| YouTube Channel

बालक (bAlaka)

 
शब्दसागरः
English
बालक
m.
(-कः)
1. A boy, an infant: see the last.
2. A fool, a block-
head.
3. The tail of a horse or elephant.
4. A finger-ring.
5. A
bracelet.
6. A perfume
also द्रीवेर.
f.
(-लिका)
1. A female infant.
2.
Sand.
3. The knot or flower of an ear-ring.
4. The rustling of
leaves.
5. Small cardamoms.
n.
(-कं) A sort of Hibiscus, (H. muta-
bilis.)
E.
कन् added to the preceding.
Capeller Eng
English
बालक
f.
लिका = 1 बाल.
Yates
English
बालक (कः) 1.
m.
A boy
a fool
a
tail
a finger ring
a bracelet
a
perfume.
f.
(लिका) A girl
sand
knot of an ear-ring
rustling of
leaves.
n.
Hibiscus.
Spoken Sanskrit
English
बालक - bAlaka -
adj.
- young
नव - nava -
adj.
- young
युव - शिशिक्षु - yuva-zizikSu -
m.
- cadet [ young man in training ]
यविष्ठ - yaviSTha -
adj.
- youngest
युवक - yuvaka -
m.
- youngman
यविष्ठ - yaviSTha -
adj.
- veryyoung
वधू - vadhU -
f.
- youngwife
बालिका - bAlikA -
f.
- youngwoman
युवती - yuvatI -
f.
- youngwoman
बिसल - bisala -
n.
- youngshoot
अनुजा - anujA -
f.
- youngersister
कनिष्ठ - kaniSTha -
m.
- youngerbrother
अनुज - anuja -
m.
- youngerbrother
पोत - pota -
m.
- youngofananimal
देवर - devara -
m.
- husband'syoungerbrother
भवतः अनुजायाः कति वर्षाणि? - bhavataHanujAyAHkativarSANi? -
sent.
- Howoldisyouryoungersister?
देवरपत्नी - devarapatnI -
f.
- husband'syoungerbrother'swife
अहो, सः तस्य भार्यायाः परः किम्? - aho, saHtasyabhAryAyAHparaHkim? -
sent.
- Oh, isheyoungerthanhiswife?
तिस्रः युवतयः नद्यां तरणं कुर्वन्ति - tisraHyuvatayaHnadyAMtaraNaMkurvanti -
sent.
- Threeyoungladiesareswimmingintheriver.
अन्तर्गर्भ - antargarbha -
adj.
बालक - bAlaka -
adj.
- childlike
बालक - bAlaka -
adj.
- young
बालक - bAlaka -
m.
- boy
री बालक - rIbAlaka -
sent.
- ohboy!
बालक - bAlaka -
adj.
- not yet full-grown
बालक - bAlaka -
adj.
- childish
बालक - bAlaka -
m.
- youth
बालक - bAlaka -
m.
- child
बालक - bAlaka -
m.
- simpleton
बालक - bAlaka -
m.
- young elephant five years old
बालक - bAlaka -
m.
- fool
बालक - bAlaka -
m.
- young of an animal
बालक - bAlaka -
m.
- kind of fish
बालक - bAlaka -
adj.
- childlike
बालक - bAlaka -
adj.
- young
नव - nava -
adj.
- young
युव - शिशिक्षु - yuva-zizikSu -
m.
- cadet [ young man in training ]
यविष्ठ - yaviSTha -
adj.
- youngest
युवक - yuvaka -
m.
- youngman
यविष्ठ - yaviSTha -
adj.
- veryyoung
वधू - vadhU -
f.
- youngwife
बालिका - bAlikA -
f.
- youngwoman
युवती - yuvatI -
f.
- youngwoman
बिसल - bisala -
n.
- youngshoot
अनुजा - anujA -
f.
- youngersister
कनिष्ठ - kaniSTha -
m.
- youngerbrother
अनुज - anuja -
m.
- youngerbrother
पोत - pota -
m.
- youngofananimal
देवर - devara -
m.
- husband'syoungerbrother
भवतः अनुजायाः कति वर्षाणि? - bhavataHanujAyAHkativarSANi? -
sent.
- Howoldisyouryoungersister?
देवरपत्नी - devarapatnI -
f.
- husband'syoungerbrother'swife
अहो, सः तस्य भार्यायाः परः किम्? - aho, saHtasyabhAryAyAHparaHkim? -
sent.
- Oh, isheyoungerthanhiswife?
तिस्रः युवतयः नद्यां तरणं कुर्वन्ति - tisraHyuvatayaHnadyAMtaraNaMkurvanti -
sent.
- Threeyoungladiesareswimmingintheriver.
अन्तर्गर्भ - antargarbha -
adj.
बालक bAlaka
adj.
young
नव nava
adj.
young
युव - शिशिक्षु yuva - zizikSu
m.
cadet [ young man in training ]
यविष्ठ yaviSTha
adj.
youngest
युवक yuvaka
m.
young man
यविष्ठ yaviSTha
adj.
very young
वधू vadhU
f.
young wife
बालिका bAlikA
f.
young woman
युवती yuvatI
f.
young woman
बिसल bisala
n.
young shoot
अनुजा anujA
f.
younger sister
कनिष्ठ kaniSTha
m.
younger brother
अनुज anuja
m.
younger brother
पोत pota
m.
young of an animal
देवर devara
m.
husband's younger brother
भवतः अनुजायाः कति वर्षाणि? bhavataH anujAyAH kati varSANi?
sent.
How old is your younger sister?
देवरपत्नी devarapatnI
f.
husband's younger brother's wife
अहो, सः तस्य भार्यायाः परः किम्? aho, saH tasya bhAryAyAH paraH kim?
sent.
Oh, is he younger than his wife?
तिस्रः युवतयः नद्यां तरणं कुर्वन्ति tisraH yuvatayaH nadyAM taraNaM kurvanti
sent.
Three young ladies are swimming in the river.
अन्तर्गर्भ antargarbha
adj.
Wilson
English
बालक
m.
(-कः)
1 A boy, an infant: see the last.
2 A fool, a blockhead.
3 The tail of a horse or elephant.
4 A finger ring.
5 A bracelet.
6 A perfume
also द्रीवेर.
f.
(-लिका)
1 A female infant.
2 Sand.
3 The knot or flower of an ear-ring.
4 The rustling of leaves.
5 Small cardamoms.
n.
(-कं) A sort of Hibiscus, (H. mutabilis.)
E.
कन् added to the preceding.
Apte
English
बालक [bālaka],
a.
(-लिका
f.
) [बाल स्वार्थे क]
Childlike, young, not yet fullgrown.
Ignorant.
कः A child, boy.
A minor (In law).
A finger-ring.
A fool or blockhead.
A bracelet.
The tail of a horse or elephant.
Hair.
A young elephant (five years old)
निर्धूतवीतमपि बालकमुल्ललन्तम्
Śi.*
5.47. See बाल (8).
कम् A finger-ring.
A bracelet.
Comp.
-प्रिय
a.
fond of children. (-या) colocynth or plantain. -हत्या infanticide.
Apte 1890
English
बालक a. (लिका f.) [बाल स्वार्थे क] 1 Childlike, young, not yet fullgrown.
2 Ignorant.
कः 1 A child, boy.
2 A minor (in law).
3 A finger-ring.
4 A fool or blockhead.
5 A bracelet.
6 The tail of a horse or elephant.
7 Hair.
कं 1 A finger-ring.
2 A bracelet.
Comp.
प्रिय a. fond of children. (
या) colocynth or plantain.
हत्या infanticide.
Monier Williams Cologne
English
बालक mf(इका)n. young, childish, not yet full-grown,
MBh.
Kāv.
&c.
बालक
m.
a child, boy, youth (in law ‘a minor’), the young of an animal, ib. (f(इका). a girl,
Kāv.
Pur.
)
बालक
m.
a young elephant five years old,
Śiś.
v, 47
a fool, simpleton,
L.
a kind of fish,
L.
N.
of a prince (v.l. पालक),
Pur.
Monier Williams 1872
English
बालक, अस्, इका, अम्, young, childlike, childish,
not yet full-grown
(अस्), m. a child, infant, a boy
(in law) a minor
a fool, blockhead
the tail of a
horse or elephant
a finger-ring
a bracelet
a kind
of perfume
N. of a prince, (also called Pālaka)
(इका), f. a female child or infant, a girl
sand
the
knot or flower of an ear-ring
the rustling of leaves
small cardamoms [cf. इक्षु-ब्°]
(अम्), n. a variety
of Hibiscus, Hibiscus Mutabilis
[cf. Hib. ballach,
‘a boy.’]
—बालक-त्व, अम्, n. childhood, child-
ishness.
—बालक-प्रलपित, अम्, n. childish talk,
foolish prattle.
—बालक-प्रिय, अस्, आ, अम्, fond of
children
(आ), f. coloquintida, colocynth
Musa Sapi-
entum.
—बालक-हत्या, f. infanticide.
Macdonell
English
बालक bāla-ka,
a.
(ikā) young, childish, 🞄not yet full-grown
m.
child, boy
young of 🞄an animal
five-year-old elephant
N. of a 🞄prince
-kāṇḍa,
n.
Boy-section, T. of the first 🞄book of the Rāmāyaṇa treating of the boyhood 🞄of Rāma
-kunda‿anuviddha, pp.
n.
🞄spray of young jasmine intertwined (in their 🞄hair)
-kṛṣṇa,
m.
the boy Kṛṣṇa
-kelī, 🞄f. childrenʼs game
-kriyā,
f.
doings of children
🞄-krīḍana,
n.
childʼs play: -ka,
m.
🞄childrenʼs toy
n.
childʼs play
-krīḍā,
f.
🞄childʼs play, childish sport
-ghna,
m.
childmurderer
🞄-candra,
m.
young or crescent 🞄moon
n.
breach of a peculiar shape
-candramas,
m.
young moon
-candrikā,
f.
N.
🞄-carita,
n.
early life of a god, etc.
-caryā, 🞄f. doings of a child
-tantra,
n.
midwifery
🞄-tā,
f.
childhood
-tva,
n.
id.
-darśam, abs. 🞄on seeing a boy
-pattra,
m.
a tree
-putra, 🞄a. having young children, having young
🞄-ka,
m.
little son
-bandhana,
m.
binder of 🞄children (a demon of disease)
-bhañjaka, 🞄m. N.
-bhāva,
m.
childhood
recent rise of 🞄a planet
-bhṛtya,
m.
servant from childhood
🞄-mati,
a.
of childish intellect
-mandāra-vṛkṣa,
m.
young coral tree
-rāmāyaṇa,
n.
T. of a play
-roga,
m.
childrenʼs 🞄disease
-līlā,
f.
childʼs play
-vinaṣṭa: 🞄-ka,
m.
N.
-vāidhavya,
n.
child-widowhood
🞄-śṛṅga,
a.
having young horns
🞄-sakhi,
m.
friend from youth
friend of a 🞄fool: -tva,
n.
friendship with a fool
-suhṛd,
m.
friend from childhood
-han,
a.
🞄(-ghnī) child-murdering.
Benfey
English
बालक बाल + क,
I.
m.
1. A boy,
a child, Pañc. 238, 20
a young one,
49, 18
young, Pañc. i. d. 372 (just
risen, viz. the sun).
2. A foot.
3.
The tail of a horse or elephant.
4. A
finger ring.
5. A perfume.
II.
f.
लिका।
1. A female infant.
2. A woman,
Pañc. iv. d. 62.
3. Sand (perhaps
erroneously for बालुक).
Apte Hindi
Hindi
बालक
वि* - बाल + कन्
"बच्चों जैसा, नन्हा, अवयस्क "
बालक
वि* - बाल + कन्
अनजान
बालकः
पुं*
- -
"बच्चा, बाल"
बालकः
पुं*
- -
अवयस्क
बालकः
पुं*
- बाल + कन्
अँगूठी
बालकः
पुं*
- बाल + कन्
मूर्ख या बुद्धू
बालकः
पुं*
- बाल + कन्
"कड़ा, कंकण"
बालकः
पुं*
- बाल + कन्
हाथी या घोड़े की पूँछ
बालकम्
नपुं*
- -
अँगूठी
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
"बालक, बच्चा"
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
आवश्यक
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
बुद्धू
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
कड़ा
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
हाथी या घोड़े की पूँछ
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
बाल
बालकः
पुं*
- बाल+कन्
पाँच वर्ष का हाथी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಶು/ಸಣ್ಣ ಮಗು
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "कन्"
व्युत्पत्तिः - > बाल एव
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುಡುಗ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಬಾಲ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯ ಬಾಲ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಜ್ಞ/ಮೂರ್ಖ/ತಿಳಿಗೇಡಿ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಭತ್ತ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಡಿವಾಳ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಂಗುರ
बालक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಳೆ/ವಲಯ
L R Vaidya
English
bAlaka {% (I) a. (f. लिका) %} 1. Young, not yet full-grown
2. ignorant, unwise.
bAlaka {% (II) m. %} 1. A child, a boy
2. a minor in law
3. a finger-ring
4. a bracelet
5. the tail of a horse or elephant.
bAlaka {% (III) n. %} A finger-ring.
Bopp
Latin
बालक (a praec. s. क) puer, parvulus. N. 9. 23. (Hib.
ballach «a boy».)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
बालक
पु
बालक, खेचर, व्याघ्र, पृथुक
बालकः खेचरो व्याघ्रो बालकः पृथुकः स्मृतः
बालकं गन्धद्रव्यं जटाजूटं बालकम् १००
verse 1.1.1.100
page 0007
बालक
क्ली
बालक, गन्धद्रव्य, जटाजूट
बालकः खेचरो व्याघ्रो बालकः पृथुकः स्मृतः
बालकं गन्धद्रव्यं जटाजूटं बालकम् १००
verse 1.1.1.100
page 0007
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
बालक on dh. Quoted by Rāmanātha in Smṛtiratnāvalī.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
bālaka, var. for valaka, finger-ring, q.v.
Lanman
English
bālaka, a. young
as m. child. [bāla.]
Kridanta Forms
Sanskrit
बल् (ब꣡लँ꣡ प्राणने धान्यावरोधे धान्यावरोधने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = बलनम्
अनीयर् = बलनीयः - बलनीया
ण्वुल् = बालकः - बालिका
तुमुँन् = बलितुम्
तव्य = बलितव्यः - बलितव्या
तृच् = बलिता - बलित्री
क्त्वा = बलित्वा
ल्यप् = प्रबल्य
क्तवतुँ = बलितवान् - बलितवती
क्त = बलितः - बलिता
शतृँ = बलन् - बलन्ती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
बालक °ein best. Gift (oder Giftpflanze?), Kauṭ. 100, 10.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बालकं,
क्ली,
(बाल + स्वार्थे कन् ।) ह्रीवेरम् ।इति राजनिर्घण्टः
(अस्य गुणा यथा, --“बालकं शीतलं रूक्षं लघुदीपनपाचनम् ।हृल्लासारुचिवीसर्पहृद्रोगामातिसारजित्
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)अङ्गुलीयकम् पारिहार्य्यम् इति विश्वः
बालकः,
पुं,
(बाल एव बाल + स्वार्थे कन् ।)शिशुः (यथा, मार्कण्डेये ५१ ५३ ।“भूतानां मातृभिः सार्द्धं बालकानान्तुशान्तये
”)अज्ञः हयबालधिः हस्तिबालधिः अङ्गुरी-यकम् ह्रीवेरम् बलयम् इति मेदिनी ।के, १५७
केशः इति विश्वः
*
बालाशौचं यथा, --“अजातदन्ता ये बाला ये गर्भाद्विनिःसृताः ।न तेषामग्निसंस्कारो पिण्डं नोदकक्रिया
यदि गर्भो विपद्येत स्रवते वापि योषितः ।यावन्मासान् स्थितो गर्भस्तावद्दिनानि सूतकम्
नामकरणात् सद्य चूडान्तादहर्निशम् ।आ व्रतस्थात्त्रिरात्रेण तदूर्द्ध्वं दशभिर्दिनैः
”इति गारुडे १०६ अध्यायः
वालकस्य रक्षा यथा, --“आदाय कृष्णं संत्रस्ता यशोदापि ततो द्बिज ! ।गोपुच्छभ्रामणेनाशु बालदोषमपाकरोत्
गोपुरीषमुपादाय नन्दगोपोऽपि मस्तके ।कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्व्वन्निदमुदीरयन्
नन्द उवाच ।रक्षतु त्वामशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः ।यस्य नाभिसमुद्भूतपङ्कजादभवज्जगत्
येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्यवनी जगत् ।वराहरूपधृक् देवः त्वां रक्षतु केशवः
नखाङ्कुरविनिर्भिन्नवैरिवक्षःस्थलो विभुः ।नृसिंहरूपी सर्व्वत्र त्वां रक्षतु केशवः
वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणादभूत् ।त्रिविक्रमः क्रमाक्रान्तत्रैलोक्यः स्फुरदायुधः
शिरस्ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः ।गुह्यं सजठरं विष्णुर्जङ्घापादं जनार्द्दनः
मुखं बाहू प्रबाहू मनः सर्व्वेन्द्रियाणि ।रक्षत्वव्याहतैश्वर्य्यस्तव नारायणोऽव्ययः
शार्ङ्गखड्गगदाचक्रशङ्खनादहताः क्षयम् ।गच्छन्तु प्रेतकुष्माण्डा राक्षसा ये तवाहिताः
त्वां पातु दिक्षु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः ।हृषीकेशोऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः
एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः ।शायितः शकटास्याधो बालपर्य्यङ्किकातले
”इति विष्णुपुराणे
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बालक
पु०
बाल + स्वार्थे शिशौ (वाला) गन्धद्रव्ये
न०
राजनि० ह्रीवेरे अङ्गुरीयके पारिहार्य्ये
न०
विश्वः ।६ अश्वकरिपुच्छयोः बलये मेदि० केशे
पु०
विश्वः
Capeller
German
बालक,
f.
लिक = 1. बाल
Stchoupak
French
बालक-
-इका- a. jeune, juvénile, enfantin, non développé
m.
enfant, garçon, jeune homme, mineur
petit d'animal
éléphant de 5 ans
f.
fillette, jeune femme.