बाहुयुद्ध (bAhuyuddha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बाहुयुद्ध n.
  (-द्धं) Close fight,  personal struggle,  boxing,  wrestling.
 E.
  बाहु
the arm and युद्ध fight.

Capeller Eng

English

 बाहुयुद्ध n.
  arm-fight,  wrestling. 

Yates

English

 बाहु-युद्ध (द्धं) 1.
n.
  Boxing,  wrestling.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 बाहुयुद्ध
n.
  (-द्धं) Close fight,  personal struggle,  boxing, 
wrestling.
E.
  बाहु the arm,  and युद्ध fight.

Monier Williams Cologne

English

 बाहु—युद्ध n.
  ‘a°-fight’,  a close fight,  MBh.
  
 Kathās.
 

Apte Hindi

Hindi

बाहुयुद्धम्
नपुं*
   बाहुः-युद्धम् -
"हाथापाई,  मल्लयुद्धम् घूँसों की लड़ाई"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बाहुयुद्ध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಸ್ಪರ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಾಡುವ ಯುದ್ಧ/ಕೈ ಕಾಳಗ
व्युत्पत्तिः - > बाहुभिर्युद्धम्

L R Vaidya

English

 bAhu-yudDa {% n. %} a personal encounter,  pugilism.

Lanman

English

 bāhu-yuddha,  n. arm-fight,  wrestling.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  बाहुयुद्धम्
Root:  बाहुयुद्ध
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ arm-fight
⇒ close fight
Shloka(s): 
2|8|106|2 ► नियुद्धं बाहुयुद्धेऽथ तुमुलं रणसङ्कुले॥ (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|8|106|2 ⇢ नियुद्धम् (नियुद्ध) (नपुं) ⇒ fighting, pugilistic combat, close or personal struggle
➠ 2|8|106|2 ⇢ बाहुयुद्धम् (बाहुयुद्ध) (नपुं)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ युद्धम्
जातिः ➡ क्रिया
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बाहुयुद्धं,  क्ली,
   (बाह्वो र्बाहुभ्यां वा युद्धम् ।)भुजाभ्यां संग्रामः । मल्लयुद्धम् । तत्पर्य्यायः ।नियुद्धम् २ ॥
 तस्य क्रमो यथा,  --“कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सकङ्कटैः ।सन्निपातावधूतैश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा ॥
क्षेपणैर्मुष्टिभिश्चैव वराहोद्धूतनिस्वनैः ।तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैव च ॥
शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः ।जानुभिश्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः ॥
तद्युद्धमभवद्घोरमशस्त्रं बाहुतेजसा ।बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ ॥
”इति विराटपर्व्वणि १२ अध्यायः ॥
सकङ्कटः कङ्कटः करघर्षणजः किणस्तत्सहि-तैरित्यर्थः । कृतप्रतिकृतैः परप्रयुक्तिप्रतिकृतैः ।चित्रैर्विचित्रैर्बन्धैरिति शेषः । सन्निपातेत्यादि ।एते मल्लानां शिक्षाविशेषाः । सन्निपातैःपरस्परसङ्घघातैः । अवधूतैर्बद्धमुष्टिभुजाघातैः ।प्रमाथैः पातयित्वा पेषणैः । उन्मथनैः अन्त-रीक्षे भुजाभ्यां मथनैः । क्षेपणैः स्थानात्प्रच्यावनैः । बद्धाङ्गुलिकरो मुष्टिः ।“अवाङ्मुखं स्कन्धगतं भ्रामयित्वा तथैव यः ।क्षिप्तस्य शब्दः स भवेद्बराहोद्धूतनिस्वनः ॥
तर्जन्यङ्गुष्ठमध्यन प्रसारितकरो हि यः ।सम्प्रहारस्तलाख्यस्तु संग्रहो वज्रमिष्यते ॥
”अद्धचन्द्रतुल्यमल्लमुष्टिर्वज्रमित्यर्थः ।“प्रसृताङ्गुलिहस्तेन प्रसृष्टिः प्रहृतिः स्मृता ।द्बिगुणीकृतबाहुर्यस्तदीयार्थं यथाबलम् ॥
प्रहारः स शलाका स्यात् पादोद्धूतः पदा-हतम् ॥
”जानुभिश्चाश्मनिघोषैः पाषाणघोरसदृशध्व-निभिः करणैर्यान्यवघट्टनानि तैः । बलप्राणेनबलोत्कर्षेण । इति तट्टीका ॥
 (यथा,  मार्क-ण्डेयपुराणे । ८३ । १३ ।“ततः सिंहः समुत्पत्य गजकुम्भान्तरस्थितः ।बाहुयुद्धेन युयुधे तेनोच्चैस्त्रिदशारिणा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बाहुयुद्ध न०
  ३ त० । नियुद्धे अमरः ।तत्प्रकारः भा० वि० १३ अ० यथा“कृतप्रतिकृतैश्चित्रैर्बाहुभिश्च सुसङ्कटैः । सन्निपातावधू-तेश्च प्रमाथोन्मथनैस्तथा । क्षेपणैर्मुष्टिभिचैव वरा-होद्धूतनिःस्वनैः । तलैर्वज्रनिपातैश्च प्रसृष्टाभिस्तथैवच । शलाकानखपातैश्च पादोद्धूतैश्च दारुणैः । जानुभि-श्चाश्मनिर्घोषैः शिरोभिश्चावघट्टनैः । तद्युद्धमभवद्घोर-मशस्त्रं बाहुतेजसा । बलप्राणेन शूराणां समाजोत्सवसन्निधौ । अराजत जनः सर्वः सोत्क्रुष्टनिनदोत्थितः ।बलिनोः संयुगे राजन्! वृत्रवासवयोरिव । प्रकर्षणाकर्ष-णयोरभ्याकर्षविकर्षणैः । आकर्षतुरथान्योन्यं जानु-भिश्चापि जघ्नतुः” । मू० “कृतं क्वचिद्देशे निपीडनं प्रतिकृतंतस्य शोधनम् । सुसङ्कटैः मुष्टिग्रहणेन कृशीकृतैः सकङ्क-टैरिति पाठे सकवचैः मकिणैर्वा “कङ्कटो बाहुवरणेकवचे कठिने किणे” इति विश्वः सन्निपातोऽङ्गसंघट्टनम्अबधूतं तेनैव दूरीकरणं प्रमाथादय उक्ता मल्लशास्त्रे“निपात्य पेषणं भूमौ प्रमाथ इति कथ्यते । यत्तूत्था-याङ्गमथनं तदुन्मथनमुच्यते । क्षेपणं कथ्यते यत्तु-स्थानात् प्रच्यावनं हठात् । उभयोर्भुजयोर्मुष्टिरुरोमध्येनिपात्यते । मुष्टिरिच्यते तज्ज्ञैर्गल्लविद्याविशारदैः । अ-वाङ्मुखं स्कन्धगतं भ्रामयित्वा तथैव यः । क्षिप्तस्य शब्दःस भवेद्वराहोद्धूतनिःस्वनः । तलैर्वज्रनिपातैर्वज्रवद्दृढ-पातैश्चपेष्टैः । “अङ्गुल्यः प्रसृतास्तास्तु प्रसृष्टा या उदी-रिताः । ऋज्वी दृढा रुषा क्षिप्तशालका साङ्गुली स्मृता” ।तस्यानखपातैः पादोद्धूतैः पादप्रसारणेनाक्षेपैः जानुभिःशिरोभिश्च कृतैरवघट्टनैरास्फालनैः अश्मनिर्घोषैरित्युभय-विशेषणम् । अशस्त्रं निन्द्यं यथोक्तं तत्रैव “बाहुयुद्धं हिभल्लानामशस्त्रमृषिभिः स्मृतम् । मृतस्य तत्र न स्वर्गो यशो-निहापि विद्यते” इति । बलप्राणेन बलेन शारीर-बलेन प्राणेन मानसबलेन च । सोत्क्रुष्टनिनदःहीहीशब्दोच्चाराणेन खज्जितस्थ समुत्यापनम् । तत्स-हितः । “आकृष्य क्रोडीकरणं प्रकर्षणमुदाहृतम् ।आकर्षणं लीलयैव सन्मुखीकरणं स्मृतम् । पुरः पश्चात्पार्श्वयोश्चाभ्याकर्षो भ्रमणं तथा । पश्चात् प्रपातनं वेगा-द्विकर्षणमुदाहृतम्” नीलक० ।

Capeller

German

 बाहुयुद्ध n.
  Handgemenge (eig. Armkampf).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.