ब्रह्मलोक (brahmaloka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMacdonell
Englishब्रह्मलोक brahma-loká, world or heaven 🞄of Brahman (sts. )
-laukika, inhabiting 🞄the world of Brahman
-vaktṛ, expounder 🞄of the Vedas
-vat, ad. in accordance 🞄with or like the Veda
-vadya, 🞄[Page199-2] 🞄recitation of Vedic texts
-vadha, murder 🞄of a Brāhman
-vadhyā, id.: -kṛta, 🞄n. perpetrated murder of a Brāhman
-varcasá, pre-eminence in sacred knowledge, 🞄sancity
-varcas-in, pre-eminent in divine 🞄knowledge, holy
-varcas-vin, id.
🞄-vādá, discourse on sacred matters
-vādin, discoursing on sacred matters
🞄theologian, Vedāntin
-vāsa, Brahmanʼs 🞄abode or heaven
(bráhma) -vāhas, to 🞄whom prayer is offered
-vit-tva, sacred 🞄knowledge, theology, philosophy
-vid, 🞄knowing the Vedas
versed in magic
🞄theologian, philosopher
-vidyā́, knowledge 🞄of Brahman or of sacred things
-vidvas, pt. 🞄knowing Brahman
-vivardhana, increasing 🞄sacred knowledge, ep. of Viṣṇu
-vṛkṣa, Brahman as a tree
-vṛtti, subsistence 🞄of a Brāhman
-veda, Veda of 🞄Spells, Atharva-veda
-vedi, N. of a locality
🞄-vedin, knowing the Brahman or the 🞄Vedas
-vaivarta: -ka, T. of a Purāṇa
🞄-vrata, vow of chastity: -dhara, practising 🞄—
-śāyin, resting in Brahman
🞄-śālā, Brahmanʼs hall
N. of a sacred 🞄locality
-śiras, -śīrṣan, kind of mythical 🞄missile
-saṃsad, Brahmanʼs audience-chamber
🞄-saṃstha, devoted to sacred 🞄things
-saṃhitā, collection of prayers
🞄-sattra, sacrifice of prayer
-sattrin, 🞄offering a sacrifice a sacrifice of prayer
-sadana, 🞄seat of the Brahman priest
abode or heaven 🞄of Brahman
-sabhā, hall or audience-chamber 🞄of Brahman
-saṃbhava, sprung 🞄from Brahman
-saras, N. of a bathing-place
🞄-savá, purification of prayer
kind 🞄of sacrificial rite
-sāt-kṛ, bring into harmony 🞄with Brahman
-sāmá, -sāmán, 🞄Sāman chanted after a verse recited by the 🞄Brahman priest
-sāyujya, complete union 🞄or identification with the universal soul
🞄-sārṣṭi-tā, equality with Brahman
-sāvarṇa, N. of the tenth Manu
-sāvarṇi, 🞄m. id.
-siddhānta, T. of various astronomical 🞄works
-siddhi, N. of an ascetic
🞄-suta, son of Brahman
-suvarcalā, 🞄kind of plant
decoction of this plant (drunk 🞄as a penance)
-sūtra, sacred cord worn 🞄by Brāhmans over the shoulder
sacred or 🞄theological Sūtra
T. of a Sūtra work on the 🞄Vedānta philosophy ascribed to Bādarāyaṇa 🞄or Vyāśa: -pada, statement of a theological 🞄Sūtra
(ī) consisting of the statements 🞄of a theological Sūtra
-sūtrin, 🞄wearing the sacred cord
-sṛj, creator 🞄of Brahman, ep. of Śiva
-soma, N. of a 🞄saint
-stamba, universe, world
-stena, 🞄m. (thief of =) one in unlawful possession of 🞄the Veda
-steya, (theft of =) unlawful 🞄acquisition of the Veda
-sthala, N. of a 🞄town and of various villages
-sva, property 🞄of a Brāhman
-hatyā́, murder of a 🞄Brāhman
-hán, murderer of a Brāhman
🞄-hṛdaya, N. of a star (Capella).
Apte Hindi
Hindiब्रह्मलोकः
ब्रह्मन्-लोकः -
ब्रह्मा का लोक
Shabdartha Kaustubha
Kannadaब्रह्मलोक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮನ ಜಗತ್ತು/ಸತ್ಯಲೋಕ
व्युत्पत्तिः - > ब्रह्मणो लोकः
Mahabharata
EnglishBrahmaloka^1 (“the world of Brahman”). § 4 (Anukram.): I, 1, †172 (Nārada had seen Kṛshṇa and Arjuna in B.).-§ 98 (Aṃśāvat.): I, 65, 2545 (ºparāyaṇāḥ).--§ 133 (Dushyanta): I, 70, 2879 (ºpratikāśam āśramaṃ), 2884 (iva), 2892 (ºsthaṃ).--§ 140 (Purūravas): I, 75, 3146 (Sanatkumāra came from B.).--§ 149 (Yayāti): I, 87, 3552 (visited by Yayāti).--§ 185 (Pāṇḍu): I, 120, 4646.--§ 246 (Sundopasundop.): I, 209, 7644
210, 7657
212, 7735. --[§ 310 (Sūrya): III, 3, 175 (?sabrahmakeshu lokeshu saptasu).]--§ 322 (Dvaitavanaprav.): III, 24, 925 (Nārada, etc., always wander from Devaloka to B.).--§ 327 (Draupadīparitāpav.): III, 29, 1103 (kshamāvatāṃ Bºe lokāḥ paramapūjitāḥ).--§ 357 (Pushkara): III, 82, 4078.--§ 358 (Tīrthayātrāp.): III, 82, 4085, 5022.--§ 361 (Kurukshetra): III, 83, 5077.--§ 364 (Tīrthayātrāp.): III, 83, 6027, 6043.--§ 366 (do.): III, 83, 7011.--§ 368 (do.): III, 83, 7037, 7038, 7053, 7070 (padmavarṇena yānena Bºṃ prapadyate).--§ 370 (do.): III, 84, 8014, 8036, 8063, 8132.-§ 371 (Tuṅgaka): III, 85, 8197.--§ 496 (Skandotpatti): III, 224, 14277 (the residence of Brahmán).--§ 556 (Sañjayayānap.): V. 28, †802 (Prājāpatyaṃ tridivaṃ Bºṃ nādharmataḥ, Sañjaya, kāmayeyaṃ)
29, †833.--§ 559 (Prajāgarap.): V, 40, †1567 (abrahmaṇyaś cyavate Bºāt).-§ 560 (Sanatsujātap.): V, 42, 1602
44, 1703.--§ 574 (Bindusaras): VI, 6, 242 (yatra divyā Tripathagā prathamaṃ tu pratishṭhitā Bºād apakrāntā).--§ 574j (Mālyavat): VI, 7, 283 (ºśyutāḥ, the inhabitants of Mālyavat).--§ 576 (Bhagavadgītāp.): VI, 16, 627 (hṛshtā Duryodhanasyārthe Bºāya dīkshitāḥ).--§ 587 (Bhīshmavadhap.): VI, 115, 5355 (ºparā bhūtvā)
118, 5515 (ºparāḥ), 5530 (ºāya tatparāḥ).--§ 592 (Saṃśaptakavadhap.): VII, 20, 805 (ºparishkṛtāḥ).--§ 595 (Shoḍaśarājika, v. Bhagīratha): VII, 60, 2259 (ºgataḥ, sc. Bhagīratha).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII, 142, 5907 (ºpuraskṛtau)
143, 5985 (yiyāsur Bºāya prāṇān prāṇeshv athājuhot).--§ 602 (Droṇavadhap.): VII, 190, 8727 (ºaṃ ninīshavaḥ)
192, 8864 (Droṇa went to B.), 8867, 8869.-§ 603 (Nārāyaṇāstramokshap.): VII, 201, 9493
202, 9646. --§ 615b (Udapāna): IX, 36, 2070 (ºjitaḥ).--§ 618 (Jalapradānikap.): XI, 1, 22 (vivṛtaṃ Bºsya dīrgham adhvānam āsthitaṃ, ) sc. Dhṛtarāshṭra)
7, 187.--§ 641 (Rājadh.): XII, 78, 2947 (those who chastise the enemies of brahmans repair to B.)
108, 3997.--§ 658b (Kṛtaghnop.): XII, 169, 6335.--§ 660b (Bhṛgu-Bharadvājas.): XII, 192, †7008 (ºaṃ śrayate), 7024 (Prajāpati, etc., attained to B.).-§ 667 (Mokshadh.): XII, 214, 7773 (samyagvṛtti, i.e. brahmacarya leads to B.).--§ 674b (Śrī-Vāsavas.): XII, 229, 8336 (ºnivāsibhiḥ, sc. ṛshibhiḥ).--§ 677 (Mokshadh.): XII, 237, 8656 (jīvayukto ratho divyo Bºe virājate)
243, 8838 (v. Bráhman)
244, 8870 (ācāryo Bºeśaḥ, cf. Nīl. and the note of PCR.).--§ 707 (do.): XII, 319, 11789 (ºgatāś caiva…maharshayaḥ).--§ 714 (Śukakṛtya): XII, 328, 12355.--§ 717 (Uparicara): XII, 338, 12845, 12856 (saśarīro gataś caiva Bºṃ, sc. Uparicara), 12858.--§ 717b (Nārāyaṇīya): XII, 343, 13298 (Bºñ ca…Golokañ ca)
348, 13502 (B. is the lower lip of Nārāyaṇa, Goloka the upper).--§ 730 (Ānuśāsanik.): XIII, 14, 607.--§ 730 (Upamanyu): XIII, 14, 779, () 917 (Brahmalokaś ca lokānām ucyase, sc. Śiva).--§ 730 (Ānuśāsanik.): XIII, 17, 1118 (ºāvatāritaiḥ, sc. the 1000 names of Śiva), 1136.--§ 733 (do.): XIII, 25, 1747.--§ 746 (do.): XIII, 57, 2940
62, 3127 (ºgatāḥ Siddhāḥ), 3160 (ºgatāḥ), 3187, 3190
66, 3347 (ºe vasanti, sc. gāvaḥ)
75, 3631, 3640, 3658
79, 3765.--§ 750b (Bisastainyop.): XIII, 93, 4418.--§ 758 (Ānuśāsanik.): XIII, 103, 4947.--§ 759 (do.): XIII, 106, 5170
107, 5235, 5262, 5284, 5331, 5332, 5339.-§ 760 (do.): XIII, 111, 5441 (Yamasya sadane Bºsame guṇaiḥ).--§ 761 (do.): XIII, 115, 5659 (ordained for those who abstain from flesh), 5670.--§ 763b (Maitreyabhikshā): XIII, 122, 5849.--§ 766 (Ānuśāsanik.): XIII, 127, 6075. --§ 768b (Umā-Maheśvaras.): XIII, 142, 6523, 6557
143, 6576.--§ 782 (Anugītāp.): XIV, 16, 424
19, 594 (parāyaṇāḥ).--§ 786b (Nakulākhyāna): XIV, 90, 2775 (ºcārāḥ), 2794. Cf. Brahmaṇo loka(ḥ).
Brahmaloka^2, pl. (ºāḥ). § 612 (Hradaprav.): IX, 31, 1810 (only C.
B. has vrajalokān).
Brahmaloka^3 = Śiva: XIII, 917, 1257 (1000 names^2).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritब्रह्मलोकः, (ब्रह्मणो लोको भुवनम् ।) ब्रह्मणोभुवनम् । यथा, --“सत्यस्तु सप्तमो लोको ह्यपुनर्भववासिनाम् ।ब्रह्मलोकः समाख्यातो ह्यप्रतीघातलक्षणः ॥
”इति देवीपुराणम् ॥
अपि च ।“षड्गुणेन तपोलोकात् सत्यलोको विराजते ।अपुनर्मारका यत्र ब्रह्मलोको हि स स्मृतः ॥
”अस्य टीका । जनलोकापेक्षयैव षड्गुणेनद्वादशको ह्युच्छ्रायेण तपोलोकानन्तरं सत्य-लोकः । न तु तपोलोकात् षड्गुणेनेति मन्त-व्यम् । तथासत्याष्टचत्वारिंशत्को ह्युच्छ्राय-त्वेन ब्रह्माण्डे तस्यावकाशाभावात् । सूर्य्याण्ड-गोलयोरन्तः कोट्यः स्युः पञ्चविंशतिरितिशुकोक्तेः । सत्यलोक एव कक्षाभेदेन ब्रह्म-धिष्ण्यात् परं वैकुण्ठलोकादि ज्ञेयम् । एवञ्चभूतलादूर्द्ध्वं पञ्चदशलक्षोत्तरास्त्रयोविंशतिकोट्योभवन्ति । सत्यलोकादूर्द्ध्वञ्च पञ्चदशलक्षोनको-टिद्वयादण्डकटाह इति ज्ञेयम् । अपुनर्मारकाःपुनर्मृत्युशून्याः । इति विष्णुपुराणे । २ अं । ७ अः ॥
(ब्रह्मैव लोकः । तुरीयब्रह्मस्वरूपम् । यदुक्तंशतपथब्राह्मणे । १४ । ७ । १ । ३१ ।“एषोऽस्य परमो लोक एषोऽस्य परम आनन्दएतस्येवानन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुप-जीवन्ति । स यो मनुष्याणां राद्धः समृद्धोभवति । अन्येषामधिपतिः सर्व्वैर्मानुष्यकैःकामैः सम्पन्नतमः स मनुष्याणां परमआनन्दः । अथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः ।स एकः पितॄणां जितलोकानामानन्दः । अथये शतं पितॄणां जितलोकानामानन्दाः स एककर्म्मदेवानामानन्दः ये कर्म्मणा देवत्वमभि-सम्पद्यन्ते अथ ये शतं कर्म्मदेवानामानन्दाः ।स एक आजानदेवानामानन्दो यश्च श्रोत्रियो-ऽवृजिनोऽकामहतः । अथ ये शतं आजान-देवानामानन्दाः । स एको देवलोक आनन्दोयश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः । अथ येशतं देवलोक आनन्दाः । स एको गन्धर्व्वलोकआनन्दो यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।अथ ये शतं गन्धर्व्वलोक आनन्दाः । स एकःप्रजापतिलोक आनन्दो यश्च श्रोत्रियोऽवृजृणो-ऽकामहतः । अथ ये शतं प्रजापतिलोकआनन्दाः । स एको ब्रह्मलोक आनन्दो यश्चश्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः । एषः ब्रह्मलोकःसम्राट् ॥
शिवः यथा, महाभारते । १३ ।१७ । १४२ ।“निर्व्वाणं ह्वादनञ्चैव ब्रह्मलोकः परागतिः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
