| YouTube Channel

बहुला (bahulA)

 
Spoken Sanskrit
English
बहुला bahulA
f.
cow
Monier Williams Cologne
English
बहुला (आ),
f.
a cow,
L.
cardamoms,
Bhpr.
the indigo plant,
L.
N.
of the twelfth Kalā of the moon,
Cat.
of a goddess,
Pur.
of one of the Mātṛs attending on Skanda,
MBh.
of the wife of Uttama who was son of Uttāna-pāda,
MārkP.
of the mother of a Samudra,
HPariś.
of a mythical cow,
Col.
of a river,
MBh.
बहुला
f.
pl.
=
कृत्तिकास्, the Pleiades,
Var.
L.
Apte Hindi
Hindi
बहुला
स्त्री*
- -
गाय
बहुला
स्त्री*
- -
इलायची
बहुला
स्त्री*
- -
नील का पौधा
बहुला
स्त्री*
- -
कृत्तिकानक्षत्र
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बहुला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಲಿ ಗಿಡ
बहुला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಲಕ್ಕಿ ಗಿಡ
बहुला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೋವು /ಹಸು /ಆಕಳು
बहुला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ
विस्तारः - > ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ बहुल ಶಬ್ದವು ಕೇವಲ ಬಹುವಚನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
बहुला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರ
विस्तारः - > "बहुला नीलिकायां स्यादेलायां गवि योषिति कृत्तिकासु स्त्रियां भूम्नि विहायसि नपुंसकम् पुंस्याग्नौ कृष्णपक्षे वाच्यवत् प्राज्यकृष्णयोः - मेदि० "स्त्री स्यात् पृथिव्यामुस्रायामेलायां कृत्तिकासु च" - वैज०
L R Vaidya
English
bahula {% (I) a. (f. ला
compar. बंहीयस्
super. बंहिष्ठ) %} 1. Thick, dense, compact
2. ample, large, capacious
3. abundant, much, many, numerous
4. born under the Pleiades
5. black
6. full of, क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति Bg.ii.43
7. accompanied by.
bahulA {% (I) f. %} 1. A cow
2. the indigo piant
3. cardamoms.
bahulA {% (II) f. pl. %} The Pleiades.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
बहुला
स्त्री
बहुला, कृत्तिका, गो
बहुला कृत्तिका ज्ञेया गावश्च बहुला मताः ४२
verse 2.1.1.42
page 0010
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
बहुला f. *Kuh, Viṣṇubh. VI, 14c.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा देहवर्णविधायित्वात् प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
"हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"
Synonyms:
हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा देहवर्णविधायित्वात् प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
"समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"
Synonyms:
गौः, माहेषी, सौरभेयी, उस्रा, माता, शृङ्गिणी, अर्जुनी, अघ्न्या, रोहिणी, माहेन्द्री, इज्या, धेनुः, अघ्ना, दोग्ध्री, भद्रा, भूगिमही, अनडुही, कल्याणी, पानवी, गौरी, सुरभिः, मबा, निलिनाचिः, सुरभी, अनड्वाही, अधमा, बहुला, मही, सरस्वती, उस्रिया, अही, अदितिः, इला, जगती, शर्करी
noun
ग्राम्यपशुविशेषः, यः सास्नालाङ्गुलककुदखुरविषाणी तथा तस्याः दुग्धं मनुष्याय पुष्टीकारकम् इति मन्यन्ते।
"हिन्दुधर्मीयाणां कृते गौः अवध्या अस्ति।"
Synonyms:
पृथ्विका, चन्द्रवाला, निष्कुटिः, बहुला, स्थूला, मालेया, ताडकाफलम्
noun
बृहती एला या कृष्णा अस्ति।
"पृथ्विका व्यञ्जनरूपेण उपयुज्यते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कृत्तिका बहुलाश्चाग्निदेवा ब्राह्मी तु रोहिणी
-wordlist-
कृत्तिका (स्त्री), बहुला (स्त्री), अग्निदेवा (स्त्री), ब्राह्मी (स्त्री), रोहिणी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कृत्तिका
कृत्तिका, बहुला
कृत्तिका बहुला प्रोक्ताः पक्षस्तु बहुलोऽसितः ५०
verse 1.1.1.50
page 0007
अघ्न्या
अघ्न्या, गो, माहेयी, सुरभि, बहुला, सौरभेयी, उस्रा, अर्जुनी, रोहिणी, अनडुही, अनड्वाही
अघ्न्या गौर्माहेयी सुरभिर्बहुला सौरभेयी
उस्रार्जुनी रोहिण्युक्तानडुही बुधैरनड्वाही २६८
verse 2.1.1.268
page 0032
Mahabharata
English
Bahulā^1 (a Mātṛ). § 615u (Skanda): IX, 46, 2621.
Bahulā^2 (a river in Bhāratavarsha). § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 334.
पुराणम्
English
बहुला / BAHULĀ I. A river. In mahābhārata, bhīṣma parva, Chapter 9, Stanza 29, mention is made about this river which is famous in the Purāṇas.
बहुला / BAHULĀ II. An attendant of subrahmaṇya. (M.B., śalya Parva, Chapter 46, Stanza 3).
बहुला / BAHULĀ III. Wife of vidura a Brahmin, who frequented the houses of harlots. bahulā was in the habit of going to the temple of gokarṇa and hear Purāṇas, after the death of her husband. By this good deed vidura got deliverance from sin. (skanda purāṇa 3.3.22).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बहुला,
स्त्री,
(बहूनर्थान् लाति या बहु + ला+ टाप् ।) नीलिका एला (यथा, “एला स्थूला बहुला पृथ्वीका त्रिपुटापि ।भद्रैला बृहदेला चन्द्रबाला निष्कुटिः
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)गौः इति मेदिनी ले, ११७
देवीविशेषः ।यथा, --“दृष्टा सा तेन मुनिना निःसृत्य रविमण्डलात् ।बहुला ह्यागता तूर्णं प्रस्थं मानसभूभृतः
प्रत्यहं तत्र सावित्री गायत्त्री वहुला तथा ।सरस्वती द्रुपदा पञ्चैता मानसाचले
”इति कालिकापुराणे २३ अध्यायः
(नदीभेदः यथा, मार्कण्डेये ५७ ३९ ।“चीनाश्चैव तुखाराश्च बहुला वाह्यतो नराः
”स्वनामख्याता उत्तमराजपत्नी यथा, तत्रैव ।६९ ।“बाभ्रव्यां बहुलां नाम उपयेमे धर्म्मवित् ।उत्तानपादतनयः शचीमिन्द्र इवोत्तमः
”)