बीभत्स (bIbhatsa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishबीभत्स - bIbhatsa - - loathsome
बीभत्सता - bIbhatsatA - - loathsomeness
बीभत्स - bIbhatsa - - anything loathsome or hideous
बीभत्सकर्मन् - bIbhatsakarman - - doing loathsome or wicked things
अघोरपथिन् - aghorapathin - - particular sect of zaivas who eat loathsome food and are addicted to disgusting practices
अघोरमार्ग - aghoramArga - - particular sect of zaivas who eat loathsome food and are addicted to disgusting practices
बीभत्स bIbhatsa wicked
बीभत्स bIbhatsa loathsome
बीभत्स bIbhatsa abhorred
बीभत्स bIbhatsa changed or estranged in mind
बीभत्स bIbhatsa loathing
बीभत्स bIbhatsa detesting
बीभत्स bIbhatsa cruel
बीभत्स bIbhatsa revolting
बीभत्स bIbhatsa hideous
बीभत्स bIbhatsa envious
बीभत्स bIbhatsa disgusting
बीभत्स bIbhatsa disgust
बीभत्स bIbhatsa sentiment of disgust
बीभत्स bIbhatsa abhorrence
बीभत्स bIbhatsa anything loathsome or hideous
बीभत्स bIbhatsa hideous sight
बीभत्स bIbhatsa detesting
बीभत्सु bIbhatsu detesting
द्वेष्यपापक dveSyapApaka detesting sin
द्विषत् dviSat hating or detesting
बीभत्स bIbhatsa hideous
विरूपक virUpaka hideous
सुबीभत्स subIbhatsa hideous
उग्रपश्य ugrapazya hideous
घोररूपिन् ghorarUpin hideous
विशङ्कट vizaGkaTa hideous
विकटवदन vikaTavadana hideous-faced
बीभत्स bIbhatsa hideous sight
घोरवाशन ghoravAzana crying hideously
घोररूप ghorarUpa hideous appearance
सुबीभत्स subIbhatsa very disgusting or hideous
बीभत्स bIbhatsa anything loathsome or hideous
सुघोर sughora anything very dreadful or hideous
विकटमूर्ति vikaTamUrti having a hideous or distorted shape
Wilson
EnglishApte
Englishबीभत्स [bībhatsa], [बध् स्वार्थे सन्]
Disgusting, loathsome. nauseous, hideous, revolting
हन्त बीभत्समेवाग्रे वर्तते 5 'Oh ! it is indeed a loathsome sight'.
Envious, malignant, mischievous.
Savage, cruel, ferocious.
Estranged in mind.
Loathing, detesting
बीभत्सु- रतिबीभत्सं कर्मेदमकरोत् कथम् * 11.24.13.
Sinful, wicked.
त्सः Disgust, abhorrence, detestation.
The disgusting sentiment, one of the 8 or 9 rasas in poetry
जुगुप्सास्थायिभावस्तु बीभत्सः कथ्यते रसः S. D.* 236. (e. g. 5.16.).
of Arjuna. -त्सा Loathing, abhorrence. -त्सम् Anything loathsome.
Apte 1890
Englishबीभत्स a. [बध् स्वार्थे सन्] 1 Disgusting, loathsome, nauseous, hideous, revolting
हंत बीभत्समेवाग्रे वर्तते Māl. 5 ‘Oh! it is indeed a loathsome sight’.
2 Envious, malignant, mischievous.
3 Savage, cruel, ferocious.
4 Estranged in mind.
5 Loathing, detesting.
6 Sinful, wicked.
त्सः 1 Disgust, abhorrence, detestation.
2 The disgusting sentiment, one of the 8 or {9} rasas in poetry
जुगुप्सास्थायिभावस्तु बीभत्सः कथ्यते रसः S. D. 236 (e. g. Māl. 5. 16.).
3 N. of Arjuna.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishबीभत्स बीभत्स, अस्, आ, अम् (fr. Desid. of
rt. बाध्), loathsome, disgusting, nauseous, revolting,
detestable, hideous
loathing, detesting
envious
cruel, mischievous
wicked
changed or estranged in
mind
(अस्), m. disgust, abhorrence, detestation
‘the disgusting, ’ one of the eight Rasas
an epithet
of Arjuna, = बीभत्सु
(आ), f. (Ved.) loathing, ab-
horrence
disgust.
—बीभत्स-ता, f. loathsomeness,
detestableness.
—बीभत्सा-रस-निर्देश, अस्, m.,
N. of the 145th chapter of the Śārṅgadhara-pad-
dhati.
Macdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindiघृणा की भावना (nauseating विद्रोही)
Apte Hindi
Hindiबीभत्स
वि* - बध् + सन् + घञ्
"घृणोत्पादक, घिनौना, दुर्गंधयुक्त, भीषण, जुगुप्साजनक"
बीभत्स
वि* - -
"ईर्ष्यालु, प्रद्वेषी, विद्वेषपूर्ण"
बीभत्स
वि* - -
"बर्बर, क्रूर, खूंख्वार"
बीभत्स
वि* - -
मन से विरक्त
बीभत्सः
- -
"जुगुप्सा, घिनौनापन, गर्हणा"
बीभत्सः
- -
"बीभत्सरस, काव्य के आठ या नौ रसों में से एक"
बीभत्सः
- -
अर्जुन का नामान्तर
Shabdartha Kaustubha
Kannadaबीभत्स
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೀಭತ್ಸರಸ/ಶೃಂಗಾರ ವೀರ ಮೊದಲಾದ ಒಂಭತ್ತು ರಸಗಳಲ್ಲೊಂದು
निष्पत्तिः - > बध (बन्धने) + चित्तविकारे "सन्" (वा० ३-१-६) "अः" (३-३-१०२) । "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > बीभत्सास्यास्ति
विस्तारः - > "जुगुप्सास्थायिभावस्तु बीभत्सः कथ्यते रसः । नीलवर्णो महाकालदैवतोऽयमुदाहृतः । दुर्गन्धमांसरुधिरमेदांस्यालम्बनं मतम् । तत्रैव कृमिपाताद्यमुद्दीपनमुदाहृतम्" सा० द० ३ ।
बीभत्स
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಜುನ
बीभत्स
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೂರ
बीभत्स
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸಹ್ಯವಾದ/ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ
बीभत्स
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಸೂಯೆಪಡುವ
बीभत्स
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ತ ವಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ
विस्तारः - > "बीभत्सो नाऽर्जुने क्रूरघृणात्मविकृते त्रिषु" मेदि०
L R Vaidya
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetangar thabs kyi rnam grangs
१) गृंगार २) बीर ३) बीभत्स ४) रैद्र ५) हास्य ६) भयानक ७) कारुण्य ८) अद्भुत ९) शान्त १०) ताण्डव
jigs rung ba
प्रतिभय / बीभत्स / भयानक / भीम / भीरुक / भैरव / रौद्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritशृङ्गारहास्यकरुणारौद्रवीरभयानकाः ॥ २९४ ॥
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च रसा भावाः पुनस्त्रिधा ।
रस (पुं), शृङ्गार (पुंक्ली), हास्य (पुं), करुणा (स्त्री), रौद्र (पुं), वीर (पुं), भयानक (पुं), बीभत्स (पुं), अद्भुत (पुं), शान्त (पुं)
अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः सव्यसाची धनंजयः ॥ ७०८ ॥
राधावेधी किरिट्यैन्द्रिर्जिष्णुः श्वेतहयो नरः ।
बृहन्नलो गुडाकेशः सुभद्रेशः कपिध्वजः ॥ ७०९ ॥
बीभत्सः कर्णजित्तस्य गाण्डीवं गाण्डिवं धनुः ।
अर्जुन (पुं), फाल्गुन (पुं), पार्थ (पुं), सव्यसाचिन् (पुं), धनञ्जय (पुं), राधावेधिन् (पुं), किरीटिन् (पुं), ऐन्द्रि (पुं), जिष्णु (पुं), श्वेतहय (पुं), नर (पुं), बृहन्नल (पुं), गुडाकेश (पुं), सुभद्रेश (पुं), कपिध्वज (पुं), बीभत्स (पुं), कर्णजित् (पुं), गाण्डीव (क्ली), गाण्डिव (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritशृङ्गार
शृङ्गार, हास्य, करुण, रौद्र, वीर, भयानक, बीभत्स, अद्भुत, शान्त, रसाः
शृङ्गारहास्यकरुणा रौद्रवीरभयानकाः ।
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च नव नाट्ये रसाः स्मृताः ॥ ९२ ॥
verse 1.1.1.92
page 0012
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritबीभत्सः, त्रि, (बीभत्सा घृणास्त्यत्र । अर्श-आद्यच् ।) क्रूरः ॥
(यथा महाभारते । १ ।१ । २१० ।“यदाश्रौषं द्रोणपुत्त्रादिभिस्तै-र्हतान् पाञ्चालान् द्रौपदेयांश्च सुप्तान् ।कृतं बीभत्समयशस्यञ्च कर्म्मतदा नाशंसे विजयाय सञ्जय ! ॥
”)घृणात्मा ॥
(यथा, मार्कण्डेये । १६ । १८ ।“तथापि प्रणता भार्य्या तममन्यत दैवतम् ।तं तथाप्यतिबीभत्सं सर्व्वश्रेष्ठममन्यत ॥
”)विकृतिः । इति मेदिनी । से, २९ ॥
(यथा, --“दुष्टेर्दोषैः पृथक्सर्व्वैर्बीभत्सालोकनादिभिः ।”इति माधवकरकृतरुग्विनिश्चये छर्द्द्यधिकारे ॥
बीभत्सालोकनं विकृतिदर्शनमिति तट्टीकायांविजयरक्षितेनोक्तम् ॥
) पापी । इत्यजयः ॥
शृङ्गाराद्यष्टरसान्तर्गतषष्ठरसः । तत्पर्य्यायः ।विकृतम् २ । इत्यमरः ॥
तस्य लक्षणादि यथा, साहित्यदर्पणे । ३ । २६३ ।“जुगुप्सा स्थायिभावस्तु बीभत्सः कथ्यते रसः ।नीलवर्णो महाकालदैवतोऽयमुदाहृतः ॥
दुर्गन्धमांसपिशितमेदांस्यालम्बनं मतम् ।तत्रैव कृमिपाताद्यमुद्दीपनमुदाहृतम् ॥
निष्ठीवनास्यबलननेत्रसङ्कोचनादयः ।अनुभावास्तत्र मतास्तथास्युर्व्यभिचारिणः ॥
मोहोऽपस्मार आवेगो व्याधिश्च मरणादयः ॥
”अस्य रसस्योदाहरणं यथा तत्रेव ।“उत्कृत्योत्कृत्य कृत्तिं प्रथममथ पृथूच्छोथ-भ्रूयांसि मांसान्यंसस्फिक् पृष्ठपिण्डाद्यवयवसुलभान्युग्रपूतीनिजग्ध्वा ।अन्तःपर्यस्तनेत्रः प्रकटीतदशनः प्रेतरङ्कःकराङ्कादङ्कस्थादस्थिसंस्थं स्थपुटगतमपि क्रव्यमव्यग्र-मत्ति ॥
”)वैकृतञ्च । यथा । अतिशीलितपारुष्यमभि-शिक्षितवैकृतमित्यभिनन्दः । द्वयमिदं रसेक्लीवम् । तदालम्बने तु मांसशोणितादौ त्रिषु ।इति तट्टीकायां भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritबीभत्स बन--निन्दायां स्वार्थे सन् कर्मणि घञ् । १ पापि-नि २ जुगुप्सिते, ३ वृणाविषये च ४ तद्धेतौ मेदि० ।५ नाट्यादौ प्रसिद्धे जुगुप्सास्थायिभावके रसभेदे, अमरःतद्रसविषये ६ बिकृतमांसादौ । “शृङ्गारहास्यकरुण-रौद्रवीरभयानकाः । बीभत्सोऽद्भुत इत्यष्टौ रसाः शान्त-स्तथा मतः” रसानुद्दिश्य सा० द० लक्षितो यथा “जुपुप्सा-स्थायिभावस्तु बोभत्सः--कथ्यते रसः । नीववर्णो महा-कान्तटैवतोऽयमुदाहृतः । दर्गन्धमांसपिशितमेदांस्यालम्बनंमतम् । तत्रैव कृमिपाताद्यमुद्दीपनमुदाहृतम् । निष्ठाव-नास्यवन्त्रनेन्त्रसङ्कोचनादयः । अनुभावास्तत्र मतास्तथास्युर्व्यमिचारिणः । मोहापस्मरादिरोग । व्याधिश्च मर-णादयः” तन्निरुक्तिः । ७ अर्जुने मेदि० ।
Stchoupak
Frenchबीभत्स-
a. hideux, dégoûtant, odieux, nauséabond
aversion,
dégoût
(dram. ) sentiment d'aversion, un des principaux rasa
nt. aspect
hideux, révoltant, objet qui inspire l'aversion
-ता- hideur, fait
d'inspirer l'aversion
-क- d'un homme.
°कर्मन्- a. qui commet des actes odieux, qui fait des choses abominables.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.