| YouTube Channel

बिम्बः (bimbaH)

 
Apte
English
बिम्बः [bimbḥ] म्बम् [mbam], म्बम् 1 The disc of the sun or moon
वदनेन निर्जितं तव निलीयते चन्द्रबिम्बमम्बुधरे Subhāṣ
so सूर्य˚, रवि˚
&c.
Any round or disc-like surface
as in नितम्ब- बिम्बः
&c.
An image, shadow, reflection
बिम्बादिवो- त्थितौ बिम्बौ रामदेहात्तथापरौ
Rām.*
1.4.11
प्रभवति शुचिर्बिम्ब- ग्राहे मणिर्न मृदां चयः
U.*
2.4.
A mirror.
A jar.
An object compared (opp. प्रतिबिम्ब to which it is compared).
A statue, figure, idol
हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता
Rām.*
6.12.14.
A mould, matrix
यथा लोहस्य निःस्यन्दो निषिक्तो बिम्बविग्रहम् (उपैति)
Mb.
* 14.18.9. -म्बः A lizard. -म्बम् The fruit of a tree (which, when ripe, is ruddy and to which the lips of young women are
oft
en compared)
रक्तशोकरुचा विशेषितगुणो बिम्बाधरालक्तकः
M.*
3. 5
पक्कबिम्बाधरोष्ठी
Me.*
84
cf.
N.*
2.24.
Comp.
-ओष्ठ a (बिम्बो-म्बौ-ष्ठ) having lips as ruddy or cherry as the Bimba fruit
दाक्षिण्यं नाम बिम्बोष्ठि बैम्बिकानां कुलव्रतस्
M.*
4. 14. (-ष्ठः) a lip like the Bimba fruit. -फल the Bimba fruit
उमामुखे बिम्बफलाधरोष्ठे
Ku.*
3.67.
Hindi
Hindi
डिस्क (पु), डिस्केट
Apte Hindi
Hindi
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
सूर्यमण्डल या चन्द्रमंडल
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
सूर्यमण्डल या चन्द्रमण्डल
बिम्बः
पुं*
- -
"कोई गोल या मंडलाकार सतह, मंडल या गोला "
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
"प्रतिमा, छाया, प्रतिविंब"
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
"शीशा, दर्पण"
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
कलश
बिम्बः
पुं*
- बी + वन् नि* साधुः
उपमित पदार्थ
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
सूर्य या चन्द्र का मण्डल
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
कोई भी थाली की भाँति गोल तलीय वस्तु
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
"प्रतिमा, छाया, अक्स"
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
दर्पण
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
मर्तबान
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
तुलित पदार्थ
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
"मूर्ति, आकृति"
बिम्बः
पुं*
- "वी+वन्, नि*"
"साँचा, उभरा हुआ चित्र"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
बिम्बः
noun
एकः पुरुषः
"राजतरङ्गिण्यां बिम्बः समुल्लिखितः"
Synonyms:
बिम्बः
noun
एकः पुरुषः
"राजतरङ्गिण्यां बिम्बः समुल्लिखितः"
Tamil
Tamil
பி3ம்ப3: : பி3ம்ப3ம் = நிழல், உருவம், பிரதி பிம்பம், கண்ணாடி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वि(बि)म्बः, पुं
क्ली,
(वी + “उल्वादयश्च ।” उणा०४ ९५ इति वन्प्रत्ययेन साधुः ।) सूर्य्य-चन्द्रमण्डलम् इत्यमरः
(यथा, प्रबोध-चन्द्रोदये अङ्के ।“असौ त्वदन्यो सनातनः पुमान्भवान् देवात् पुरुषोत्तमात् परः ।स एव भिन्नस्त्वमनादिमाययाद्बिधेव विम्बं सलिले विवस्वतः
”यथाच मार्कण्डेये ८४ ११ ।“ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र-विम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम्
”मण्डलमात्रेऽपि यथा, ऋतुसंहारे ।“नितम्बविम्बैः सुदुकूलमेखलैःस्तनैः सहाराभरणैः सचन्दनैः ।शिरोरुहैः स्नानकषायवासितैःस्त्रियो निदाघं शमयन्ति कामिनाम्
”यथाच कुमारे २२ ।“आत्मानमालोक्य शोभमान-मादर्शविम्बे स्तिमितायताक्षी ।हरोपयाने त्वरिता बभूवस्त्रीणां प्रियालोकफलो हि वेशः
”)
वि(बि)म्बः,
पुं,
(वी + वन्प्रत्ययेन साधुः ।) कृक-लासः इति मेदिनी वे,