बाष्प (bASpa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बाष्प m.
  (-ष्पः)
	 1. Vapour,  steam. 
	 2. A tear,  tears,  rheum. 
	 3. Iron.  E.
 
बाध to oppose,  Unādi aff.
   प. and ध changed to ष
 according to
other etymologies,  this word is वाष्प,  or बास्प and वास्प ।

Capeller Eng

English

 बाष्प m.
  (sgl. ) tears,  vapour. 

Yates

English

 बाष्प (ष्पः) 1.
m.
  Vapour,  steam
 a
tear
 rheum
 iron. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बाष्प 	-	 bASpa 	-	 m.
  	-	 vapour
ऊष्मा 	-	  USmA 	-	 f.
  	-	 vapour
फेनता 	-	  phenatA 	-	 f.
  	-	 vapour
रुभेटि 	-	  rubheTi 	-	 f.
  	-	 vapour
स्तरी 	-	  starI 	-	 f.
  	-	 vapour
उपस्वेद 	-	  upasveda 	-	 m.
  	-	 vapour
ऊष्मन् 	-	  USman 	-	 m.
  	-	 vapour
धूम 	-	  dhUma 	-	 m.
  	-	 vapour
वायुवाह 	-	  vAyuvAha 	-	 m.
  	-	 vapour
बाष्पक 	-	  bASpaka 	-	 m.
  	-	 vapour
खवारि 	-	  khavAri 	-	 n.
  	-	 vapour
बुस 	-	  busa 	-	 n.
  	-	 vapour
नभस् 	-	  nabhas 	-	 n.
  	-	 vapour
रजस् 	-	  rajas 	-	 n.
  	-	 vapour
नभस 	-	  nabhasa 	-	 adj.
  	-	 vapoury
ऊष्मन् 	-	  USman 	-	 m.
  	-	  hot vapour
नभस्वत् 	-	  nabhasvat 	-	 adverb 	-	  like vapour
उष्मस्वेद 	-	  uSmasveda 	-	 m.
  	-	 vapour bath
धूमयोनि 	-	  dhUmayoni 	-	 m.
  	-	 vapour-born
स्वेद 	-	  sveda 	-	 m.
  	-	  warm vapour
विधूपायति  { विधूप् } 	-	  vidhUpAyati  { vidhUp } 	-	 verb 	-	  emit vapour
बाष्पाययते  { बास्पाय } 	-	  bASpAyayate  { bAspAya } 	-	 verb denom 	-	  emit vapour
सबाष्पक 	-	  sabASpaka 	-	 adj.
  	-	  emitting vapour
उद्धूमायित 	-	  uddhUmAyita 	-	 adj.
  	-	  filled with vapour
होलाक 	-	  holAka 	-	 m.
  	-	  kind of vapour-bath
उष्मज 	-	  uSmaja 	-	 adj.
  	-	  produced from vapour
नभोजा 	-	  nabhojA 	-	 adj.
  	-	  produced from vapour
उदार 	-	  udAra 	-	 m.
  	-	  rising fog or vapour
बाष्पायते  { बाष्पाय } 	-	  bASpAyate  { bASpAya } 	-	 verb 	-	  emit vapour or steam
धूमप्राश 	-	  dhUmaprAza 	-	 adj.
  	-	  feeding only on vapour
ऊष्मण्य 	-	  USmaNya 	-	 adj.
  	-	  giving forth hot vapour
ऊष्मायते  { ऊष्माय } 	-	  USmAyate  { USmAya } 	-	 verb 	-	  emit heat or hot vapour
रजस् 	-	  rajas 	-	 n.
  	-	  sphere of vapour or mist
ऊष्मभाग 	-	  USmabhAga 	-	 adj.
  	-	  one whose portion is vapour
धूमपान 	-	  dhUmapAna 	-	 n.
  	-	  inhalation of smoke or vapour
धूममय 	-	  dhUmamaya 	-	 adj.
  	-	  consisting only of smoke or vapour
मृगतृष्णि 	-	  mRgatRSNi 	-	 f.
  	-	 vapour floating over sands or deserts
धूप 	-	  dhUpa 	-	 m.
  	-	  aromatic vapour or smoke proceeding from gum or resin
गर्भ 	-	  garbha 	-	 m.
  	-	  offspring of the sky i.e. the fogs and vapour drawn upwards by the rays of the sun during eight months and sent down again in the rainy season

बाष्प 	-	 bASpa 	-	 m.
  	-	 steam
बाष्पपोत 	-	 bASpapota 	-	 m.
  	-	 steamer
बाष्पापूप 	-	 bASpApUpa 	-	 m.
  	-	 steamedriceflourcake
नलिकापूप 	-	 nalikApUpa 	-	 m.
  	-	 steamedriceflourcake
ऊष्मा 	-	  USmA 	-	 f.
  	-	 steam
उष्मन् 	-	  uSman 	-	 m.
  	-	 steam
स्वेद 	-	  sveda 	-	 m.
  	-	 steam
बाष्पक 	-	  bASpaka 	-	 m.
  	-	 steam
ऊष्मायते  { ऊष्माय } 	-	  USmAyate  { USmAya } 	-	 verb 	-	 steam
धूमायति  { धूमाय } 	-	  dhUmAyati  { dhUmAya } 	-	 verb 	-	 steam
धूमायते  { धूमाय } 	-	  dhUmAyate  { dhUmAya } 	-	 verb 	-	 steam
ऊष्मण्य 	-	  USmaNya 	-	 adj.
  	-	 steaming
ऊष्मवत् 	-	  USmavat 	-	 adj.
  	-	 steaming
धूमवत् 	-	  dhUmavat 	-	 adj.
  	-	 steaming
धूमिन् 	-	  dhUmin 	-	 adj.
  	-	 steaming
सबाष्पक 	-	  sabASpaka 	-	 adj.
  	-	 steaming
धूमायित 	-	  dhUmAyita 	-	 n.
  	-	 steaming
मलिनित  { मल } 	-	  malinita  { mala } 	-	 adj.
  	-	 steamed up  [ glass ]
हतप्रभ 	-	  hataprabha 	-	 adj.
  	-	 steamed up
नलिकापूप 	-	  nalikApUpa 	-	 m.
  	-	 steam cake
स्वेदनयन्त्र 	-	  svedanayantra 	-	 n.
  	-	 steam-bath
बाष्पायते  { बाष्पाय } 	-	  bASpAyate  { bASpAya } 	-	 verb 	-	  emit vapour or steam
धूमाययति  { धूमाय } 	-	  dhUmAyayati  { dhUmAya } 	-	 verb caus. 	-	  cause to smoke or steam
नाडीस्वेद 	-	  nADIsveda 	-	 m.
  	-	 steam-bath through tubes
ऊष्मप 	-	  USmapa 	-	 adj.
  	-	  imbibing the steam of hot food
स्वेदज 	-	  svedaja 	-	 adj.
  	-	  sweat-produced ,  engendered by heat and moisture,  generated by warm vapour or steam (said of insects and vermin)

 
   बाष्प   bASpa   m.
   steam   
   बाष्प   bASpa   m.
   vapour    
   बाष्प  bASpa  m.
   tear  
   बाष्प  bASpa  m.
   tears   
   बाष्प  bASpa  m.
   iron  
   बाष्प  bASpa  m.
   kind of pot-herb     
            

 
   बाष्प  bASpa  m.
    vapour    
   ऊष्मा  USmA f.
   vapour    
   फेनता  phenatA f.
   vapour   
   रुभेटि  rubheTi f.
   vapour    
   स्तरी  starI f.
   vapour   
   उपस्वेद  upasveda m.
   vapour    
   ऊष्मन्  USman m.
   vapour   
   धूम  dhUma m.
   vapour    
   वायुवाह  vAyuvAha m.
   vapour   
   बाष्पक  bASpaka m.
   vapour    
   खवारि  khavAri n.
   vapour   
   बुस  busa n.
   vapour    
   नभस्  nabhas n.
   vapour   
   रजस्  rajas n.
   vapour    
   नभस  nabhasa adj.
   vapoury  
   ऊष्मन्  USman m.
   hot vapour    
   नभस्वत्  nabhasvat adverb  like vapour   
   उष्मस्वेद  uSmasveda m.
   vapour bath   
   धूमयोनि  dhUmayoni m.
   vapour-born  
   स्वेद  sveda m.
   warm vapour    
   विधूपायति  { विधूप् }  vidhUpAyati  { vidhUp } verb  emit vapour   
   बाष्पाययते  { बास्पाय }  bASpAyayate  { bAspAya } verb denom  emit vapour    
   सबाष्पक  sabASpaka adj.
   emitting vapour   
   उद्धूमायित  uddhUmAyita adj.
   filled with vapour    
   होलाक  holAka m.
   kind of vapour-bath  
   उष्मज  uSmaja adj.
   produced from vapour    
   नभोजा  nabhojA adj.
   produced from vapour   
   उदार  udAra m.
   rising fog or vapour    
   बाष्पायते  { बाष्पाय }  bASpAyate  { bASpAya } verb  emit vapour or steam  
   धूमप्राश  dhUmaprAza adj.
   feeding only on vapour    
   ऊष्मण्य  USmaNya adj.
   giving forth hot vapour   
   ऊष्मायते  { ऊष्माय }  USmAyate  { USmAya } verb  emit heat or hot vapour    
   रजस्  rajas n.
   sphere of vapour or mist  
   ऊष्मभाग  USmabhAga adj.
   one whose portion is vapour    
   धूमपान  dhUmapAna n.
   inhalation of smoke or vapour   
   धूममय  dhUmamaya adj.
   consisting only of smoke or vapour    
   मृगतृष्णि  mRgatRSNi f.
   vapour floating over sands or deserts  
   धूप  dhUpa m.
   aromatic vapour or smoke proceeding from gum or resin   
   गर्भ  garbha m.
   offspring of the sky i.e. the fogs and vapour drawn upwards by the rays of the sun during eight months and sent down again in the rainy season     
            

Wilson

English

 बाष्प
m.
  (-ष्पः)
1 Vapour,  steam. 
2 A tear,  tears,  rheum. 
3 Iron. 
E.
  बाध to oppose,  Uṇādi aff.
   प,  and ध changed to ष
according to other etymologies,  this word is वाष्प,  or बास्प,  and
वास्प

Apte

English

बाष्पः [bāṣpḥ] ष्पम् [ṣpam],  ष्पम् [बाध्-पृषो˚ सत्वं षत्वं वा]

A tear,  tears
 कण्ठः स्तम्भितबाष्पवृत्तिकलुषः Ś.*
  4.6
 निगृह्यान्तर्बाष्पं हसितमपि शून्येन मनसा Bh.

Vapour,  steam,  mist.

Iron. 

A kind of pot-herb. Comp.
   -अम्बु n.
  tears. -आकुल,  -आप्लुत a.
  dimmed or interrupted by tears. -उद्भवः the starting of tears. -कण्ठ a.
  having tears in the throat,  choked with tears. -कल a.
  inarticulate or indistinct through tears
 सा बाष्पकलया वाचा निःश्वसन्ती पुनः पुनः Mb.
 *  4.2.28. -दुर्दिनम् a flood of tears. a.
   (eyes) clouded by tears. -पूरः a gush or flood of tears
 वारंवारं तिरयति दृशोरुद्गमं बाष्पपूरः Māl.
 1.35. -प्रकरः,  -प्रसरः a flow or gush of tears
 पुनर्दृष्टिं बाष्पप्रसरकलुषामर्पितवती Ś.*
  6.9. -मोक्षः,  -मोचनम् shedding tears. -बिन्दुः a teardrop. -विक्लव a.
  overcome with tears. -संदिग्ध a.
  indistinct through suppressed tears (as a voice).

Apte 1890

English

 बाष्पः 
ष्पं [बाध्-पृषो सत्वं° षत्वं वा] 1 A tear,  tears
 कंठः स्तंभितबाष्पवृत्तिकलुषः Ś. 4. 5. 
2 Vapour,  steam,  mist. 
3 Iron. 
Comp. 
अंबु n. tears. 
आकुल 
आप्लुत a. dimmed or interrupted by tears. 
उद्भवः the starting of tears. 
कंठ a. having tears in the throat,  choked with tears. 
कल a. inarticulate or indistinct through tears. 
दुर्दिनं a flood of tears. 
पूरः a gush or flood of tears
 वारंवारं तिरयति दृशोरुद्गमं बाष्पपूरः Māl. 1. 35. 
प्रकरः a flow or gush of tears
 पुनर्दृष्टिं बाष्पप्रकरकलुषामर्पितवती Ś. 6. 8. 
मोक्षः 
मोचनं shedding tears. 
बिंदुः a tear-drop. 
संदिग्ध a. indistinct through suppressed tears. 

Monier Williams Cologne

English

 बाष्प m.
  (also written वाष्प cf.
   Uṇ.
  iii,  28) a tear,  tears,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 steam,  vapour,  R.
 
 Ragh.
 
 Pañcat.

 a kind of pot-herb,  Vāgbh.
 

 iron,  L.
 

 N.
  of a disciple of Gautama Buddha

Monier Williams 1872

English

 बाष्प बाष्प,  बाष्पक,  बाष्पिन्,  &c. See
वाष्प,  &c.

Macdonell

English

 बाष्प bāṣpa,  m.
  tears
 steam,  vapour: 🞄-kala,  a.
  indistinct or choked with tears 🞄(voice)
 -pihita-locana,  a.
  having eyes suffused 🞄with tears
 -pūra,  m.
  flood of tears
 🞄-mokṣa,  m.
  shedding of tears
 -salila,  n.
  🞄tears
 -ākula,  a.
  indistinct or choked with 🞄tears (voice,  speech)
 -ambu,  n.
  tears.

Benfey

English

 बाष्प बाष्प,  see वाष्प।

Apte Hindi

Hindi

बाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
आँसू

बाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

बाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
लोहा

बाष्पम्
नपुं*
   - -
आँसू

बाष्पम्
नपुं*
   - -
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

बाष्पम्
नपुं*
   - -
लोहा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बाष्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಬೆ/ನೀರಿನ ಆವಿ
निष्पत्तिः - > बाधृ (विलोडने) "पः" धस्य षश्च (उ ३-२८)
बाष्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೇತ್ರಜಲ/ಕಣ್ಣೀರು
प्रयोगाः - > "आनन्दबाष्पविसरो नयने प्रजानामविर्बभूव मकरन्द इवारविन्दे" । "यास्यत्यद्य शकुन्तलेति हृदयं संस्पृष्टमुत्कण्ठया कण्ठः स्तम्भित बाष्पवृत्तिकलुषश्चिन्ताजडं दर्शनम्" ।
उल्लेखाः - > चं० रा० । शाकु० ४-५ ।
विस्तारः - > "बाष्पो नेत्रजलोष्मणोः" विश्व० । ನೆತ್ರಜಲವು ಸಂತೊಷದಿಂದಲು ದುಃಖದಿಂದಲು ಹೊರಡುವುದು.

L R Vaidya

English

 bAzpa {% m. %} 1. An incipient tear,  tears,  कंठः स्तंभितबाष्पवृत्तिकलुषः Sak.iv.
 2. vapour,  steam,  mist
 3. iron.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

बाष्प
पु
बाष्प,  शुचि
सुरसीमा च निमिषौ बाष्प उष्मा तथा शुचौ ॥ ७ ॥
verse 3.1.1.7
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Bāṣpa = Vāṣpa,  q.v.

Lanman

English

 bāṣpa,  m. tears.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mchi ma
१) अश्रु २) बाष्प ३)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
वैवर्ण्यं कालिकाथाश्रु बाष्पो नेत्राम्बु रोदनम् ।
अस्रमस्रु प्रलयस्त्वचेष्टतेत्यष्ट सात्त्विकाः ॥ ३०७ ॥
-wordlist-
 
वैवर्ण्य (क्ली),  कालिका (स्त्री),  अश्रु (क्ली),  बाष्प (पुं),  नेत्राम्बु (क्ली),  रोदन (क्ली),  अस्र (क्ली),  अस्रु (क्ली),  प्रलय (पुं),  अचेष्टता (स्त्री)

--source--
 
संतापः संज्वरो बाष्प ऊष्मा जिह्वाः स्युरर्चिषः ।
-wordlist-
 
सन्ताप (पुं),  सञ्ज्वर (पुं),  बाष्प (पुंक्ली),  उष्मन् (पुं),  जिह्वा (स्त्री)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बाष्प(स्प) पु०
  बाध--पृषो० सत्वं षत्वं वा । १ नेत्रजले,  २ जष्मणिच अमरः लौहे च मेदि० तत्र अयमन्त्यस्थवादितवोक्तः ।

Capeller

German

 बाष्प m.
  Thränen,  Dampf. 

Burnouf

French

 बाष्प बाष्प cf.  वाष्प।

Stchoupak

French

 बाष्प-
 m.
  larme,  pleurs 
 vapeur 
 -इन्- a. qui verse des larmes.
°कण्ठ- -ई- a. suffoqué par les larmes.
°कल- a. que les larmes rendent indistinct.
°च्छेद्य- nt. (?) sorte d'herbe tendre.
°दिग्ध- a. v. trempé de larmes.
°दुर्दिनाक्ष- -ई- a. dont les yeux sont obscurcis par les larmes.
°पर्याकुलेक्षण- a. dont les yeux sont brouillés par les larmes 
°पिहित-लोचन- les regards obstrués par les larmes.
°पूर- °प्रकर- m.
  torrent de larmes.
°प्रमोचन- nt. fait de verser des larmes.
°बिन्दु- m.
  larme.
°मुख- a. qui a le visage mouillé de larmes.
°वर्ष- nt. pluie de larmes.
°विक्लव- a. défaillant à force de pleurer 
 °विक्लव-भाषिन्
-(ण्)ई- qui a la voix entrecoupée par les pleurs.
°विश्राम- m.
  fait de cesser de pleurer.
°वृष्टि- f.
  = °वर्ष-।
°संदिग्ध- a. v. (voix) voilée par les larmes.
°सलिल- nt. larmes.
°स्तम्भ- m.
  fait de réprimer ses larmes.
बाष्पाकुल- a. bouleversé ou entrecoupé par les pleurs.
बाष्पाम्बु- nt. = {%°salila- 
 °śīkara- %} m.
  pl.
  बाष्पाम्भस्-
nt. id.
बाष्पाविलेक्षण- a. = °पर्याकुलेक्षण-।
बास्पासार- बाष्पोत्पीड- m.
  = °पूर-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.