| YouTube Channel

बाभासकः-सिका (bAbhAsakaH-sikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“भासृ दीप्तौ”@} 2 भासकः-सिका, भासकः-सिका, बिभासिषकः-षिका, बाभासकः-सिका
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि भौवादिककासतिवत् 3 बोध्यानि।
4 5 भासुरः 6, 7 भास्वरः 8, 9 भाः-भासौ-भासः, 10 भासा, ण्यन्तात् शतरि 11 उद्भासयन्, 12 उद्भासी, इमानि रूपाण्यधिकान्यत्रेति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(११५८)
02
=>
(१-भ्वादिः-६२४। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(१८८)
04
=>
[पृष्ठम्०९५१+ ३१]
05
=>
[[१। ‘भञ्जभास--’ (३-२-१६१) इति घुरच्प्रत्ययः तच्छीलादिषु कर्तृषु भवति।]]
06
=>
[[आ। ‘सृमरोभङ्गुरप्रज्ञो गृहीत्वा भासुरं धनुः।’ भ। का। ७। २२।]]
07
=>
[[२। ‘स्थेशभास--’ (३-२-१७५) इति तच्छीलादिषु कर्तृषु वरच्प्रत्ययः। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति प्राप्तस्य युचोऽपवादोऽयम्। ‘नेड् वशि- कृति’ (७-२-८) इतीण्निषेधः।]]
08
=>
[[B। ‘अभीरुरवसं स्त्रीभिर्भास्वराभिरिहेश्वरः।।’ भ। का। ७। २५।]]
09
=>
[[३। तच्छीलादिषु कर्तृषु ‘भ्राजभास--’ (३-२-१७७) इत्यादिना क्विप्प्रत्ययः। ‘ताच्छीलिकेषु ताच्छीलिकाः वाऽसरूपेण भवन्ति, (भाष्यम्। ३-२-१५०) इति न्यायेनात्र क्विप्प्रत्ययोऽप्यस्य धातोः ताच्छीलिकेष्वेवार्थेषु भवतीति बोध्यम्।]]
10
=>
[[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति स्त्रियामकारप्रत्यये रूपमेवम्।]]
11
=>
[[C। ‘कला दधानः सकलाः स्वभाभिः उद्भासयन् सौधसिताभिराशाः।’ शि। व। ३। ६०।]]
12
=>
[[५। ग्रह्यादित्वात् (३-१-१३४) णिनिप्रत्यये रूपमेवम्।]]