बाधक (bAdhaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बाधक mfn.
   (-कः-का-कं) What hinders,  opposes,  pains,  &c.
	 f.
  (-धिका)
	 1.
Tormenting.
	 2. Annulling.
	 3. Vexing.
 E.
  बाध् and ण्वुल् aff.
  

Capeller Eng

English

 बाधक f.
  °धिका molesting,  afflicting,  paining, 
injuring,  removing. 

Yates

English

 बाधक (कः-का-कं)
a. Hindering.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   बाधक  bAdhaka adj.
   suspending   
   उत्सर्ग  utsarga m.
   suspending    
   बाधन  bAdhana m.
   suspending   
   उत्सादन  utsAdana n.
   suspending    
   स्थापन  sthApana n.
   suspending   
   उत्सर्जन  utsarjana n.
   suspending  [ a vedic lecture ]   
   प्राणायाम  prANAyAma m.
   suspending the breath  
   प्रग्रह  pragraha m.
   cord or string suspending a balance   
   प्रयाणभङ्ग  prayANabhaGga m.
   breaking or suspending of a journey  
   घट  ghaTa m.
   suspending the breath as a religious exercise   
   घटावस्था  ghaTAvasthA f.
   suspending the breath as a religious austerity  
   उत्सर्ग  utsarga m.
   particular ceremony on suspending repetition of the veda     
            

 
   बाधक  bAdhaka m.
   troublemaker    
   अवरोधक  avarodhaka m.
   troublemaker     
   रोद्धृ  roddhR m.
   troublemaker     

Wilson

English

 बाधक
mfn.
   (-कः-का-कं) What hinders,  opposes,  pains,  &c.
E.
  बाध,  and वुन् aff.
  

Apte

English

बाधक [bādhaka],  a.
  (-धिका f.
 ) [बाध् ण्वुल्]

Troubling,  tormenting,  oppressing. 

Vexing,  annoying.

Annulling.

Suspending,  contradicting,  invalidating (as a rule &c.
 ).

Hindering.

That which sublates
 तद्धि बाधकं भवति यदबाधमानमप्रयोजनं भवति ŚB. on MS.*  1.6.3.-कः A particular disease of women
 (ऋतुकाले प्रजाजनन- शक्तिप्रतिरोधकः).

Apte 1890

English

 बाधक a. (धिका f.) [बाध् ण्वुल्] 1 Troubling,  tormenting,  oppressing. 
2 Vexing,  annoying. 
3 Annulling. 
4 Suspending,  contradicting,  invalidating (as a rule &c.). 
5 Hindering. 
कः A particular disease of women (ऋतुकाले प्रजाजननशक्तिप्रतिरोधकः). 

Monier Williams Cologne

English

 बाधक mf(इका)n.  oppressing,  harassing,  paining (See शत्रु-ब्°)

 opposing,  hindering,  injuring,  prejudicing,  MBh.
  
 Pur.
  (-ता f.
 )

 setting aside,  suspending,  annulling,  Śaṃk.
 
 Sarvad.
  (-त्व n.
 )

 बाधक m.
  a partic.  disease of women,  L.
 

 a kind of tree,  Gobh.
 

 बाधक mf(ई)n.  belonging to or derived from the Bādhaka tree,  ṢaḍvBr. 
 ŚrS.
 

Monier Williams 1872

English

 बाधक,  अस्,  इका,  अम्,  oppressing,  harassing, 
paining [cf. शत्रु-ब्°]
 one who hinders or opposes, 
a hinderer
 suspending,  setting aside (as a rule in
grammar)
 invalidating,  annulling,  neutralizing
(अस्),  m. a particular disease of women
 a species of
tree (= गिरि-माल,  राज-वृक्ष)
 (अस्,  ई,  अम्),  be-
longing to or derived from the preceding tree.
—बाधक-ता,  f. or बाधक-त्व,  अम्,  n. the
being a hinderer,  hinderance.

Apte Hindi

Hindi

बाधक
वि* - बाध् + ण्वुल्
"कष्ट देने वाला,  सताने वाला,  उत्पीडक"

बाधक
वि* - बाध् + ण्वुल्
"छेड़छाड़ करने वाला,  परेशान करने वाला"

बाधक
वि* - बाध् + ण्वुल्
उन्मूलन

बाधक
वि* - बाध् + ण्वुल्
बाधा डालने वाला

बाधक
वि* - बाध्+ण्वुल्
"पीडादायक,  छेड़छाड़ करने वाला"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बाधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ /ತಡೆಯಾಗಿರುವ/ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಿರುವ
बाधक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಒಂದು ರೋಗ
विस्तारः - > ಈ ರೊಗವು 1) ರಕ್ತಮಾದ್ರಿಬಾಧಕ 2) ಷಷ್ಠಿಬಾಧಕ 3) ಅಂಕುರಬಾಧಕ ಮತ್ತು 4) ಜಲಕುಮಾರಬಾಧಕಗಳೆಂದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ.

L R Vaidya

English

 bADaka {% a. (f. धिका) %} 1. Oppressing,  tormenting
 2. invalidating,  annulling
 3. vexing,  troubling.

Kridanta Forms

Sanskrit

बाध् (बा꣡धृँ॒ लोडने विलोडने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  बाधनम्
अनीयर् =  बाधनीयः - बाधनीया
ण्वुल् =  बाधकः - बाधिका
तुमुँन् =  बाधितुम्
तव्य =  बाधितव्यः - बाधितव्या
तृच् =  बाधिता - बाधित्री
क्त्वा =  बाधित्वा
ल्यप् =  प्रबाध्य
क्तवतुँ =  बाधितवान् - बाधितवती
क्त =  बाधितः - बाधिता
शानच् =  बाधमानः - बाधमाना

बध् (ब꣡धँ॒ बन्धने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  बधनम्
अनीयर् =  बधनीयः - बधनीया
ण्वुल् =  बाधकः - बाधिका
तुमुँन् =  बधितुम्
तव्य =  बधितव्यः - बधितव्या
तृच् =  बधिता - बधित्री
क्त्वा =  बधित्वा
ल्यप् =  प्रबध्य
क्तवतुँ =  बधितवान् - बधितवती
क्त =  बधितः - बधिता
शानच् =  बधमानः - बधमाना

बध् (ब꣡धँ꣡ संयमने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  बाधनम्
अनीयर् =  बाधनीयः - बाधनीया
ण्वुल् =  बाधकः - बाधिका
तुमुँन् =  बाधयितुम्
तव्य =  बाधयितव्यः - बाधयितव्या
तृच् =  बाधयिता - बाधयित्री
क्त्वा =  बाधयित्वा
ल्यप् =  प्रबाध्य
क्तवतुँ =  बाधितवान् - बाधितवती
क्त =  बाधितः - बाधिता
शतृँ =  बाधयन् - बाधयन्ती
शानच् =  बाधयमानः - बाधयमाना

Abhyankara Grammar

English

बाधक  lit. that which sublates or sets aside
 generally a special rule which sets aside a general rule: cf. येन ना- प्राप्ते यो विधिरारभ्यते स तस्य बाधको भवति,   Pari. Patha of पुरुषोत्तमदेव Pari. 51
 cf. also नैतज्ज्ञापकसाध्यं अपवादैरुत्सर्गा बाध्यन्त इति | बाधकेनानेन भवितव्यं सामान्य- विहितस्य विशेषविहितेन । M.Bh. on P. II. 1.24 Vart. 5. बाधक is used as a synonym of अपवाद,  cf. अपवादशब्दोत्र बाधकपर: Par. Sek. Pari. 58.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अवरोधक,  अवरोधिन्,  बाधक,  अनुरोधक,  अनुरोधिन्,  निरोधिन्,  परिष्ठा
adjective
 
यः अवरोधं करोति।
 "अशिक्षा राष्ट्रस्य विकासाय अवरोधिका अस्ति।"

Synonyms:
  अवरोधपूर्ण,  बाधक,  प्रतिषेधक,  प्रतिबाधक,  रोधक,  प्रतिरोधक,  व्याघातक,  वारक,  निवारक,  अवरोधात्मक,  रोधात्मक
adjective
 
यस्मिन् अवरोधः अस्ति।
 "श्यामः अवरोधपूर्णम् कार्यं स्वबुद्धिबलेन लीलया अकरोत्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

jig byed
बाधक

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बा(वा)धकः,  पुं,
   (बा(वा)धते इति । बाध + ण्वुल् ।)स्त्रीरोगविशेषः । यथा,  --“रक्तमाद्री तथा षष्ठी चाङ्कुरो जलकुमारकः ।चतुर्विधो बाधकः स्यात् स्त्रीणां मुनिविभाषितः ॥
तेषां स्वभावं वक्ष्यामि यथाशास्त्रं विधानतः ।एतेषां पूजनं कार्य्यं जनैः सन्तानकाङ्क्षिभिः ॥
निःसारणं स्थापनञ्च बलिदानं जपस्तथा ।कर्त्तव्यो गुरुवाक्येन यथाशास्त्रं विचक्षणैः ॥
चतुर्विधो बाधकस्तु जायते ऋतुकालतः ॥
”तस्य लक्षणं यथा,  --“व्यथा कट्यां तथा नाभेरधः पार्श्वे स्तनेऽपिच ।रक्तमाद्रीप्रदोषेण जायते फलहीनता ॥
मासमेकं द्बयं वापि ऋतुयोगो भवेद्यदि ।रक्तमाद्रीप्रदोषेण फलहीना तदा भवेत् ॥
”इति रक्तमाद्र्याः ॥
“नेत्रे हस्ते भवेज्ज्वाला योनौ चैव विशेषतः ।लालासंयुतरक्तञ्च षष्ठीबाधकयोगतः ॥
मासैकेन भवेद्यस्या ऋतुस्नानद्बयं तथा ।मलिना रक्तयोनिः स्यात् षष्ठीबाधकयोगतः ॥
”इति षष्ठ्याः ॥
“उद्बेगो गुरुता देहे रक्तस्रावो भवेद्बहु ।नाभेरधो भवेत् शूलं चाङ्कुरः स तु बाधकः ॥
ऋतुहीना चतुर्म्मासं त्रिमासं वा भवेद्यदि ।कृशाङ्गी करपादे च ज्वाला चाङ्कुरयोगतः ॥
”इति चाङ्कुरस्य ॥
“सशूला च सगर्भा च शुष्कदेहाल्परक्तिका ।जलकुमारस्य दोषेण जायते फलहीनता ॥
या कृशाङ्गी भवेत् स्थूला बहुकालऋतुस्तथा ।गुरुस्तनी स्वल्परक्ता जलकुमारस्य दूषणात् ॥
”इति जलकुमारस्य ॥
इति वैद्यकम् ॥
 बाधाजनके,  त्रि ॥
 (यथा, मार्कण्डेये । ३४ । १६ ।“घर्म्मो धर्म्मानुबन्धार्थो धर्म्मो नात्मार्थ-बाधकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बाधक त्रि०
  बाध--ण्वुल् । १ प्रतिबन्धके । २ स्त्रीणामृतुकालेप्रजाजननशक्तिप्रतिरोघके रोगभेदे पु०
  ।स च रोगश्चतुर्विधस्तल्लक्षणं वैद्यके उक्तं यथा“व्यथा कट्यां तथा नाभेरधः पार्श्वे स्तनेऽपि च । रक्त-माद्रीप्रदोषेण जायते फलहीनता । माममेकं द्वयंवापि ऋतुयोगो भवेद्यदि । रक्तमाद्री १ प्रदोषेण फल-हीना तदा भवेत् । नेत्रे हस्ते भवेज्ज्वाला योनौ चैवविशेषतः । लालासंयुक्तरक्तञ्च षष्ठी बाधकयोगतः ।जासैकेन भवेद् यत्र ऋतुस्नानद्वयं तथा । मलिना रक्तयोनिः स्यात् षष्ठीबाधक योगतः । उद्वेगो गुरुतादेहेरक्तस्नावो भवेद् बहुः । नाभेरधो भवेत् शूलं चाङ्कुरः ३स तु बाधकः । ऋतुहीना चतुर्मासं त्रिमालं वा भवेद्यदि । कृशाङ्गी करपादे च ज्वाला चाङ्कुरयोगतः ।सशूला च सगर्भा च शुष्कदेहाल्परक्तिका । जलकुमा-रस्य ४ दोषेण जायते फलहीनता । या कृशाङ्गी भवेत्स्यूला बहुकालसूतुस्तथा । गुरुस्तनी स्वल्परक्ता जल-कुमारस्य दूषणात्” वैद्यकम् ।

Capeller

German

 बाधक f.
 
°धिका quälend,  beeinträchtigend, 
aufhebend,  vernichtend.

Stchoupak

French

 बाधक-
 ag. qui tourmente,  qui peine,  qui vexe,  qui harcelé 
 qui
rend impossible,  qui réduit à néant,  qui enfreint.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.