| YouTube Channel

ब्रह्मकूर्च (brahmakUrca)

 
Capeller Eng
English
ब्रह्मकूर्च
n.
 a kind of penance.
Monier Williams Cologne
English
ब्रह्म—कूर्च
n.
 a partic. kind of penance (in which the 5 products of the cow are eaten
cf.
 पञ्चगव्य),
Cat.
Apte Hindi
Hindi
ब्रह्मकूर्चम्
नपुं*
 ब्रह्मन्-कूर्चम् -
एक प्रकार की साधना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ब्रह्मकूर्च
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಚಗವ್ಯಪ್ರಾಶನ/ಒಂದು ವ್ರತ
विस्तारः - > ಅಹೊರಾತ್ರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಮರು ದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಮಾಡುವ ಪಂಚಗವ್ಯಪ್ರಾಶನವು ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚವೆನಿಸುವುದು."अहोरात्रोषितो भूत्वा पौर्णमास्यां विशेषतः । पञ्चगव्यं पिबेत्प्रातः ब्रह्मकूर्चविधिः स्मृतः" ।
L R Vaidya
English
brahman-kUrca {% n. %} a kind of penance, (अहोरात्रोषितो भूत्वा पौर्णमास्यां विशेषतः । पंचगव्यं पिबेत् प्रातर्ब्र्ह्मकूर्चामिति स्मृताम्).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब्रह्मकूर्च्चं, श्ली, (ब्रह्मणो ब्राह्मणत्वस्य कूर्च्चामव ।)व्रतविशेषः । यथा । वृद्धशातातपः ।“रजस्वले तु ये नार्य्यावन्योन्यं स्पृशतो यदि ।सवर्णे पञ्चगव्यन्तु ब्रह्मकूर्च्चमतःपरम् ॥
”पञ्चगव्यपानं व्रतरुपं तेनोपवासः । ब्रह्मकूर्च्च-माह जावालः ।“अहोरात्रोषितो भूत्वा पौर्णमास्यां विशेषतःपञ्चगव्यं पिबेत् प्रातर्ब्रह्मकूर्च्चविधिः स्मृतः ॥
”तदशक्तौ पुराणैकं दातव्यम् । इति प्रायश्चित्त-तत्त्वम् ॥
(ब्रह्मपुराणेऽपि अस्य व्यवस्था यथा ।नरस्तु चतुर्द्दश्यां पूर्णिमायाममावास्यायाम्बापञ्चगव्यं हविष्यान्नं वा भक्षयेत् । यस्तु पौर्ण-मासीषु ब्रह्मकूच्चें कुर्य्यात् तस्य सर्व्वपापक्षयोभवेत् । यस्तु मासेन द्बिःकुर्य्यात् स यथेष्टाङ्गति-माप्नुयात् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ब्र(व्र)ह्मकूर्च
न०
 “अहोरात्रोषितो भूत्वा पौर्णमास्यां विशे-षतः । पञ्चगव्यं पिषेत् प्रातः ब्र(व्र)ह्मकूर्चमिति स्मृतम्”इत्युक्ते १ पञ्चगव्यपानरूपे व्रतभेदे । २ कुशोदकसहितपञ्चगव्ये च नारसिंहपु० “पञ्चगव्येन देवेशं यः स्नाप-यति भक्तितः । ब्रह्मकूर्चविधानेन विष्णुलोके महीयते”“ब्र(व्र)ह्मकूर्चविधानेन कुशोदकयुक्तेन” देव० प्र० त० रघु०प्रायश्चित्ताङ्ग ब्र(व्र)ह्मकूर्चप्रमाणादि तुलादानादि-पद्धतौ २२६१ पृ० अस्माभिर्दर्शिम् ।
Capeller
German
ब्रह्मकूर्च
n.
 eine best. Kasteiung (r.).