बालकः (bAlakaH)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Hindi

लड़का

Apte Hindi

Hindi

बालकः
पुं*
  - -
"बच्चा,  बाल"

बालकः
पुं*
  - -
अवयस्क

बालकः
पुं*
  - बाल + कन्
अँगूठी

बालकः
पुं*
  - बाल + कन्
मूर्ख या बुद्धू

बालकः
पुं*
  - बाल + कन्
"कड़ा,  कंकण"

बालकः
पुं*
  - बाल + कन्
हाथी या घोड़े की पूँछ

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
"बालक,  बच्चा"

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
आवश्यक

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
बुद्धू

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
कड़ा

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
हाथी या घोड़े की पूँछ

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
बाल

बालकः
पुं*
  - बाल+कन्
 पाँच वर्ष का हाथी

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  शिशुः,  स्तनन्धयः,  स्तनपः,  दारकः,  डिंभः,  क्षीरपाः,  बालः,  बालकः
noun
 
यः इदानीमेव अथवा कस्माच्चन  कालात् पूर्वमेव सञ्जातः।
 "इदानींतने काले चिकित्सालयात् शिशूनां चौर्यं सामान्यमेव।"

Synonyms:
  माणवकः,  वत्सः,  बालकः,  बालः,  बाला,  वत्सा,  वत्सकः
noun
 
षोडश-वर्ष-पर्यन्त-प्रथम-वयस्कः मानवजातीयः।
 "भो माणवक कुत्र अस्ति तव पिता।"

Synonyms:
  बालकः
noun
 
एकः राजपुत्रः ।
 "बालकस्य उल्लेखः पुराणे वर्तते"

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Tamil

பா3லக: : சிறுவன்,  முட்டாள்,  மோதிரம்.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बालकः,  पुं,
   (बाल एव । बाल + स्वार्थे कन् ।)शिशुः । (यथा,  मार्कण्डेये । ५१ । ५३ ।“भूतानां मातृभिः सार्द्धं बालकानान्तुशान्तये ॥
”)अज्ञः । हयबालधिः । हस्तिबालधिः । अङ्गुरी-यकम् । ह्रीवेरम् । बलयम् । इति मेदिनी ।के,  १५७ ॥
 केशः । इति विश्वः ॥
 * ॥
बालाशौचं यथा,  --“अजातदन्ता ये बाला ये च गर्भाद्विनिःसृताः ।न तेषामग्निसंस्कारो न पिण्डं नोदकक्रिया ॥
यदि गर्भो विपद्येत स्रवते वापि योषितः ।यावन्मासान् स्थितो गर्भस्तावद्दिनानि सूतकम् ॥
आ नामकरणात् सद्य आ चूडान्तादहर्निशम् ।आ व्रतस्थात्त्रिरात्रेण तदूर्द्ध्वं दशभिर्दिनैः ॥
”इति गारुडे १०६ अध्यायः ॥
वालकस्य रक्षा यथा,  --“आदाय कृष्णं संत्रस्ता यशोदापि ततो द्बिज ! ।गोपुच्छभ्रामणेनाशु बालदोषमपाकरोत् ॥
गोपुरीषमुपादाय नन्दगोपोऽपि मस्तके ।कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्व्वन्निदमुदीरयन् ॥
नन्द उवाच ।रक्षतु त्वामशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः ।यस्य नाभिसमुद्भूतपङ्कजादभवज्जगत् ॥
येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्यवनी जगत् ।वराहरूपधृक् देवः स त्वां रक्षतु केशवः ॥
नखाङ्कुरविनिर्भिन्नवैरिवक्षःस्थलो विभुः ।नृसिंहरूपी सर्व्वत्र स त्वां रक्षतु केशवः ॥
वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणादभूत् ।त्रिविक्रमः क्रमाक्रान्तत्रैलोक्यः स्फुरदायुधः ॥
शिरस्ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः ।गुह्यं सजठरं विष्णुर्जङ्घापादं जनार्द्दनः ॥
मुखं बाहू प्रबाहू च मनः सर्व्वेन्द्रियाणि च ।रक्षत्वव्याहतैश्वर्य्यस्तव नारायणोऽव्ययः ॥
शार्ङ्गखड्गगदाचक्रशङ्खनादहताः क्षयम् ।गच्छन्तु प्रेतकुष्माण्डा राक्षसा ये तवाहिताः ॥
त्वां पातु दिक्षु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः ।हृषीकेशोऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः ॥
एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः ।शायितः शकटास्याधो बालपर्य्यङ्किकातले ॥
”इति विष्णुपुराणे । ५ । ५ ॥

 वा(बा)लकः,  पुं,
   क्ली,
   पारिहार्य्यः । अङ्गुरीयके, त्रि । इति मेदिनी । के,  १५३ ॥
 अस्यार्थान्त-राणि पवर्गीयवकारादौ द्रष्टव्यानि ॥
 (गन्धयुक्त-द्रव्यविशेषे,  पुं । यथा,  बृहत्संहितायाम् । ७७ । ५ ।“त्वक्कुष्ठरेणुनलिका स्पृक्कारसतगरवालकैस्तुल्यैः ।केशरपत्रविमिश्रैर्नरपतियोग्यं शिरःस्नानम् ॥
”)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.