बाहुल (bAhula)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बाहुल m.
  (-लः)
	 1. Fire or its deity.
	 2. The month Kārtika.
	 n.
  (-लं)
	 1.
Mail worn on the arm. 
	 2. A term in grammar,  implying various or
irr
 egular formation,  or construction or such as is analogous to
this word.
 E.
  बहुल fire,  and अण् aff.
  
 also with कन् added,  बाहुलक ।

Yates

English

 बाहुल (लः) 1.
m.
  Fire or its deity
the month
Kārtik. n.
  Mail worn
on the arm. 
a. Various.

Wilson

English

 बाहुल
m.
  (-लः)
1 Fire or its deity.
2 The month Kārttika.
n.
  (-लं)
1 Mail worn on the arm. 
2 A term in grammar,  implying various or irr
 egular formation,  or construction, 
or such as is analogous to this word.
E.
  बहुल fire,  and अण् aff.
  
 also with कन् added,  बाहुलक.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

बाहुल [bāhula],  a.
  Manifold. -लः Fire
 शीतरुजं समये च परस्मिन् बाहुलतो रसिका शमयन्ती Rām.  Ch.4.99.

The month Kārtika. 

लम् Manifoldness.

An armour for the arms,  vantbrass. -ली The day of full moon in the month of Kārtika.  Comp.
   -ग्रीवः a peacock.

Apte 1890

English

 बाहुल a. Manifold. 
लः 1 Fire. 
2 The month Kārtika. 
लं 1 Manifoldness. 
2 An armour for the arms,  vantbrass. 
ली The day of full moon in the month of Kārtika. 
Comp. 
ग्रीवः a peacock. 

Monier Williams Cologne

English

 1. बाहुल n.
  (for 2. See below) armour for the arms,  L.
 

 N.
  of a place in Dakṣiṇā-patha,  Cat.
 

 2. बाहुल mfn.
   (fr.  बहुल for 1. See above) manifold g. संकलादि

 बाहुल m.
  the month Kārttika (when the moon is near the Pleiades
 See बहुला),  L.
 

 fire,  L.
 

 a Jina,  Gal.
 

 N.
  of a prince,  VP.
  

 बाहुल n.
  manifoldness g. पृथ्व्-आदि

Monier Williams 1872

English

 1. बाहुल,  अम्,  n. (for 2. see p. 684,  col. 1),  mail
or armour for the arms
 N. of a place in Dakṣiṇā-
patha.

 बाहुल 2. बाहुल,  अस्,  ई,  अम् (fr. बहुल
 for
1. see p. 683,  col. 3),  manifold,  see Gaṇa Saṅka-
lādi to Pāṇ. IV. 2,  75
 (अस्),  m. the month Kārt-
tika (when the moon is near the Pleiades
 fr. ब-
हुला,  the Pleiades)
 (अस्),  m. fire
 N. of a prince
of a son of Śākya-muni
 (अम्),  n. manifoldness,  a
term in grammar implying the optional applicabi-
lity of different rules.
—बाहुल-ग्रीव,  अस्,  m.
‘variegated-necked, ’ a peacock.

Macdonell

English

 बाहुल bāhula,  m.
  N.: -ka,  n.
  multiplicity: 🞄ab. owing to the various applicability (of a 🞄rule).

Benfey

English

 बाहुल बाहुल, 
 I. i. e. बहुल + अ,  m.
 
 1. Fire.
 2. The month Kārttika.
 II.
i. e. बाहु + ल,  n.
  Mail worn on the
arms.

Apte Hindi

Hindi

बाहुलः
पुं*
  - बहुल + अण्
अग्नि

बाहुलः
पुं*
  - बहुल + अण्
कार्तिक का महीना

बाहुलम्
नपुं*
   - -
बहुरूपता

बाहुलम्
नपुं*
   - -
भुजाओं की रक्षा के लिए कवच विशेष

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बाहुल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಹ್ನಿ/ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > "अण्"
व्युत्पत्तिः - > बहुलानां कृत्तिकानामयम्
बाहुल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ತಿಕಮಾಸ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-३) । "अण्" (४-२-२१)
व्युत्पत्तिः - > बहुलाभिः कृत्तिकाभिः युक्ता पौर्णमासी । साऽस्मिन्नस्तीति ।

L R Vaidya

English

 bAhula {% (I) m. %} 1. Fire
 2. the lunar month Kārtīka.

 bAhula {% (II) n. %} 1. Manifoldness
 2. a mail for the arms.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 बाहुल 2. c) nach Zachariae zu streichen,  da राहुल gemeint ist.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽथाषाढः शुचिः स्याच्छ्रावणो नभाः ।
श्रावणिकोऽथ नभस्यः प्रौष्ठभाद्रपरः पदः ॥ १५४ ॥
भाद्रश्चाप्याश्विने त्वाश्वयुजेषावथ कार्तिकः ।
कार्तिकिको बाहुलोर्जौ द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतुः ॥ १५५ ॥
-wordlist-
 
ज्येष्ठ (पुं),  शुक्र (पुंक्ली),  आषाढ (पुं),  शुचि (पुं),  श्रावण (पुं),  नभस् (पुं),  श्रावणिक (पुं),  नभस्य (पुं),  प्रौष्ठपद (पुं),  भाद्रपद (पुं),  भाद्र (पुं),  आश्विन (पुं),  आश्वयुज (पुं),  इष (पुं),  कार्त्तिक (पुं),  कार्त्तिकिक (पुं),  बाहुल (पुं),  ऊर्ज (पुं),  ऋतु (पुं)

--source--
 
बाहुत्राणं बाहुलं स्याज्जालिका त्वङ्गरक्षणी ।
जालप्रायायसी स्यादायुधीयः शस्त्रजीविनि ॥ ७६९ ॥
काण्डपृष्ठायुधिकौ च तुल्यौ प्रासिककौन्तिकौ ।
-wordlist-
 
बाहुत्राण (क्ली),  बाहुल (क्ली),  जालिका (स्त्री),  अङ्गरक्षणी (स्त्री),  जालप्राया (स्त्री),  आयसी (स्त्री),  आयुधीय (पुं),  शस्त्रजीविन् (पुं),  काण्डपृष्ठ (पुं),  आयुधिक (पुं),  प्रासिक (पुं),  कौन्तिक (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बाहुलं,  क्ली,
   बाहुत्राणम् । इति हेमचन्द्रः । ३ ।४३३ ॥
 (बहुल + अण् ।) बहुलभावश्च ॥

 बाहुलः,  पुं,
   अग्निः । इति शब्दरत्नावली ॥
(बहुला कृत्तिका तया युक्ता पौर्णमासीबाहुली । बाहुली पौर्णमासी यस्मिन् । सास्मिन्पौर्णमासीत्यण् ।) कार्त्तिकमासः । इत्यमरः ।१ । ४ । १८ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बाहुल पु०
  बहुलानां कृत्तिकानामयं स्वामी अण् ।१ वह्नौ शब्दच० । बहुलाभिर्युक्ता पौर्णमासी अण् ।३ कार्त्तिकर्पौर्णमास्यां स्त्री ङीप् । सा यत्र मासे पुन-रण् । ३ चान्द्रकार्त्तिकमासे पु०
  अमरः । ४ बाहुत्राणेहेमच० । बहुलेन निर्वृत्तम् सङ्कला० अण् । ५ अनेकसाध्येत्रि०  । पृथ्वा० इमनिचोऽभावे भावे अण् । ६ बाहुल्ये न०
  ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.