बाहुदा (bAhudA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बाहुदा f.
  (-दा) The name of a river,  said to rise in the snowy chain of
the Himālaya,  and probably the modern Behut,  the classical Hy-
daspes.
 E.
  बाहु an arm,  and दा bestower
 alluding to a legend of a
saint's recovering his lost arms,  by bathing in this stream. 

Capeller Eng

English

 बाहुदा f.
  N.
  of a woman & sev.
  rivers. 

Yates

English

 बाहु-दा (दः) 1.
f.
  A river flowing
from
Himālaya. Hydaspes.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बाहुदा 	-	 bAhudA 	-	 f.
  	-	  of a river
बाहुदा 	-	 bAhudA 	-	 f.
  	-	  of another river
बाहुदा 	-	 bAhudA 	-	 f.
  	-	  arm-giver

बाहुदा 	-	  bAhudA 	-	 f.
  	-	  arm-giver

Wilson

English

 बाहुदा
f.
  (-दा) The name of a river,  said to rise in the snowy chain
of the Himālaya,  and probably the modern Behut,  the classical
Hydaspes.
E.
  बाहु an arm,  and दा bestower
 alluding to a legend of a saint's
recovering his lost arms,  by bathing in this stream. 

Apte

English

बाहुदा [bāhudā],  N.
  of a river.

Apte 1890

English

 बाहुदा N. of a river. 

Monier Williams Cologne

English

 बाहु—दा f.
  ‘arm-giver’,  N.
  of Su-yaśā (a wife of Parīkṣit),  MBh.
  

 of a river (into which Gaurī the wife of Prasena-jit is said to have been transformed
 prob. identical with the Vitastā or Hydaspes and modern Jhelum),  ib.
 R.
  &c.
  

 of another river,  VP.
  

Apte Hindi

Hindi

बाहुदा
पुं*
  - बाहु + दा + क + टाप्
एक नदी का नाम

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बाहुदा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಹುದಾ ನದಿ
विस्तारः - > "तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा । अवगाह्यपगां पुण्यमुदकार्थं प्रचक्रमे । प्रादुरास्तां ततस्तस्य करौ जलजसन्निधौ । ततः स विस्मितो भ्रातुर्दर्शयामास तौ करौ" भा० शान्ति० २३ ।

L R Vaidya

English

 bAhudA {% f. %} Name of a river.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  बाहुदा
noun
 
पौराणिकी नदी।
 "बाहुदायाः वर्णनं महाभारते अस्ति।"

Synonyms:
  बाहुदा
noun
 
राज्ञः परीक्षितस्य पत्नी।
 "बाहुदायाः वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
विपाट्विपाशार्जुनी तु बाहुदा सैतवाहिनी ।
-wordlist-
 
विपाश् (स्त्री),  विपाशा (स्त्री),  आर्जुनी (स्त्री),  बाहुदा (स्त्री),  सैतवाहिनी (स्त्री)

Mahabharata

English

Bāhudā^1. § 156 (Pūruv.): I,  95,  ††3795 (Parīkshit khalu Bāhudām upayeme Suyaśāṃ nāma
 mother of Bhīmasena).

Bāhudā^2 (a sacred river
 VP. “two rivers so called”). § 370 (Tīrthay.): III,  84,  8045 (having dwelled there for one night,  one becomes honoured in Heaven).--§ 377 (Dhaumyatīrth.): III,  88,  8323.--§ 399 (Tīrthay.): III,  95,  8513.--§ 574 (Jambūkh.): VI,  9,  322 (mahānadīṃ?) (in Bhāratavarsha),  337.--§ 628 (Rājadh.): XII,  23,  669,  689.--§ 731b (Ashṭāvakra-Dik-s.): XIII,  19,  1408.--§ 757m (Goloka): XIII,  102,  4887.--§ 758 (Ānuśāsan.): XIII,  103,  4944.--§ 775 (do.): XIII,  166,  7653 (mahānadī?).

पुराणम्

English

बाहुदा / BĀHUDĀ. A holy bath. If one stays in this place for a night in celibacy and fast,  one will get the fruits of performing a sacrifice to devas (gods). The modern investigators say that this place is on the bank of river Dhavala which flows near Avadhi. It is mentioned in mahābhārata,  śānti Parva,  Chapter 23 that the hermit likhita had recovered his lost hand,  by bathing in this holy place and giving oblations to his ancestors.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बाहुदा,  स्त्री,
   (बाहू दत्तवती या । बाहु +दा + आतोऽनुपसर्गेति ।” ३ । २ । १ । इति कः ।लिखितस्य मुनेर्बाहुप्रदानादस्यास्तथात्वम् ।)नदीविशेषः । तत्पर्य्यायः । सैतवाहिनी २ । इत्य-मरः ॥
 कदाचिल्लिखिताख्यस्य मुनेर्ज्येष्ठभ्रातुःशङ्खस्य शून्याश्रमे फलभक्षणाद्राज्ञा बाहूच्छिन्नौ तौ चास्यां नद्यां तपस्यतस्तस्य पुन-र्जाताविति । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
 * ॥
(एतत्कथा यथा,  महाभारते । १२ । २३ ।१७ -- ४० । व्यास उवाच ।“अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।शङ्खश्च लिखितश्चास्तां भ्रातरौ संशितव्रतौ ॥
तयोरावसथावास्तां रमणीयौ पृथक् पृथक् ।नित्यं पुष्पफलैर्वृक्षैरुपेतौ बाहुदामनु ॥
ततः कदाचिल्लिखितः शङ्खस्याश्रममागतः ।यदृच्छयाथ शङ्खोऽपि निष्क्रान्तोऽभवदाश्रमात् ॥
सोऽभिगम्याश्रमं भ्रातुः शङ्खस्य लिखितस्तदा ।फलानि पातयामास सम्यक्परिणतान्युत ॥
अभ्युपादाय विश्रब्धो भक्षयामास स द्विजः ।तस्मिंश्च भक्षयत्येव शङ्खोऽप्याश्रममागतः ॥
भक्षयन्तन्तु तं दृष्ट्वा शङ्खो भ्रातरमब्रवीत् ।कुतः फलान्यवाप्तानि हेतुना केन खादसि ॥
सोऽब्रवीत् भ्रातरं ज्येष्ठमुपसृत्याभिवाद्य च ।इत एव गृहीतानि मयेति प्रहसन्निव ॥
तमब्रवीत्तथा शङ्खस्तीव्ररोषसमन्वितः ।स्तेयं त्वया कृतमिदं फलान्याददता स्वयम् ॥
गच्छ राजानमासाद्य स्वकर्म्म कथयस्व वै ।अदत्तादानमेवं हि कृतं पार्थिवसत्तम ! ॥
स्तेनं मां त्वं विदित्वा च स्वधर्म्ममनुपालयन् ।शीघ्रं धारय चौरस्य मम दण्डं नराधिप ! ॥
इत्युक्तस्तस्य वचनात् सुद्युम्नं स नराधिपम् ।अभ्यगच्छन् महाभागो लिखितः शंसितव्रतः ॥
सुद्युम्नस्त्वन्तपालेभ्यः श्रुत्वा लिखितमागतम् ।अभ्यगच्छत् सहामात्यः पद्भ्यामेव जनेश्वरः ॥
तमब्रवीत् समागम्य स राजा धर्म्मवित्तमम् ।किमागमनमाचक्षु भगवन् ! कृतमेव तत् ॥
एवमुक्तः स विप्रर्षिः सुद्युम्नमिदमब्रवीत् ।प्रतिश्रुत्य करिष्येति श्रुत्वा तत्कर्त्तुमर्हसि ॥
अनिसृष्टानि गुरुणा फलानि मनुजर्षभ ! ।भक्षितानि महाराज ! तत्र मां शाधि माचरम् ॥
सुद्युम्न उवाच ।प्रमाणञ्चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे ।अनुज्ञायामपि तथा हेतुः स्याद्ब्राह्मणर्षभ ! ॥
स भवानभ्यनुज्ञातः शुचिकर्म्मा महाव्रतः ।ब्रूहि कामानतोऽन्यांस्त्वं करिष्यामि हि ते वचः ॥
व्यास उवाच ।स च्छन्द्यमानो ब्रह्मर्षिः पार्थिवेन महात्मना ।नान्यं स वरयामास तस्माद्दण्डादृते वरम् ॥
ततः स पृथिवीपालो लिखितस्य महात्मनः ।करौ प्रच्छेदयामास धृतदण्डो जगाम सः ॥
स गत्वा भ्रातरं शङ्खमार्त्तरूपोऽब्रवीदिदम् ।धृतदण्डस्य दुर्बुद्धेर्भवांस्तत्क्षन्तुमर्हसि ॥
शङ्ख उवाच ।न कुप्ये तव धर्म्मज्ञ ! न त्वं दूषयसे मम ।धर्म्मस्तु ते व्यतिक्रान्तस्ततस्ते निष्कृतिः कृता ॥
स गत्वा बाहुदां शीघ्रं तर्पयस्व यथाविधि ।देवानृषीन् पितृंश्चैव मा चाधर्म्मे मनः कृथाः ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा ।अवगाह्यापगां पुण्यामुदकार्थं प्रचक्रमे ॥
प्रादुरास्तां ततस्तस्य करौ जलजसन्निभौ ।ततः स विस्मितो भ्रातुर्दर्शयामास तौ करौ ॥
”नदीयं पुरा प्रसेनजिद्भार्य्या गौरी नामआसीत् । ततः क्रुद्धेन भर्त्त्राभिशप्ता नदीरूपाजाता । यथा,  हरिबंशे । १२ । ५ ।“लेभे प्रसेनजिद्भार्य्यां गौरीं नाम पतिव्रताम् ।अभिशप्ता तु सा भर्त्रा नदी वै बाहुदा कृता ॥
”पूरुवंशोद्भवस्य परीक्षिन्नाम्नो नृपतेर्भार्य्येयंबाहुदा । यथा,  महाभारते । १ । ९५ । ४२ ।“परीक्षित् खलु बाहुदामुपयेमे सुयशां नामतस्यामस्य जज्ञे भीमसेनः ॥
) बाहुदात्री च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बाहुदा स्त्री स्वनामख्याते १ नदीभेदे । सा च प्रसेनजिद्भार्य्यागौरी नाभ,  भर्त्त्रा शप्ता नदीरूपा जाता हरिवं० १२ अ० ।सा हि शङ्घस्य भ्रातुः फलहरणे सद्युम्रनृपदण्डेनछिन्नं लिखितस्य मुनेः हस्तम् अवगाहनात् पुनददावितिकथा भा० शा० २३ अ० यथा “स गत्वा बाहुदां शीघ्रंतर्पयस्व यथाविधि । देवानृषीन् पितॄंश्चैव मा चाधर्मेमनः कृथाः । तम्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा ।अवगाह्यापगां पुण्यामुदकार्थं प्रचक्रमे । प्रादुरास्तांततस्तस्य करौ जलजसन्निभौ । ततः स विस्मितो भ्रातु-र्दर्शयामास तौ करौ” ।३ परीक्षिद्भार्य्याभेदे भा० आदिपर्वणि ९५ अध्याये ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.