बोधक (bodhaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बोधक m.
  (-कः)
	 1. A spy,  an informer.
	 2. A teacher.
 E.
  बुध् to under-
stand,  causal form,  aff.
   वुन् ।

Capeller Eng

English

 बोधक f.
  °धिका awakening,  teaching,  explaining, 
conducive to the knowledge of (—°)
 m.
  instructor,  teacher. 

Yates

English

 बोधक (कः) 1.
m.
  A spy
 a teacher.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  revealing
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  explaining
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  instructor
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  signifying
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  enlightening
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  teaching
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  illuminating
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  teacher
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  instructing
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  informative
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  awakening
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  arousing
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  denoting
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  instructive
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  causing to know
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 adj.
  	-	  indicating
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 m.
  	-	  spy
बोधक 	-	 bodhaka 	-	 m.
  	-	  informer

बोधक 	-	  bodhaka 	-	 adj.
  	-	 instructing
अनुशासितृ 	-	  anuzAsitR 	-	 adj.
  	-	 instructing
उपदेशक 	-	  upadezaka 	-	 adj.
  	-	 instructing
देशिन् 	-	  dezin 	-	 adj.
  	-	 instructing
बोधन 	-	  bodhana 	-	 adj.
  	-	 instructing
शासन 	-	  zAsana 	-	 adj.
  	-	 instructing
शासिन् 	-	  zAsin 	-	 adj.
  	-	 instructing
शिक्षक 	-	  zikSaka 	-	 adj.
  	-	 instructing
शिक्षिन् 	-	  zikSin 	-	 adj.
  	-	 instructing
बोध 	-	  bodha 	-	 m.
  	-	 instructing
प्रबोधन 	-	  prabodhana 	-	 n.
  	-	 instructing
बालबोधक 	-	  bAlabodhaka 	-	 m.
  	-	 instructing the young
निर्वाण 	-	  nirvANa 	-	 n.
  	-	 instructing in sciences
मुग्धबोध 	-	  mugdhabodha 	-	 n.
  	-	 instructing the ignorant
सुसंशास् 	-	  susaMzAs 	-	 adj.
  	-	  well directing or instructing
हितोपदेष्टृ 	-	  hitopadeSTR 	-	 adj.
  	-	 instructing on what is salutary
विजिज्ञापयिषा 	-	  vijijJApayiSA 	-	 f.
  	-	  desire of teaching or instructing
गुर्वर्थ 	-	  gurvartha 	-	 m.
  	-	  Guru's fee for instructing a pupil

बोधक 	-	  bodhaka 	-	 adj.
  	-	 denoting
वादिन् 	-	  vAdin 	-	 adj.
  	-	 denoting
व्यपदेशिन् 	-	  vyapadezin 	-	 adj.
  	-	 denoting
साधन 	-	  sAdhana 	-	 adj.
  	-	 denoting
बोधन 	-	  bodhana 	-	 n.
  	-	 denoting
तदर्थक 	-	  tadarthaka 	-	 adj.
  	-	 denoting that
गुणवाचन 	-	  guNavAcana 	-	 adj.
  	-	 denoting a quality
गुणवाचक 	-	  guNavAcaka 	-	 adj.
  	-	 denoting a quality
मृतिरेखा 	-	  mRtirekhA 	-	 f.
  	-	  line denoting death
द्विवाचिन् 	-	  dvivAcin 	-	 adj.
  	-	  expressing or denoting
एकवाचक 	-	  ekavAcaka 	-	 adj.
  	-	 denoting the same thing
एकार्थ 	-	  ekArtha 	-	 adj.
  	-	 denoting the same thing
गुणवचन 	-	  guNavacana 	-	 n.
  	-	  word denoting a quality
दुर् 	-	  dur 	-	 f.
  	-	 denoting bad or difficult
दिक्छब्द 	-	  dikchabda 	-	 m.
  	-	  word denoting a direction
अद्योतक 	-	  adyotaka 	-	 adj.
  	-	  not expressing or denoting
गर्भिन् 	-	  garbhin 	-	 adj.
  	-	  with words denoting animals
तादात्मक 	-	  tAdAtmaka 	-	 adj.
  	-	 denoting the unity of nature
पूजाकर्मन् 	-	  pUjAkarman 	-	 adj.
  	-	 denoting the action of honouring
संसृष्टकर्मन् 	-	  saMsRSTakarman 	-	 adj.
  	-	 denoting mixed or various actions
भाववचन 	-	  bhAvavacana 	-	 adj.
  	-	 denoting the abstract notion of a verb
ताच्छीलिक 	-	  tAcchIlika 	-	 adj.
  	-	 denoting a particular disposition or custom
गोत्रम् 	-	  gotram 	-	 ind.
  	-	  after a verb denoting repetition and implying a blame
एकशेष 	-	  ekazeSa 	-	 m.
  	-	  term denoting that of two or more stems only one remains
उपसर्ग 	-	  upasarga 	-	 m.
  	-	  nipAta or particle joined to a verb or noun denoting action
औपदेशिक 	-	  aupadezika 	-	 adj.
  	-	 denoting or relating to an originally enunciated grammatical form
गुणदीपक 	-	  guNadIpaka 	-	 n.
  	-	  simile in which a word denoting a quality forms the tertium comparationis
राजयोग 	-	  rAjayoga 	-	 m.
  	-	  constellation under which princes are born or a configuration of planets at birth denoting a person destined for kingship

 
   बोधक  bodhaka adj.
   awakening   
   अवबोधक  avabodhaka adj.
   awakening    
   बोधिन्  bodhin adj.
   awakening   
   प्रबोधक  prabodhaka adj.
   awakening    
   प्रतिबोधक  pratibodhaka adj.
   awakening   
   प्रतिबोधन  pratibodhana adj.
   awakening    
   समुत्थापक  samutthApaka adj.
   awakening   
   प्रतिबुद्धि  pratibuddhi f.
   awakening    
   बोध  bodha m.
   awakening   
   प्रबोध  prabodha m.
   awakening    
   प्रोद्बोध  prodbodha m.
   awakening   
   व्युत्थान  vyutthAna n.
   awakening    
   बोधन  bodhana n.
   awakening   
   प्रबोधन  prabodhana n.
   awakening    
   विबोधन  vibodhana n.
   awakening   
   समुद्बोधन  samudbodhana n.
   awakening    
   कालप्रबोधिन्  kAlaprabodhin adj.
   awakening in time  
   ज्ञानबोध्नी  jJAnabodhnI f.
   awakening knowledge   
   कृतस्मय  kRtasmaya adj.
   awakening admiration  
   वैश्रम्भक  vaizrambhaka adj.
   awakening or inspiring confidence   
   द्रकट  drakaTa m.
   kettle-drum for awakening sleepers  
   द्रगड  dragaDa m.
   kettle-drum for awakening sleepers   
   उत्कीर्तन  utkIrtana n.
   awakening of the remembrance of former events     
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   illuminating   
   ज्ञानोत्पादक  jJAnotpAdaka adj.
   illuminating    
   दीप्तिकर  dIptikara adj.
   illuminating   
   अवभासक  avabhAsaka adj.
   illuminating    
   उद्द्योतकर  uddyotakara adj.
   illuminating   
   उद्द्योतकारिन्  uddyotakArin adj.
   illuminating    
   कान्तिकर  kAntikara adj.
   illuminating   
   तापन  tApana adj.
   illuminating    
   दिपयत्  dipayat adj.
   illuminating   
   दीपक  dIpaka adj.
   illuminating    
   दीपवत्  dIpavat adj.
   illuminating   
   द्युतिकर  dyutikara adj.
   illuminating    
   द्योतक  dyotaka adj.
   illuminating   
   द्योतन  dyotana adj.
   illuminating    
   प्रकाशक  prakAzaka adj.
   illuminating   
   प्रकाशन  prakAzana adj.
   illuminating    
   प्रकाशनवत्  prakAzanavat adj.
   illuminating   
   राजक  rAjaka adj.
   illuminating    
   लोचन  locana adj.
   illuminating   
   विद्योतक  vidyotaka adj.
   illuminating    
   विरोचन  virocana adj.
   illuminating   
   विरोचिष्णु  virociSNu adj.
   illuminating    
   अवभासन  avabhAsana n.
   illuminating   
   आभासन  AbhAsana n.
   illuminating    
   उद्दीपन  uddIpana n.
   illuminating   
   निर्भासन  nirbhAsana n.
   illuminating    
   पत्त्ररञ्जन  pattraraJjana n.
   illuminating   
   प्रकाशीकरण  prakAzIkaraNa n.
   illuminating    
   भ्राजन  bhrAjana n.
   illuminating   
   समुद्भासन  samudbhAsana n.
   illuminating    
   विश्वभ्राज्  vizvabhrAj adj.
   all-illuminating   
   चन्द्रसूर्यप्रदीप  candrasUryapradIpa m.
   illuminating moon and sun   
   मध्यदीपक  madhyadIpaka n.
   illuminating in the middle  
   वर्चस्  varcas n.
   illuminating power of fire or the sun i.e. brilliance     
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   arousing   
   बोधन  bodhana adj.
   arousing    
   प्रबोधन  prabodhana adj.
   arousing   
   सन्दीपन  sandIpana adj.
   arousing    
   सम्बोधन  sambodhana adj.
   arousing   
   बोध  bodha m.
   arousing    
   सञ्चोदन  saJcodana m.
   arousing   
   उद्बोधन  udbodhana n.
   arousing    
   हृच्छयवर्धन  hRcchayavardhana adj.
   arousing love  
   स्मरदायिन्  smaradAyin adj.
   arousing love   
   स्मृतिकारिन्  smRtikArin adj.
   arousing recollection  
   इन्द्रियबोधन  indriyabodhana adj.
   arousing the bodily powers   
   इन्द्रियबोधिन्  indriyabodhin adj.
   arousing the bodily powers  
   विभाविन्  vibhAvin adj.
   arousing a particular emotion   
   विरक्त  virakta adj.
   become indifferent i.e. arousing no interest     
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   signifying   
   प्रोक्त  prokta adj.
   signifying    
   वाचक  vAcaka adj.
   signifying   
   वाचिन्  vAcin adj.
   signifying    
   व्यवस्थित  vyavasthita adj.
   signifying   
   बोधन  bodhana n.
   signifying    
   तद्वाचक  tadvAcaka adj.
   signifying that  
   भाववचन  bhAvavacana adj.
   signifying a state or action     
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   enlightening   
   ज्ञानोत्पादक  jJAnotpAdaka adj.
   enlightening    
   उद्द्योतक  uddyotaka adj.
   enlightening   
   उद्द्योतकर  uddyotakara adj.
   enlightening    
   उद्द्योतकारिन्  uddyotakArin adj.
   enlightening   
   ऋषिकृत्  RSikRt adj.
   enlightening    
   द्योतन  dyotana adj.
   enlightening   
   भासक  bhAsaka adj.
   enlightening    
   बोधन  bodhana adj.
   enlightening   
   बोधिन्  bodhin adj.
   enlightening    
   रोचक  rocaka adj.
   enlightening   
   भासका  bhAsakA f.
   enlightening    
   प्रबोधन  prabodhana n.
   enlightening   
   विश्वप्रबोध  vizvaprabodha adj.
   all-enlightening    
   विश्वशुच्  vizvazuc adj.
   all-enlightening   
   उद्द्योतन  uddyotana n.
   act of enlightening      
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   instructive   
   ज्ञानोत्पादक  jJAnotpAdaka adj.
   instructive    
   उपदेशक  upadezaka adj.
   instructive   
   शिक्षावत्  zikSAvat adj.
   instructive    
   शिक्षेण्य  zikSeNya adj.
   instructive   
   समवेतार्थ  samavetArtha adj.
   instructive    
   कल्य  kalya adj.
   instructive      
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   informative   
   ज्ञानोत्पादक  jJAnotpAdaka adj.
   informative      
            

 
   बोधक  bodhaka adj.
   revealing   
   ज्ञानोत्पादक  jJAnotpAdaka adj.
   revealing    
   अभिव्यञ्जक  abhivyaJjaka adj.
   revealing   
   प्रभावना  prabhAvanA f.
   revealing    
   निर्भेद  nirbheda m.
   revealing   
   उद्घाटन  udghATana n.
   revealing    
   अनिर्भेद  anirbheda m.
   not revealing   
   रहस्यभेद  rahasyabheda m.
   revealing one's secret   
   अनुख्याति  anukhyAti f.
   act of descrying or revealing   
   भावबोधक  bhAvabodhaka adj.
   revealing any sentiment or feeling   
   ब्रह्मभावन  brahmabhAvana adj.
   revealing or imparting religious knowledge     
            

Wilson

English

 बोधक
m.
  (-कः)
1 A spy,  an informer.
2 A teacher.
E.
  बुध to understand,  causal form,  aff.
   वुन्.

Apte

English

बोधक [bōdhaka],  a.
  (-धिका f.
 ) [बुध्-णिच् ण्वुल्]

Informing,  apprising. 

Instructing,  teaching.

Indicative of. 

Awakening,  rousing. 

कः A spy.

A teacher,  instructor.

A minstrel,  bard.

Apte 1890

English

 बोधक a. (धिका f.) [बुध्-णिच् ण्वुल्] 1 Informing,  apprising. 
Instructing teaching. 
Indicative of. 
Awakening,  rousing. 
कः 1 A spy. 
A teacher,  instructor. 
A minstrel,  bard. 

Monier Williams Cologne

English

 बोधक mf(इका)n.  awakening,  arousing,  R.
 

 causing to know,  explaining,  teaching,  instructing,  a teacher,  instructor,  Kāv.
 
 Vedāntas.
 
 Sarvad.

 (ifc. ) denoting,  indicating,  signifying (-त्व n.
 ),  Pāṇ.
 ,  Sch.
 Vedāntas.
 

 बोधक m.
  a spy,  informer,  W.
 

 N.
  of a man (pl.  his descendants),  Pravar.
 

 of a poet,  Cat.
 

Monier Williams 1872

English

 बोधक,  अस्,  इका,  अम् (fr. the Caus.),  causing to
know,  apprising,  informing,  instructing,  explaining, 
teaching,  an instructor,  teacher [cf. बाल-ब्°]
 de-
noting,  indicating,  signifying
 arousing,  awaking
(अस्),  m. a spy,  informer
 N. of a man
 (आस्),  m.
pl.,  N. of his descendants.
—बोधक-त्व,  अम्,  n.
the state of causing to know,  giving information or
instruction
 capability of instructing.

Benfey

English

 बोधक बोधक,  i. e. बुध्,  Caus., 
+ अक, 
 I. adj.
  Causing to know, 
Vedāntas. in Chr. 204,  1.
 II. m.
 
 1. A
teacher.
 2. A spy.

Apte Hindi

Hindi

बोधक
वि* - बुध् + णिच् + ण्णुल्
"सूचना देने वाला,  (स्थिति से) अवगत कराने वाला"

बोधक
वि* - बुध् + णिच् + ण्णुल्
"शिक्षण देने वाला,  अध्यापन करने वाला"

बोधक
वि* - बुध् + णिच् + ण्णुल्
अभिसूचक

बोधक
वि* - बुध् + णिच् + ण्णुल्
"जागने वाला,  उठाने वाला"

बोधकः
पुं*
  - -
"भेदिया,  जासूस"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವ/ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ/ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > बुध (अवगमने) + णिच् "ण्वुल्" (३-१-१३३) ।
व्युत्पत्तिः - > बोधयति
प्रयोगाः - > "वर्णाः पदं प्रयोगार्हानन्वितैक्यार्थबोधकाः"
उल्लेखाः - > सा० द० २-४
बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶಿಸುವ/ಶಿಕ್ಷಣಕೋಡುವ
बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿವೇದಿಸುವ/ಅರುಹುವ/ಶೃತಪಡಿಸುವ
बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುವ/ಎಬ್ಬಿಸುವ
बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಲಹೆಕೊಡುವ
बोधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾಪಿಸುವ/ನೆನಪು ಕೊಡುವ

L R Vaidya

English

 boDaka {% (I) a. (f. धिका) %} 1. Instructing,  teaching
 2. awaking,  rousing.

 boDaka {% (II) m. %} A spy.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 बोधक poet. Sbhv.

Kridanta Forms

Sanskrit

बुध् (बु꣡धँ꣡ अवगमने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  बोधनम्
अनीयर् =  बोधनीयः - बोधनीया
ण्वुल् =  बोधकः - बोधिका
तुमुँन् =  बोधितुम्
तव्य =  बोधितव्यः - बोधितव्या
तृच् =  बोधिता - बोधित्री
क्त्वा =  बोधित्वा / बुधित्वा
ल्यप् =  प्रबुध्य
क्तवतुँ =  बुधितवान् / बोधितवान् - बुधितवती / बोधितवती
क्त =  बुधितः / बोधितः - बुधिता / बोधिता
शतृँ =  बोधन् - बोधन्ती

बुध् (बु꣡धिँ॑र् बोधने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  बोधनम्
अनीयर् =  बोधनीयः - बोधनीया
ण्वुल् =  बोधकः - बोधिका
तुमुँन् =  बोधितुम्
तव्य =  बोधितव्यः - बोधितव्या
तृच् =  बोधिता - बोधित्री
क्त्वा =  बोधित्वा / बुधित्वा
ल्यप् =  प्रबुध्य
क्तवतुँ =  बुधितवान् / बोधितवान् - बुधितवती / बोधितवती
क्त =  बुधितः / बोधितः - बुधिता / बोधिता
शतृँ =  बोधन् - बोधन्ती
शानच् =  बोधमानः - बोधमाना

बुध् (बु॒धँ॒ अवगमने - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् =  बोधनम्
अनीयर् =  बोधनीयः - बोधनीया
ण्वुल् =  बोधकः - बोधिका
तुमुँन् =  बोद्धुम्
तव्य =  बोद्धव्यः - बोद्धव्या
तृच् =  बोद्धा - बोद्ध्री
क्त्वा =  बुद्ध्वा
ल्यप् =  प्रबुध्य
क्तवतुँ =  बुद्धवान् - बुद्धवती
क्त =  बुद्धः - बुद्धा
शानच् =  बुध्यमानः - बुध्यमाना

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  बोधक
adjective
 
यः बोधं कारयति।
 "किं भवता पञ्चतन्त्रस्य बोधिकाः कथाः पठिताः।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बोधकः,  पुं,
   (बोधयतीति । बुध् + णिच् + ण्वुल् ।)सूचकः । इति शब्दमाला ॥
 पुस्तकान्तरेबाधकोऽपि पाठः । बोधजनके त्रि ॥
 (यथा, स्राहित्यदर्पणे । २ । ४ ।“वर्णाः पदं प्रयोगार्हानन्वितैकार्थबोधकाः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बोधक त्रि०
  बुध--णिच् ण्वुल् । १ ज्ञानजनके बोधकरे सूचके वैतालिके शब्दमा० ।

Capeller

German

 बोधक,  f.
 
°धिका weckend,  (—°) lehrend, 
bezeichnend,  angebend
 zur Erkenntnis
von — führend.

Stchoupak

French

 बोधक-
 -इका- ag. qui réveille 
 qui instruit.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.