| YouTube Channel

बीभत्सु (bIbhatsu)

 
Capeller Eng
English
बीभत्सु॑
a.
 loathing, detesting, disgusted, revolted
m.
E.
 of Arjuna.
Spoken Sanskrit
English
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 coy
वाम vAma
adj.
 coy
वामशील vAmazIla
adj.
 coy
वामता vAmatA
f.
 coyness
वामत्व vAmatva
n.
 coyness
विलास vilAsa
m.
 affectation of coyness
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 coy
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 detesting
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 feeling disgust or repugnance
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 loathing
बीभत्सु bIbhatsu
adj.
 reserved
Apte
English
बीभत्सु [bībhatsu],
a.
 Loathing, abhorring, detesting.
Disgusted.
Reserved, coy (said of a woman)
सा बीभत्सुर्गर्भरसा निविद्धा
Rv.*
 1.164.8. -त्सुः an epithet of Arjuna
(Mb. thus explains the word: न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथंचन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः ॥)
तृट्परितः परिशान्तो बीभत्सुर्यमुनामगात्
Bhāg.*
 1.58.16.
Apte 1890
English
बीभत्सु a. 1 Loathing, abhorring, detesting.
2 Disgusted.
त्सुः An epithet of Arjuna
(Mb. thus explains the word:
न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथंचन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः ॥.)
Monier Williams Cologne
English
बीभ°त्सु॑
mfn.
 loathing, detesting, feeling disgust or repugnance,
RV.
AV.
Kauś.
reserved, coy (said of a woman),
RV.
 i, 164, 8
बीभ-°त्सु॑
m.
N.
 of Arjuna,
MBh.
Monier Williams 1872
English
बीभत्सु, उस्, उस्, उ, loathing, detesting, feeling
repugnance or abhorrence, disgusted, revolted
en-
vious, emulous
(Sāy.) = कम्पमान, कम्पमा-
नावयव
(उस्), m. an epithet of Arjuna.
Benfey
English
बीभत्सु बीभत्सु, i. e. बीभत्स + उ,
adj.
 Envious, emulous, Arj. 3, 1 (read
बिभ्°).
Apte Hindi
Hindi
बीभत्सुः
पुं*
 - बध् + सन् + उ
अर्जुन का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बीभत्सु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಜುನ
निष्पत्तिः - > बध (बन्धने) चित्तविकारार्थे "सन्" "उः" (३-२-१६८) ।
प्रयोगाः - > "अर्जुनः फल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेतवाहनः । बीभत्सुर्विजयः कृष्णः सव्यस्सची धनञ्जयः" । "न कुर्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथञ्चन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः" ।
उल्लेखाः - > भा० विरा० ४०-९ । भा० विरा० ४०-१८ ।
विस्तारः - > ಇದು ಅರ್ಜುನನ ಹತ್ತು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಅಸಹ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು
L R Vaidya
English
bIBatsu {% m. %} An epithet of Arjuna, (न कुर्यां कर्मं बीभत्सं युध्यमानः कथंचन । तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः).
Bopp
Latin
बीभत्सु (a praec. s. उ) cognomen Arǵuni. A. 3. 1. (ubi
बीभत्सुर् pro बि - legendum)
MAH. 3. 551.
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
वालौ सुग्रीवाग्रजोऽपि पार्थे बीभत्सुरित्यपि ॥ ६० ॥
-wordlist-
सुग्रीवाग्रज (पुं), बीभत्सु (पुं)
Mahabharata
English
Bībhatsu, v. Arjuna.
पुराणम्
English
बीभत्सु / BĪBHATSU. One of the ten names of arjuna. He got this name because he desisted from doing loathful acts. “I will never resort to loathful deeds in war. Therefore the devas and men call me Bibhatsu”. (mahābhārata, virāṭa Parva, Chapter 44, Stanza 18).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बीभत्सुः,
पुं,
 (बीभत्सतीति । वध + सन् + उ ।युद्धे न्यायपथेन शत्रुहननादस्य तथात्वम् ।एतन्निरुक्तिरुक्ता । यथा, महाभारते ४ ।४२ । १८ ।“न कुर्य्यां कर्म्म बीभत्सं युध्यमानः कथञ्चन ।तेन देवमनुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः ॥
”)अर्ज्जुनः । यथा, --अर्ज्जुनः फाल्गुनो जिष्णुः किरीटी श्वेत-वाहनः ।बीभत्सुर्विजयः कृष्णः सव्यसाची धनञ्जयः ॥
इति महाभारते । ४ । ४२ । ९ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बीभत्सु
पु०
 बध--निन्दने स्वार्थे सन् उ । १ अर्जुने । भा०वि० ४४ अ० अस्यनिरुक्तिव अन्यथोक्ता यथा“न कुर्य्यां कर्म बीभत्सं युध्यमानः कथञ्चनः तेन देवम-नुष्येषु बीभत्सुरिति विश्रुतः” । बीभत्सुरिति भदि कल्याणेसुखे चेत्यस्य सनि रूपम्” नीलक० । तत्र पृषो० इटो-ऽभावो नलोपश्च । अन्ये तु बीभत्सकर्मरहितत्वात् वि-रोधिलक्षणया तन्निन्दनकारित्वाद्वा तथात्वमित्याहुः ।
Capeller
German
बीभत्सु॑ Ekel o. Abscheu empfindend.
Grassman
German
bībhatsú, a., von sich abzuhalten oder von sich zu stossen begierig [vom Desid. des Verbs bādh], daher 1〉 spröde (vom Weibe)
2〉 Widerwillen, Abscheu empfindend.
-ús [f.] 1〉 (mātā́) {164, 8}.
-úvas [N. pl. f.] 2〉 〰 ápa vṛtrā́t atiṣṭhan {950, 8}.
-ū́nām [f.] 2〉 apā́m {950, 9}.
Stchoupak
French
बीभत्सु-
a. id.
ép. d'Arjuna.