| YouTube Channel

बोभुरकः-रिका (bobhurakaH-rikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“भॄ भर्त्सने”@} 2 प्वादिः, ल्वादिश्च।
‘--भरणे’ इत्यप्येके।
‘भॄ भर्जने च’ इति क्षीरस्वामी।
‘ॠदन्तस्य भृणातीति भर्त्सने श्नि, तथा भरः।।’ 3 इति देवः।
तत्र भरणार्थे, भर्जनार्थे च सकर्मकोऽयमिति ज्ञेयम्।
भारकः-रिका, भारकः-रिका, बुभूर्षकः-र्षिका, बिभरिषकः-बिभरीषकः-षिका, बोभुरकः-रिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 भृणन् 6 -ती, 7 भूर्णम्-भूर्णः-भूर्णवान्, भावेऽप्प्रत्यये भरः इति रूपाण्यस्य भवन्तीति विशेषः।
8
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११७६)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१४९१। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो-२८)
04
=>
 (१०५५)
05
=>
 [[३। शतरि, ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१) इति श्ना विकरणप्रत्ययः। तस्य शित्त्वेन सार्वधातुकत्वम्। तेन ङित्त्वात् गुणवृद्धिनिषेधः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपः। ‘प्वादीनां ह्रस्वः’ (७-३-८०) इति प्रकृतेः ह्रस्वः। ‘ऋवर्णा- न्नस्य--’ (वा। ८-४-१) इति णत्वम्।]]
06
=>
 [[B। ‘तत्र स्परीतुमनसं रुषमावृणन्तम् अम्बष्ठमुन्मदभरं स भृणन् बभाषे।’ धा। का। ३। ७।]]
07
=>
 [[४। निष्ठायाः कित्त्वात्, ‘श्र्युकः क्किति’ (७-२-११) इतीण्निषेधे, ‘उदोष्ठ्यपूर्वस्य’ (७-१-१०२) इत्युकारे, रपरत्वे, दीर्घे णत्वे च रूपमेवमिति ज्ञेयम्।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०९७६+ ३२]