| YouTube Channel

बुधचार (budhacAra)

 
Monier Williams Cologne
English
बुध—चार
m.
N.
 of a ch. of Bhaṭṭotpala's Comm. on
VarBṛS.
 and of a ch. of Yavaneśvara's Mīna-rāja-jātaka.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बुधचार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುಧ ಗ್ರಹವು ದ್ವಾದಶ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಿಕೆ
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बुधचार
पु०
 ६ त० । वृ० स० ७ अ० उक्ते बुधग्रहस्य शुभाशुभ-मूचके सवारे यथा“नोत्पातपरित्यक्तः कदाचिदपि चन्द्रजो व्रजत्युदयम् ।जलदहनपवनभयकृद्धान्यार्थेक्षयविवृद्ध्यै वा । विचरन्श्रवणधनिष्ठाप्राजापत्येन्दु ४ । ५ विश्वर्दवानि २१ । मृद्नन् हिमक-रतनयः करोत्यवृष्टिं सरोगभयाम् । रौद्रा ६ दीनि मघा-न्तन्थ पात्रिते यन्द्रजें प्रजार्पाष्टा । शखनिपातक्षुद्भय-रोगानावृष्टिसन्तापैः । हस्तादीनि विचरन् षडृक्षाण्युप-पीडयन् गवामशुभः । स्नेहरसार्घविवृद्धिं करोति चोर्वींप्रभूतान्नाम् । आर्यम्णं १२ हौतभुजं ३ भद्रपदामुत्तरांयमेशं २ च । चन्द्रस्य सुतो निघ्नन् प्राणभृतां धातुसङ्क्षय-कृत् । आश्विनवारुण २४ मूलान्यु पमृद्नन् रेवतीं च चन्द्र-सुतः । पण्यभिषग्नौजीविकसलिलजतुरगोपघातकरः ।पूर्वाद्यृक्ष ११ । २० । २६ त्रितयादेकमपीन्दोः सुतोऽभिमृद्नीयात्क्षुच्छस्त्रतस्करामयभयप्रदायी चरन जगतः” । इतःपरं तस्यगतिबिशेषास्तत्राभिहितास्तात्फलञ्च तत्र दर्शितं तच्चगतिशब्दे २५१५ पृ० दर्शितम् । अध्यायशेषे च ।“पौषाषाढंश्रावणवैशाखेष्विन्दुजः समाघेषु । दृष्टो भयायजगतः शुभफलकृत् प्रोषितस्तेषु । कार्त्तिकेऽश्वयुजि वायदि मासे दृश्यते तनुभवः शिशिरांशोः । शस्त्रचौर-हुतभुगगदतोयक्षुद्भयानि च तदा विदधाति । रुद्धानिसौम्येऽस्तमिते पुराणि यान्युद्गते तान्युपयान्ति मोक्षम् ।अन्ये तु पश्चादुदिते वदन्ति लाभः पुराणां भवतीतितज्ज्ञाः । हेमकान्तिरथ वा शुकवर्णः सस्यकेन मणिनासदृशो वा । स्निग्धमुर्तिरलघुश्च हिताय व्यत्यये न शुभ-कृच्छशिपुत्रः” ।