   to be eaten,  eatable,  fit for food,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 भ°क्ष्य n.
  anything eaten,  food (esp.   such as requires mastication),  ib.

 भ°क्ष्य m.
  food,  dish,  ib. (prob. w.r. for भक्ष)

Monier Williams 1872

English

 भक्ष्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be eaten,  eatable,  edible, 
esculent,  fit for food
 (अम्),  n. anything eaten,  an
article of food
 food in general,  especially such as
requires mastication
 water
 (अस्),  m. food,  (in this
sense probably only erroneously for भक्ष,  q. v.)
—भक्ष्य-कार or भक्ष्यङ्-कार,  अस्,  m.
‘food-preparer, ’ a baker.
—भक्ष्य-भक्षक, 
औ,  m. du. food and the eater.
—भक्ष्य-वस्तु,  n.
edible matter,  eatables,  victuals,  viands.
—भक्ष्या-
भक्ष्य (°य-अभ्°),  अम्,  n. what may and what
may not be eaten,  food allowed and prohibited.
—भक्ष्यालाबु (°य-अल्°),  उस्,  f. a variety of
cucumber (= राजालाबु).

Apte Hindi

Hindi

भक्ष्य
वि* - -
"खाने के योग्य,  भोजन के लायक"

भक्ष्यम्
नपुं*
   - -
"कोई भी भोज्य पदार्थ,  खाद्य पदार्थ,  आहार"

भक्ष्य
वि* - भक्ष्+ण्यत्
"खाने के योग्य,  भोजन के लिए उपयुक्त"

भक्ष्यम्
नपुं*
   - भक्ष्+ण्यत्
"खाने क पदार्थ,  आहार"

भक्ष्यम्
नपुं*
   - भक्ष्+ण्यत्
जल

Shabdartha Kaustubha

Kannada

भक्ष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಂಡಿ/ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಹಾರವಸ್ತು/ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತು
निष्पत्तिः - > भक्ष (अदने) कर्म० "ष्यत्"(३-१-१२४)
प्रयोगाः - > "भक्ष्यभक्षकयोः प्रीतिर्विपत्तेः कारणं महत्"
उल्लेखाः - > हितो० १-५५
भक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ/ಭಕ್ಷಿಸಲು ಅರ್ಹವಾದ

L R Vaidya

English

 Bakzya {% n. %} Anything eaten,  an article of food,  especially such as requires mastication,  M.i.113.

Bopp

Latin

 भक्ष्य (r. भक्ष् s. य)
1) Adj. edendus.
2) m. cibus. H. 2. 8.
N. 9. 13. (Goth. basi,  them. basja n. bacca.)

Lanman

English

 bhakṣya,  grdv. to be eaten,  eatable
as n. proper food. [√bhakṣ,  963.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  खाद्य,  भोज्य,  आहार्य,  ग्राह्य,  भक्ष्य,  अशनीय
adjective
 
भक्षणीयद्रव्यम्।
 "खाद्यानि फलानि क्षालयित्वा एव भक्षणीयानि।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भक्ष्यं,  त्रि,  (भक्ष्यते इति । भक्ष + ण्यत् ।) भक्षि-तव्यम् । भक्षणीयम् । यथा । ‘प्रतिपदि कुष्माण्डंन भक्ष्यम् । दशम्यां कलम्बी न भक्ष्या ।’ इतिस्मृतिसर्व्वस्वम् ॥
 अपि च,  हितोपदेशे ।“मासमेकं नरो याति द्वौ मासौ मृगशूकरौ ।अहिरेकदिनं याति अद्य भक्ष्यो धनुर्गुणः ॥
”(भक्ष्यद्रव्याणि तेषां गुणादिकञ्च यथा,  --“वक्ष्याम्यतःपरं भक्ष्यान् रसवीर्य्यविपाकतः ।भक्ष्याः क्षीरकृतावल्या वृष्या हृद्याः सुगन्धिनः ॥
अदाहिनः पुष्टिकराः दीपनाः पित्तनाशनाः ॥
तेषां प्राणकरा हृद्या घृतपूराः कफावहाः ।वातपित्तहरा वृष्या गुरवो रक्तमांसलाः ॥
वृंहणा गौडिकाभक्ष्या गुरवोऽनिलनाशनाः ।अदाहिनः पित्तहराः शुक्रलाः कफवर्द्धनाः ॥
मधुमस्तकसंयावाः पूपा ह्येते विशेषतः ।गुरवो वृंहणाश्चैव मोदकास्तु सुदुर्ज्जराः ॥
रोचनो दीपनः स्वर्य्यः पित्तघ्नः पवनापहः ।गुरुर्भृ ष्टतमश्चैव सट्टकः प्राणवर्द्धनः ॥
हृद्यः सुगन्धिर्मधुरः स्निग्धः कफकरो गुरुः ।वातापहस्तृप्तिकरो बल्यो विष्यन्दनः स्मृतः ॥
वृंहणा वातपित्तघ्ना भक्ष्या वल्यास्तु सामिताः ।हृद्याः पथ्यतमास्तेषां लघवः फेनकादयः ॥
मुद्गादिवेशवाराणां पूर्णा विष्टम्भिनो मताः ।वेसवारैः सपिशितैः सम्पूर्णा गुरुवृं हणाः ॥
पाललाः श्लेष्मजननाः शष्कुल्यः कफपित्तलाः ।वीर्य्योष्णाः पैष्टिका भक्ष्याः कफपित्त प्रकोपणाः ॥
विदाहिनो नातिवला गुरवश्च विशेषतः ।वैदला लघवो भक्ष्याः कषायासृष्टमारुताः ॥
विष्टम्भिनः पित्तसमाः श्लेष्मध्ना भिन्नवर्च्चसः ।बल्या वृष्यास्तु गुरवो विज्ञेया माषसाधिताः ॥
कूर्च्चिका विकृता भक्ष्या गुरवो नातिपित्तलाः ।विरूढककृता भक्ष्या गुरवोऽनिलपित्तलाः ॥
विदाहोत्क्लेशजनना रूक्षा दृष्टिप्रदूषणाः ।हृद्याः सुगन्धिनो वृष्या लघवो धृतपाचिताः ॥
वातपित्तहरावल्या वर्णदृष्टिप्रसादनाः ।विदाहिनस्तैलकृता गुरवः कटुपाकिनः ॥
उष्णा मारुतदृष्टिघ्नाः पित्तलास्त्वक्प्रदूषणाः ।फलमांसेक्षुविकृतितिलमाषोपसंस्कृताः ॥
भक्ष्या बल्यास्तु गुरवो वृं हणा हृदयप्रियाः ।कपालाङ्गारपक्वास्तु लघवो वातकोपनाः ॥
सुपक्वास्तनवश्चापि भूयिष्ठं लघवो मताः ।सकिलाटादयो भक्ष्या गुरवः कफवर्द्धनाः ॥
”“आप्तान्वितमसंकीर्णं शुचिकार्य्यं महानसम् ॥
तत्राप्तैर्गुणसम्पन्नमन्नं भक्ष्यं सुसंस्कृतम् ।शुचौ देशे सुसंगुप्तं समुपस्थापयेद्भिषक् ॥
”“घृतं कार्ष्ण्यायसे देयं पेया देया तु राजते ॥
फलानि सर्व्वभक्ष्यांश्च प्रदद्याद्वैदलेषु च ।परिशुष्कप्रदिग्धानि सौवर्णेषु प्रकल्पयेत् ॥
प्रद्रवाणि रसांश्चैव राजतेषूपहारयेत् ।कट्वराणि खडांश्चैव सर्व्वान् शैलेषु दापयेत् ॥
काचस्फटिकपात्रेषु शीतलेषु शुभेषु च ।दद्याद्वैदूर्य्यपात्रेषु रागषाडवसट्टकान् ॥
पुरस्ताद्विमले पात्रे मुविस्तीर्णे मनोरमे ।सूदः सूपौदनं दद्यात् प्रदेहांश्च सुसंस्कृतान् ॥
फलानि सर्व्वभक्ष्यांश्च परिशुष्कानि यानि च ।तानि दक्षिणपार्श्बे तु भुञ्जानस्योपकल्पयेत् ॥
प्रद्रवाणि रसांश्चैव पानीयं पानकं पयः ।खडान् यूषांश्च पेयांश्च सव्ये पार्श्वे प्रदापयेत् ॥
सर्व्वान् गुडविकारांश्च रागषाडवसट्टकान् ।पुरस्तात् स्थापयेत् प्राज्ञो द्वयोरपि च मध्यतः ॥
एवं विज्ञाय मतिमान् भोजनस्योपकल्पनाम् ।”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्यायः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भक्ष्य त्रि०
  भक्ष--कर्मणि ण्यत् । १ अदनीये “कठिनं विशदम-व्यवहार्य्यं भक्ष्यम् महाभाष्योक्ते विविक्तावयवे कठिने२ खाद्ये च “भक्ष्येण मिश्रीकरणम्” पा० मिश्रीकरणद्वारासामर्थ्यम् ३ त० । गुडधानाः ।

Capeller

German

 भक्ष्य zu genießen,  zu essen
 genießbar
essbar
 n.
  Speise,  Nahrung.

Stchoupak

French

 भक्ष्य-
 a. qui peut être mangé,  bon à manger,  comestible 
 nt.
manger,  nourriture,  not. solide 
 m.
  aliment,  plat (v. l. pour भक्ष-).
°भक्षक- m.
  du. le manger et le mangeur.
°भोज्यमय- -ई- a. qui consiste en toutes sortes d'aliments.
°भोज्य-विहारवन्त्- a. pourvu de toutes sortes de nourriture et de lieux
de plaisance.
°माल्यापण- m.
  marché où l'on vend des victuailles et des
guirlandes.
भक्ष्याभक्षय- nt. nourriture permise et interdite.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.