| YouTube Channel

ब्राह्ममुहूर्त (brAhmamuhUrta)

 
शब्दसागरः
English
ब्राह्ममुहूर्त्त
m.
 (-र्त्तः) A particular period of the early part of the day.
Monier Williams Cologne
English
ब्राह्म—मुहूर्त
m.
n.
 a partic. period of the day (that included between the 4th Ghaṭikā and the 2nd before sunrise), dawn,
L.
 (cf.
Mn.
 iv, 92).
Apte Hindi
Hindi
ब्राह्ममुहूर्तः
पुं*
 ब्राह्म-मुहूर्तः -
"दिन का विशिष्ट भाग, दिन का सर्वथा सवेरे का समय "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ब्राह्ममुहूर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > "ब्राह्म" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ
L R Vaidya
English
brAhma-muhUrta {% m.n. %} a particular period of the early part of the day, ब्राह्मे मुहूर्ते किल तस्य देवी कुमारकल्पं सुषुवे कुमारम् R.v.36.
पुराणम्
English
ब्राह्ममुहूर्त / BRĀHMAMUHŪRTA. The period of forty-eight minutes before the sunrise is called brāhmamuhūrta. The deity of this period is brahmā. In agni purāṇa, Chapter 155, it is instructed that one should wake up at this period and engage in prayer and meditation.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब्राह्ममुहूर्त्तः,
पुं,
 (ब्राह्मो ब्रह्मदेवताको मुहूर्त्तः ।)अरुणोदयकालस्य प्रथमदण्डद्बयम् । ब्राह्म-मुहूर्त्तमाह पितामहः ।“रात्रेश्च पश्चिमे यामे मुहूर्त्तो ब्राह्म उच्यते ।”पश्चिमे यामे शेषार्द्धप्रहरे । शेषार्द्धप्रहरे ब्राह्मोमुहूर्त्त इति मदनपारिजातात् । तत्रापि सूर्य्यो-दयात् प्राक् अर्द्धप्रहरे द्बौ मुहूर्त्तो तत्राद्योब्राह्मः द्वितीयो रौद्रः । इत्याह्निकतत्त्वम् ॥
* ॥
“ब्राह्मे मुहूर्त्ते चोत्तिष्ठेत् सुस्थो रक्षार्थमायुषः ।शरीरचिन्तां निर्वर्त्य मैत्रं कर्म्म समाचरेत् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
तत्कृत्यं प्रातःकृत्यशब्दे द्रष्टव्यम् । ब्रह्मणोमुहूर्त्तः । स तु एकमनुस्थितिकालः ।“दैविकानां युगानान्तु सहस्रं ब्रह्मणो दिनम् ।मन्वन्तरं तथैवैकं तस्य भागश्चतुर्द्दशः ॥
”इति लिङ्गपुराणदर्शनात् ॥