ब्रध्न (bradhna)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishब्रध्न - bradhna - - pale red
ब्रध्न - bradhna - - great
ब्रध्न - bradhna - - yellowish
ब्रध्न - bradhna - - ruddy
ब्रध्न - bradhna - - mighty
ब्रध्न - bradhna - - bay
ब्रध्न - bradhna - - world of the sun
ब्रध्न - bradhna - - particular disease
ब्रध्न - bradhna - - horse
ब्रध्न - bradhna - - point or some other part of an arrow
ब्रध्न - bradhna - - sun
ब्रध्न - bradhna - - lead
Wilson
EnglishApte
Englishब्रध्नः [bradhnḥ], 1 The sun
अथ पुत्रस्य पौत्रेण ब्रध्नस्याप्नोति विष्टपम् 9.137
4.231.
The root of a tree.
A day.
The arka plant.
Lead (m. ?).
A horse.
An epithet of Śiva or Brahmā.
The point of an arrow.
of a disease
अभ्यभिष्यन्दिगुर्वामसेवनान्नि- चयं गतः । करोति ग्रन्थिवच्छोथं दोषो वङ्क्षणसन्धिषु । ज्वरशूलाङ्गसादाद्यं तं ब्रध्नमिति निर्दिशेत् । Mādhavanidānam. -चक्रम् the zodiac. -बिम्बम्, -मण्डलम् the disc of the sun.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishब्रध्न ब्रध्न, अस्, आ, अम् (perhaps fr. rt.
वृध्
said to be fr. ब्रध् substituted for rt.
बन्ध्), reddish yellow (said of Soma, also called
बभ्रु, q. v., of the Puroḍāśa and of the sun
Sāy.
= आदित्यरूपेणावस्थितः)
bay (as a horse), fal-
low
(according to Naighaṇṭuka III. 3) great, mighty,
large (= महत्, वृहत्)
(अस्), m. a horse (ac-
cording to Naighaṇṭuka I. 14)
the sun
the root of
a tree
a son (?), the body (?)
a particular disease
N. of a man
of a son of Manu Bhautya
an epi-
thet of Śiva
of Brahmā
(gender uncertain), lead
(in शत-ब्°, q. v., gender uncertain), the point or
some other part of an arrow.
—ब्रध्न-त्व, अम्,
n. (according to Sāy.) greatness, mightiness (= म-
हत्-त्व).
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
सूर्य
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
वृक्ष की जड़
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
दिन
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
मदार का पौधा
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
सीसा
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
घोड़ा
ब्रध्नः
- "बन्ध् + नक्, ब्रधादेशः"
शिव या ब्रह्मा का विशेषण
ब्रध्नः
- -
सूर्य
ब्रध्नः
- -
वृक्षमूल
ब्रध्नः
- -
दिन
ब्रध्नः
- -
आक या मदार का पौधा
ब्रध्नः
- -
सीसा
ब्रध्नः
- -
घोड़ा
ब्रध्नः
- -
शिव या ब्रह्मा का विशेषण
ब्रध्नः
- -
तीर की नोक
ब्रध्नः
- -
एक रोग का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannadaब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರವಿ/ಸೂರ್ಯ
निष्पत्तिः - > बन्ध (बन्धने) "नक्" ब्रधि आदेशश्च (उ० ३-५)
व्युत्पत्तिः - > बध्नाति तिमिरम्
ब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಕ್ಷದ ಮೂಲಭಾಗ/ಮರದ ಬುಡ
ब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಕ ವೃಕ್ಷ/ಎಕ್ಕದ ಗಿಡ
ब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿವ/ಪರಮೇಶ್ವರ
ब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿವಸ/ಹಗಲು
ब्रध्न
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವ/ಕುದುರೆ
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-
र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।
सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगो
मार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥
p{0008}
ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।
मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥
दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।
ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥
हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।
त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
आदित्य (पुं), सवितृ (पुं), अर्यमन् (पुं), खरांशु (पुं), सहस्रांशु (पुं), उष्णांशु (पुं), अंशु (पुं), रवि (पुं), मार्तण्ड (पुं), तरणि (पुं), गभस्ति (पुं), अरुण (पुं), भानु (पुं), नभोमणि (पुं), अहर्मणि (पुं), सूर्य (पुं), अर्क (पुं), किरण (पुं), भग (पुं), ग्रहपुष (पुं), पूषन् (पुं), पतङ्ग (पुं), खग (पुं), मार्ताण्ड (पुं), यमुनाजनक (पुं), कृतान्तजनक (पुं), प्रद्योतन (पुं), तापन (पुं), ब्रध्न (पुं), हंस (पुं), चित्रभानु (पुं), विवस्वत् (पुं), सूर (पुं), त्वष्टृ (पुं), द्वादशात्मन् (पुं), हेलि (पुं), मित्र (पुं), ध्वान्ताराति (पुं), अब्जहस्त (पुं), अंशुहस्त (पुं), चक्रबान्धव (पुं), अब्जबान्धव (पुं), अहर्बान्धव (पुं), सप्तसप्ति (पुं), दिवाकर (पुं), दिनकर (पुं), अहस्कर (पुं), दिवसकर (पुं), प्रभाकर (पुं), विभाकर (पुं), भास्कर (पुं), मिहिर (पुं), विरोचन (पुं), ग्रहपति (पुं), अब्जिनीपति (पुं), गोपति (पुं), द्युपति (पुं), विकर्तन (पुं), हरि (पुं), शुचि (पुं), इन (पुं), गगनध्वज (पुं), गगनाध्वग (पुं), हरिदश्व (पुं), जगत्साक्षिन् (पुं), कर्मसाक्षिन् (पुं), भास्वत् (पुं), विभावसु (पुं), त्रयीतनु (पुं), जगच्चक्षुस् (पुं), तपन (पुं), अरुणसारथि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआदित्य
आदित्य, सवितृ, सहस्रकिरण, प्रद्योतन, भास्कर, तिग्मांशु, तरणि, दिनमणि, भास्वत्, विवस्वत्, हरि, मार्तण्ड, तपन, विकर्तन, इन, पूषन्, पतङ्ग, भग, सूर्य, गोपति, यम, दिनकर, सूर, अंशुमालिन्, रवि, मिहिर, विरोचन, अर्क, तिमिररिपु, द्युमणि, अंशुमत्, अंशु, हरिदश्व, सप्ताश्व, प्रभाकर, भानुमत्, भानु, ब्रध्न, हंस, खग, मित्र, चित्रभानु, अहर्पति, कर्मसाक्षिन्, जगच्चक्षुस्, द्वादशात्मन्, त्रयीतनु
आदित्यः सविता सहस्रकिरणः प्रद्योतनो भास्कर-
स्तिग्मांशुस्तरणिस्तथा दिनमणिर्भास्वान्विवस्वान्हरिः ।
मार्तण्डस्तपनो विकर्तन इनः पूषा पतङ्गो भगः,
सूर्यो गोपतिरर्यमा दिनकरः सूरोंऽशुमाली रविः ॥ ३५ ॥
मिहिरो विरोचनोऽर्कस्तिमिररिपुर्द्युमणिरंशुमानंशुः ।
हरिदश्वः सप्ताश्वः प्रभाकरो भानुमान्भानुः ॥ ३६ ॥
ब्रध्नो हंसः खगो मित्रश्चित्रभानुरहर्पतिः ।
कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्द्वादशात्मा त्रयीतनुः ॥ ३७ ॥
verse 1.1.1.35
page 0006
ब्रध्न
ब्रध्न, तण्डु, गिरिश
ब्रध्नस्तण्डुगिरिशयोः स्थितिः स्थानव्यवस्थयोः ।
verse 5.1.1.837
page 0096
नाममाला
Sanskritतरणि, तपन, भानु, ब्रध्न, पूषन्, अर्यमन्, रवि, तिग्म, पतङ्ग, द्युमणि, मार्तण्ड, अर्क, ग्रहाधिप, इन, सूर्य, तमोऽरि, ध्वान्तारि, तिमिरारि, विरोचन
तरणिस्तपनो भानुर्ब्रध्नः पूषाऽर्यमा रविः ।
तिग्मः पतङ्गो द्युमणिर्मार्तण्डोऽर्को ग्रहाधिपः ॥ ४९ ॥
इनः सूर्यस्तमोध्वान्ततिमिरारिर्विरोचनः ।
verse 0.1.1.49
page 0026
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritब्रध्नः, (बन्धवन्धने + “बन्धेर्ब्रधिबुधी च । उणा०३ । ५ । इति नक् ब्रधादेशश्च ।) सूर्य्यः ।(यथा, ऋग्वेंदे । १ । ६ । १ ।“युञ्जन्ति ब्रध्नसरुषं चरन्तं परितस्तुषः ।रोचन्ते रोचना दिवि ॥
”)वृक्षमूलम् । अर्कवृक्षः । इत्यमरः । २ । ४ । १५ ।शिवः । इति हेमचन्द्रः ॥
मेदिनीकारेणान्तःस्थवकारादौ लिखितोऽयं शब्दः ॥
(दिनम् ।अश्वः । इति निघण्टुः ॥
चतुर्द्दशमनोर्भौत्यस्यपुत्त्रभेदः । यथा, मार्कण्डेये । १०० । ३२ ।“गुरुर्गभीरो ब्रध्नश्च भरतोऽनुग्रहस्तथा ।तेजस्वी सुबलश्चैव भौत्यस्यैते मनोः सुताः ॥
”)रोगविशेषः । तस्य लक्षणं यथा, “अभ्यभिष्यन्दिगुर्वामसेवनान्निचयं गतः ।करोति ग्रन्थिवच्छोथं दोषो वङ्क्षणसन्धिषु ॥
ज्वरशूलाङ्गसादाढ्यं तं ब्रध्नमिति निर्द्दिशेत् ॥
”इति माधवकरः ॥
तस्य चिकित्सा ।“भृष्टश्चैरण्डतैलेन सम्यक् कल्कोऽभयाभवः ।कृष्णासैन्धवसंयुक्तो ब्रध्नरोगहरः परः ॥
अजाजीहबुषाकुष्ठं गोमेदवदरान्वितम् ।काञ्जिकेन तु संपिष्टं तल्लेपो ब्रध्नजित् परः ॥
”गोमेदं पत्रम् । तथा च निघण्टौ धन्वन्तरिः ।“पत्रं दलाह्वयं रामं गोमेदं रसनाह्वयम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(अस्य ससम्प्राप्तिलक्षणं यथा, --“यस्य वायुः प्रकुपितः शोफशूलकरश्चरन् ।वंक्षणाद्वृषणौ याति ब्रध्नस्तस्योपजायते ॥
”इति चरके सूत्रस्थानेऽष्टादशेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritब्रध्न बन्ध--नक् ब्रधादेशः । १ सूर्य्ये २ अर्कवृक्षे अमरः ।३ शिवे हेमच० । ४ दिने ५ अश्वे निघण्टुः ६ ऋषिभेदेतस्य गोत्रापत्यम् कुञ्जा० च्कञ् । ब्रान्धायन तद्गोत्रा-पत्ये पुंस्त्री० । ७ भौत्यमनोः पुत्रभेदे मार्कपु० १०० अ० ।८ रीगभेदे “अभ्यभिष्यन्दिगुर्वामसेवनान्निचयं गतः ।करोति ग्रन्थिवच्छोथं दोषो वङ्क्षणसन्धिषु । ज्वर-शूलाङ्गसादाद्यं तं व्रध्नमिति निर्दिशेत्” माधवनि०
Grassman
Germanbradhná, a., lichtroth
so erscheint es als eine der sechs Farben, welche die Bahu des Agni bezeichnen ({846, 9}), und zwar zwischen aruṣá und ṛjrá gestellt
neben aruṣá erscheint es auch {6, 1} und {241, 5}
so erscheint es 2〉 zur Bezeichnung des Soma
und 3〉 fast substantivisch (m.) zur Bezeichnung des Sonnenrosses
4〉 in Zusammensetzung mit śata- bedeutet es einen Theil des Pfeiles, vielleicht die glänzende Metallspitze.
-as yā́mas (agnés) {846, 9}. — 2〉 {809, 52}.
-ám 2〉 {624, 14}. — 3〉 {6, 1} (yuñjánti 〰 aruṣám cárantam pári tasthúsas)
váruṇasya {560, 3} (babhrúm).
-ásya (agnés) {241, 5}. — 2〉 {624, 13}. — 3〉 viṣṭápam {678, 7}
{825, 10}.
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.