| YouTube Channel

बोधिः (bodhiH)

 
Apte
English
बोधिः [bōdhiḥ], [बुध्-इन्]
Perfect wisdom or enlightenment
इत्यभिहितो बोधौ जिनः पातु वः Nāg.1.1. स रतिमुपसिषेवे बोधि- मापन्न यावत् Bu. Ch.2.56.
The enlightened intellect of a Buddha.
The sacred fig-tree.
A cock.
An epithet of Buddha.
Comp.
 -अङ्गम् a requisite for attaining perfect knowledge. -तरुः, -द्रुमः, -वृक्षः the sacred fig-tree, -दः an arhat (of the Jainas).-मण्डलम्
N.
 of the place where Gautama Buddha attained to perfect wisdom.
सत्त्वः a Buddhist saint, one who is on the way to the attainment of perfect knowledge and has only a certain number of births to undergo before attaining to the state of a Supreme Buddha and complete annihilation (this position could be attained by a long series of pious and virtuous deeds)
एवंविधैर्विलसितैरतिबोधिसत्त्वैः
Māl.
 1.21
उद्योतयन्नुत्त- मबोधिसत्त्वः Bu. Ch.1.16.
N.
 of the principal Buddha of the present era.
Apte 1890
English
बोधिः [बुध्-इन्] 1 Perfect wisdom or enlightenment.
2 The enlightened intellect of a Buddha.
3 The sacred fig-tree.
4 A cock.
5 An epithet of Buddha.
Comp.
तरुः, द्रुमः, -वृक्षः the sacred fig-tree.
दः an arhat (of the Jainas).
सत्त्वः a Buddhist saint, one who is on the way to the attainment of perfect knowledge and has only a certain number of births to undergo before attaining to the state of a Supreme Buddha and complete annihilation (this position could be attained by a long series of pious and virtuous deeds)
एवंविधैर्विलसितैरतिबोधिसत्त्वैः Māl. 10. 21.
Apte Hindi
Hindi
बोधिः
पुं*
 - बुध् + इन्
पूर्ण मति या ज्ञान का प्रकाश
बोधिः
पुं*
 - बुध् + इन्
बुद्ध की ज्ञान से प्रकाशित प्रतिभा
बोधिः
पुं*
 - बुध् + इन्
पावन वटवृक्ष
बोधिः
पुं*
 - बुध् + इन्
मुर्गा
बोधिः
पुं*
 - बुध् + इन्
बुद्ध का विशेषण
बोधिः
पुं*
 - बुध+इन्
पूर्ण ज्ञान या प्रकाश
बोधिः
पुं*
 - बुध+इन्
बौद्ध श्रमण की उज्ज्वल बुद्धि
बोधिः
पुं*
 - बुध+इन्
पुनीत बटवृक्ष
बोधिः
पुं*
 - बुध+इन्
मुर्गा
बोधिः
पुं*
 - बुध+इन्
बुद्ध का विशेषण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 बोधिः
noun
एकः जनसमूहः ।
"बोधेः उल्लेखः रामायणे वर्तते"
Synonyms:
 बोधिः
noun
एकं स्थानम् ।
"बोधेः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
 बोधिः
noun
एकः गजः ।
"बोधेः उल्लेखः ललितविस्तरे वर्तते"
Synonyms:
 बोधिः
noun
एकः पुरुषः ।
"बोधेः उल्लेखः जातककथायां वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बोधिः,
पुं,
 (बुध + “सर्व्वधातुभ्य इन् ।” ४ । ११७ ।इति इन् ।) समाधिभेदः । पिप्पलवृक्षः । इतिमेदिनी । धे, ११ ॥
(यथास्य पर्य्यायः ।“पिप्पलो बोधिरश्वत्थश्चैत्यवृक्षो गजाशनः ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)बोधः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
ज्ञातरि, त्रि ।इत्युणादिकोषः ॥