| YouTube Channel

ब्राह्मण्य (brAhmaNya)

 
शब्दसागरः
English
ब्राह्मण्य
m.
(-ण्यः) The planet SATURN.
n.
(-ण्यं)
1. An assembly of Brāh-
mans.
2. The state, quality or business of a Brāhman, Brāhman-
hood.
E.
ब्रह्मन् and यञ्
aff.
or ब्राह्मन and यत्
aff.
Capeller Eng
English
ब्रा॑ह्मण्य
a.
fit for Brahmans
n.
state or dignity of a
Brahman, an assembly of Brahmans.
Yates
English
ब्राह्मण्य (ण्यः) 1.
m.
The planet
Saturn.
n.
An assembly of
brāhmans,
their state or business.
Wilson
English
ब्राह्मण्य
m.
(-ण्यः) The planet SATURN.
n.
(-ण्यं)
1 An assembly of Brahmans.
2 The state, quality, or business of a Brahman, Brahmanhood.
E.
ब्रह्मन्, and यञ्
aff.
, or बाह्मण, and यत्
aff.
Apte
English
ब्राह्मण्य [brāhmaṇya],
a.
Befitting a Brāhmaṇa. -ण्यः An epithet of the planet Saturn. -ण्यम्
The station or rank of a Brāhmaṇa, priestly or sacerdotal character
सत्यं शपे ब्राह्मण्येन
Mk.*
5
Pt.*
1.66
Ms.*
3.17
7.42.
A collection of Brāhmaṇas
ब्राह्मण्यं कृत्स्नमेतत्त्वां ब्रह्मण्यमनुगच्छति
Rām.*
2.45.21.
Apte 1890
English
ब्राह्मण्य a. Befitting a Brāhmaṇa.
ण्यः An epithet of the planet Saturn.
ण्यं 1 The station or rank of a Brāhmaṇa, priestly or sacerdotal character
सत्यं शपे ब्राह्मण्येन Mk. 5
Pt. 1. 66
Ms. 3. 17
7. 42.
2 A collection of Brāhmaṇas.
Monier Williams Cologne
English
ब्रा॑ह्मण्य
mfn.
(fr. ब्राह्मण॑) fit for Brāhmans,
MBh.
ब्रा॑ह्मण्य
m.
the planet Saturn,
L.
(cf. 2. ब्रह्मण्य)
ब्रा॑ह्मण्य
n.
the state or rank of a Brāhman, Brāhmanhood, priestly rank or character,
ŚBr.
&c.
&c.
(cf. अ-ब्र्°)
a multitude or assembly of Brāhmans,
R.
(cf.
Pāṇ.
iv, 2, 42).
Monier Williams 1872
English
ब्राह्मण्य, अस्, आ, अम् (fr. ब्राह्मण), fit for
Brāhmans
(अस्), m. the planet Saturn [cf. 2. ब्रह्-
मण्य]
(अम्), n. the state or rank or business of
a Brāhman, the dignity of a Brāhman, Brāhman-
hood, priesthood, priestly rank or character [cf. अ-ब्°]
a multitude or assembly of Brāhmans.
Macdonell
English
ब्राह्मण्य brā́hmaṇ-ya,
a.
suitable for Brāhmans
🞄n. Brāhmanhood, priestly character
🞄dignity of a Brāhman
company of Brāhmans.
Benfey
English
ब्राह्मण्य ब्राह्मण्य, i. e. ब्राह्मण
(cr ब्रह्मन्), + य,
I.
m.
The planet
Saturn.
II.
n.
Brahmanhood, priestly
character, Man. 11, 97
the dignity of
a Brāhmaṇa, Pañc. i. d. 76
--
Comp.
स्व-ब्राह्मण्या,
f.
a sort of text,
Man. 9, 126.
Apte Hindi
Hindi
ब्राह्मण्य
वि* - ब्राह्मण + ष्यञ् वा यत्
ब्राह्मण के योग्य
ब्राह्मण्यः
पुं*
- -
शनिग्रह का विशेषण
ब्राह्मण्यम्
नपुं*
- -
"ब्राह्मण की पदवी या दर्जा, पौरोहित्य या याजकीय वृत्ति"
ब्राह्मण्यम्
नपुं*
- -
ब्राह्मणों का समुदाय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ब्राह्मण्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶನಿಗ್ರಹ
ब्राह्मण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧರ್ಮ
ब्राह्मण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > "यन्" (४-२-४२)
व्युत्पत्तिः - > ब्राह्मणानां समूहः
ब्राह्मण्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ/ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಾವ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > ब्राह्मणस्य भावः
प्रयोगाः - > "शूद्रां शयनमारोप्य ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्। जनयित्वा सुतं तस्यां ब्राह्मण्यादेव हीयते"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१७
विस्तारः - > "ब्राह्मण्यं ब्राह्मणत्वे समूहे द्विजन्मनाम्" मेदि०
L R Vaidya
English
brAhmaRya {% (I) a. (f. ण्या) %} Suitable for a Brāhmaṇa.
brAhmaRya {% (II) m. %} An epithet of the planet Saturn.
brAhmaRya {% (III) n. %} 1. A multitude of Brāhmaṇas
2. the rank of a Brāhmaṇa, M.iii.17.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
brāhmaṇya, adj. (in Skt. only brah°, and in Pali only brahmañña
regularly follows śrāmaṇya, the long ā of which seems to have influenced this word in BHS), devoted to brahmans
regularly after mātṛjña, pitṛjña, śrāmaṇya
see s.v. mātṛjña for references. In some passages of Mv the mss. read brahmaṇya. Cf. a-brā°.
Indian Epigraphical Glossary
English
brāhmaṇya (SII 1), the community of Brāhmaṇas.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
ब्राह्मणादेर्ब्राह्मण्यं माणव्यं वाडव्यमित्यपि १४१९
-wordlist-
ब्राह्मण्य (क्ली), माणव्य (क्ली), वाडव्य (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ब्रह्मन्
ब्रह्मन्, वेद, अध्यात्म, ब्राह्मण्य, हिरण्यगर्भ
वेदाध्यात्मब्राह्मणहिरण्यगर्भेषु कथ्यते ब्रह्म
verse 5.1.1.868
page 0099
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब्राह्मण्यः,
पुं,
शनिग्रहः इति शब्दमाला
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ब्रा(व्रा)ह्मण्य
न०
ब्राह्मणानां समूहः भावो वा ष्यञ् ।१ विप्रसमूहे ब्राह्मणधर्मे विप्रत्वे ।जात्यन्तरगतस्य कारणविशेषाभावे ब्राह्मण्यप्राप्तिर्नास्तीतिब्राह्मण्यस्य दुष्प्रापत्वम् भा० २८ अ० मतङ्गोपाख्यानेविस्तरेण उक्तं यथा “तिर्य्यग्योनिगतः सर्वो मानुष्यंयदि गच्छति जायते पुक्कशो वा चाण्डालो वाऽप्यसंशयम् पुक्कशः पापयोनिर्वा यः कश्चिदिह लक्ष्यते ।स तस्यामेव सुचिरं सतङ्ग परिवर्त्तते ततो दशशतेकाले लभते शूद्रतामिति शूद्रयोनावपि ततो बहुशःपरिवर्त्तते ततस्त्रिंशद्गुणे काले लभते वैश्यतामपि ।वैश्यतायां चिरं कालं तत्रैव परिवर्त्तते ततः षष्टि-गुणे काले राजन्यो नाम जायते ततः षष्टिगुणे कालेलभते ब्रह्मबन्धुताम् ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं तत्रैव परि-वर्त्तते ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम् ।काण्डपृष्ठश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्त्तते ततस्तु त्रिशतेकाले लभते विप्रतामपि ताञ्च प्राप्य चिरं कालं तत्रैवपरिवर्त्तते ततश्चतुःशते काले श्रोत्रियो नाम जायतेएतच्च जात्यभिप्रायं संस्कारादिना तु विशिष्टब्राह्मण्य-लाभः यथोक्तमङ्गिरसा “चित्रं कर्म यथाऽनेकैरङ्गै-रुन्मील्यते शनैः ब्राह्मण्यमपि तद्वत् स्यात् संस्कारै-र्विधिपर्वकैः” शनिग्रहे
पु०
शब्दमाला तादृशब्राह्मण्यहानिस्तु कर्मभेदात् यथा “शूद्रां शयनमारोप्य ब्राह्म-ण्यादेव हीयते” इत्यादि
Capeller
German
ब्रा॑ह्मण्य für Brahmanen geeignet
n.
Brahmahnenstand
o. eine Gesellschaft von
Brahmanen.
Stchoupak
French
ब्राह्मण्य-
a. qui convient aux Brâhmanes
nt. condition ou rang de
B., caractère sacerdotal
assemblée ou foule de B.