| YouTube Channel

बान्धव (bAndhava)

 
शब्दसागरः
English
बान्धव
m.
 (-वः)
1. A relation, a kinsman: see बन्धु.
2. A friend.
E.
 बन्धु a
kinsman, अण् pleonastic
aff.
Capeller Eng
English
बान्धव
m.
 ई
f.
 relation, kinsman or kinswoman (esp.
on the mother's side), friend.
Yates
English
बान्धव (वः) 1.
m.
 A relation, a friend.
Spoken Sanskrit
English
बान्धव bAndhava
m.
 kinsman
बान्धव bAndhava
m.
 brother
बान्धव bAndhava
m.
 relative
बान्धव bAndhava
m.
 friend
बान्धव bAndhava
m.
 relation
Wilson
English
बान्धव
m.
 (-वः)
1 A relation, a kinsman: see बन्धु.
2 A friend.
E.
 बन्धु a kinsman, अण् pleonastic
aff.
Apte
English
बान्धवः [bāndhavḥ], [बन्धु स्वार्थे इदमर्थे वा$ण्]
A relation, kinsman (in general)
बान्धवाः कुलमिच्छन्ति Subhāṣ
यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः
H.*
 1
Ms.*
 5.74, 11
4.179.
A maternal relation
Ms.*
 4.179.
A friend
धनेभ्यः परो बान्धवो नास्ति लोके Subhāṣ.
A brother.
Friendly service (बन्धुकृत्य)
पैतृष्वस्रेयप्रीत्यर्थं तद्गोत्रस्यात्तबान्धवः
Bhāg.*
 1.19.35.Comp. -जनः relatives, kinsmen (taken collectively)
दारिद्र्यात् पुरुषस्य बान्धवजनो वाक्ये न संतिष्ठते
Mk.*
 1.36
Pt.*
 4.78.
Apte 1890
English
बांधवः [बंधु स्वार्थे इदमर्थे वाऽण्] 1 A relation, kinsman (in general)
यस्यार्थास्तस्य बांधवाः H. 1
Ms. 5. 74, 101
4. 179.
2 A maternal relation.
3 A friend
धतेभ्यः परो बांधवो नास्ति लोके Subhāṣ.
4 A brother.
Comp.
जनः relatives, kinsmen (taken collectively)
दारिद्र्यात्पुरुषस्य बांधवजनो वाक्ये न संतिष्ठते Mk. 1. 36
Pt. 4. 78.
Monier Williams Cologne
English
बान्धव
m.
 (fr. बन्धु) a kinsman, relation (esp. maternal r°), friend (ifc. f(आ). ),
Mn.
MBh.
&c.
a brother,
A.
Monier Williams 1872
English
बान्धव बान्धव, अस्, m. (fr. बन्धु), a
relation (near or remote and including wives and chil-
dren), relative, kinsman [cf. पितृ-ब्°]
a maternal
relation
a friend [cf. पिक-ब्°]
(ई), f. a female rela-
tion.
—बान्धव-कर, अस्, m. an epithet of Lallā-
dīkṣita, a commentator on the Mṛc-chakaṭī.
—बान्-
धव-त्याग, अस्, m. abandoning a kinsman, for-
saking a relation.
—बान्धवाक्रोशिन् (°व-आक्°), ई,
इनी, इ, calling out to or bewailing a kinsman.
Macdonell
English
बान्धव bāndhav-a,
m.
 (having relationship: 🞄bandhu), kinsman, relation
maternal relative
🞄friend: ī,
f.
 female relative
a-ka,
a.
 🞄concerning relations
-dhurā,
f.
 friendly 🞄service.
Benfey
English
बान्धव बान्धव, i. e. बन्धु + अ,
m.
1. A relation, a kinsman, Pañc. iii. d.
141
Hit. i. d. 71, M.M.
Man. 4, 179
(a maternal relation, Kull.).
2. A
friend, Hit. i. d. 72, M.M.
--
Comp.
अ-,
adj.
 without kinsmen or friends, Rājat.
5, 23
220. हत- (vb. हन्),
adj.
 without
relations, Cāṇ. 6 in Berl. Monatsb.
1864, p. 407.
Hindi
Hindi
भाई
Apte Hindi
Hindi
बान्धवः
पुं*
 - बन्धु +अण्
"रिश्तेदार, संबंधी"
बान्धवः
पुं*
 - बन्धु +अण्
मातृपरक रिश्तेदार
बान्धवः
पुं*
 - बन्धु +अण्
मित्र
बान्धवः
पुं*
 - बन्धु +अण्
भाई
बान्धवः
पुं*
 - बन्धु+अण्
हितैषी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बान्धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಂಧು/ನೆಂಟ/ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು
निष्पत्तिः - > "अण्" (५-४-३८)
व्युत्पत्तिः - > बन्धुरेव
प्रयोगाः - > "त्वय्यस्याः कथमप्यबान्धवकृतां स्नेहप्रवृत्तिं च ताम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ४-१६
बान्धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಿತ್ರ/ಸುಹೃತ್ತು/ಗೆಳೆಯ
विस्तारः - > ವಿವರಕ್ಕೆ ಬಂಧು ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ
बान्धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಹೋದರ
बान्धव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾತುಲ/ಸೋದರಮಾವ ಮುಂತಾದವರು
L R Vaidya
English
bAMDava {% m. %} 1. A relation, a kinsman, M.v.74, x.55
2. a maternal relation, M.v.101
3. a brother
4. a friend.
Bopp
Latin
बान्धव m. (a बन्धु s. अ, v. gr. 648. et 650.) affinis, cogna-
tus. H. 1. 42. BR. 2. 23.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
दायाद
पु
दायाद, बान्धव, तनय
दायादो बान्धवः प्रोक्तो दायादस्तनयो मतः ॥ १९ ॥
verse 2.1.1.19
page 0009
वीर
पु
वीर, विक्रम, बान्धव
काश्मीरजशुकौ कीरौ वीरौ विक्रम-बान्धवौ ।
verse 3.1.1.19
page 0014
Lanman
English
bāndhava, m. (having connection or
relationship, i. e.) a relative
friend.
[bándhu, 1208c.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nye du
१) कुदुम्ब २) ज्ञाति ३) ज्ञातृ ४) बन्धु ५) बान्धव
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भ्राता च भगिनी चापि भ्रातरावथ बान्धवः ।
स्वो ज्ञातिः स्वजनो बन्धुः सगोत्रश्च निजः पुनः ॥ ५६१ ॥
आत्मीयः स्वः स्वकीयश्च सपिण्डास्तु सनाभयः ।
-wordlist-
भ्रातरौ (पुंद्वि), बान्धव (पुं), स्व (पुं), ज्ञाति (पुं), स्वजन (पुं), बन्धु (पुं), सगोत्र (पुं), निज (पुं), आत्मीय (पुं), स्व (पुं), स्वकीय (पुं), सपिण्ड (पुं), सनाभि (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आत्मीय
आत्मीय, स्वजन, बन्धु, आप्त, ज्ञाति, बान्धव, सनाभि, सपिण्ड, सगोत्र
आत्मीयः स्वजनो बन्धुराप्तो ज्ञातिश्च बान्धवः ।
सनाभयः सपिण्डाश्च सगोत्राश्च समाः स्मृताः ॥ ५०९ ॥
verse 2.1.1.509
page 0058
Mahabharata
English
Bāndhava, Maºpuºstº.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बान्धवः,
पुं,
 (बन्धुरेव । बन्धु + “प्रज्ञादिभ्यश्च ।” ५ ।४ । ३८ । इति स्वार्थे अण् ।) ज्ञातिः । इत्य-मरः । २ । ६ । ३४ ॥
सुहृत् । इति मेदिनी । वे, ४५ ॥
(यथा, मनुः । ५ । ७० ।“नातिवर्षस्य कर्त्तव्या बान्धवैरुदकक्रिया ॥
”)अस्य विवरणं बन्धुशब्दे द्रष्टव्यम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बान्धव
पु०
 बन्धु + स्वार्थे, इदमर्थे वाऽण् । १ बन्धुशब्दार्थे, २ पितृमातृसम्बन्धिनि ३ भ्रातरि ४ मातुलादौ च ।“बान्धबास्तदवाप्नुयुः” काव्या० स्मृतिः ।
Capeller
German
बान्धव
m.
 ein Angehöriger, Verwandter
f.
 ई.
Burnouf
French
बान्धव बान्धव
m.
 (बन्धु) allié, parent.
Stchoupak
French
बान्धव-
m.
 parent (not. du côté maternel)
allié, compagnon, ami
-क- a. relatif aux parents, apparenté
-ई-
f.
 parente.
°जन-
m.
 sg. ou
pl.
 les parents (coll.).
°धुर्- a. qui remplit l'office d'ami.
°संस्था-
f.
 °समाज-
m.
 troupe de parents ou d'amis.