बहुल (bahula)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बहुल mfn.
   (-लः-ला-लं)
	 1. Much,  many,  2. Black.
	 3. Variously applicable, 
comprehensive,  (a rule,  &c.)
	 m.
  (-लः)
	 1. AGNI or fire.
	 2. The dark
half of a month.
	 n.
  (-लं) The sky.
	 f.
  plu. (-लाः). The Pleiades.
	 f.
 
(-ला)
	 1. Indigo.
	 2. Cardamoms.
	 3. A cow.
 E.
  बहु many,  ला to get, 
aff.
   क ।

Capeller Eng

English

 बहुल॑ a.
  thick,  dense,  wide,  large,  numerous,  many,  much, 
abounding in (—°)
 n.
  adv.
  often.  Abstr.  °ता† f.
 ,  °त्व† n.
 

Yates

English

 बहुल (लः-ला-लं)
a. Much,  many
black
 variously applicable (a
rule).
m.
  Agni or fire
 dark half
of the month.
f.
  Indigo
 carda-
moms
 a cow.
n.
  Sky.
pl. Pliades.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	 much
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  wide
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  extensive
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  black
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  numerous
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  broad
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  abundant
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  variously applicable
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  born under the Pleiades
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  large
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  dense
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  copious
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  ample
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  accompanied by
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  thick
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  comprehensive
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  spacious
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  a lot
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  attended with
बहुल 	-	 bahula 	-	 adj.
  	-	  many
बहुल 	-	 bahula 	-	 f.
  	-	  Pleiades
बहुल 	-	 bahula 	-	 m.
  	-	  dark half of a month
बहुल 	-	 bahula 	-	 m.
  	-	  indigo plant
बहुल 	-	 bahula 	-	 m.
  	-	  cardamoms
बहुल 	-	 bahula 	-	 m.
  	-	  fire
बहुल 	-	 bahula 	-	 n.
  	-	  sky
बहुल 	-	 bahula 	-	 n.
  	-	  factitious black salt
बहुल 	-	 bahula 	-	 n.
  	-	  white pepper
बहुल 	-	 bahula 	-	 n.
  	-	  particular high number

बहुल 	-	  bahula 	-	 f.
  	-	 Pleiades
बहुलिका 	-	  bahulikA 	-	 f.
  	-	 Pleiades
बहुल 	-	  bahula 	-	 adj.
  	-	  born under the Pleiades
अग्निनक्षत्र 	-	  agninakSatra 	-	 n.
  	-	  third lunar mansion the Pleiades

बहुल 	-	  bahula 	-	 adj.
  	-	 comprehensive
व्यापक 	-	  vyApaka 	-	 adj.
  	-	 comprehensive
व्यापिन् 	-	  vyApin 	-	 adj.
  	-	 comprehensive
सामासिक 	-	  sAmAsika 	-	 adj.
  	-	 comprehensive
संसारिन् 	-	  saMsArin 	-	 adj.
  	-	 comprehensive
पुरूची 	-	  purUcI 	-	 f.
  	-	 comprehensive
अल्पविषय 	-	  alpaviSaya 	-	 adj.
  	-	  not comprehensive
अव्यापिन् 	-	  avyApin 	-	 adj.
  	-	  not comprehensive
बहुलता 	-	  bahulatA 	-	 f.
  	-	 comprehensiveness
व्यापकता 	-	  vyApakatA 	-	 f.
  	-	 comprehensiveness
पारावर्य 	-	  pArAvarya 	-	 n.
  	-	 comprehensiveness
बहुलत्व 	-	  bahulatva 	-	 n.
  	-	 comprehensiveness
व्यापकत्व 	-	  vyApakatva 	-	 n.
  	-	 comprehensiveness
अव्याप्ति 	-	  avyApti 	-	 f.
  	-	  non-comprehensiveness
संहार 	-	  saMhAra 	-	 m.
  	-	 comprehensive description
सम्प्रवक्ति  { सम्प्रवच् } 	-	  sampravakti  { sampravac } 	-	 verb 	-	  relate at full or comprehensively
व्युत्पत्ति 	-	  vyutpatti 	-	 f.
  	-	 comprehensive learning or scholarship
अव्यापकता 	-	  avyApakatA 	-	 f.
  	-	  non-comprehensiveness or generalization
अव्यापकत्व 	-	  avyApakatva 	-	 n.
  	-	  non-comprehensiveness or generalization
सहोदित 	-	  sahodita 	-	 adj.
  	-	  declared comprehensively or collectively
अन्तरिक्षोदर 	-	  antarikSodara 	-	 adj.
  	-	  having an interior as comprehensive as the atmosphere
व्यतिरेकव्याप्ति 	-	  vyatirekavyApti 	-	 f.
  	-	 comprehensive argument derived from negation or non-existence of certain qualities

Wilson

English

 बहुल
mfn.
   (-लः-ला-लं)
1 Much,  many.
2 Black.
3 Variously applicable,  comprehensive,  (a rule,  &c.)
m.
  (-लः)
1 AGNI or fire.
2 The dark half of a month.
n.
  (-लं) The sky.
f.
  plu. (-लाः) The
Pleiades.
f.
  (-ला)
1 Indigo.
2 Cardamoms.
3 A cow.
E.
  बहु many,  ला to get,  aff.
   क.

Apte

English

बहुल [bahula],  a.
  (compar. बंहीयस् superl. बंहिष्ठ)

Thick,  dense,  compact
 वृक्षांश्च बहुलच्छायान् ददृशुर्गिरिमूर्धनि Mb.
 *  3. 143.3.

(a) Broad,  wide,  capacious
 (b) ample,  large.

Abundant,  copious,  plentiful,  much,  numerous
 अविनयबहुलतया K.*
  143.

Numerous,  manifold,  many
 तरुणतमालनीलबहुलोन्नमदम्बुधराः Māl.
 9.18.

Full of,  rich or abounding in
 जन्मनि क्लेशबहुले किं नु दुःखमतः परम् H.*
  1.184
 क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति Bg.*
  2.43.

Accompanied or attended by.

Born under the Pleiades
 P.
 IV.*  3.33.

Dark,  black.

Comprehensive,  variously applicable.

लः The dark half of a month (कृष्णपक्ष)
 प्रादुरास बहुलक्षपाछबिः R.*
  11.15
 करेण भानोर्बहुलावसाने संधुक्ष्यमाणेव शशाङ्करेखा Ku.*
  7.8
4.13.

An epithet of fire.

ला A cow
 कस्मात् समाने बहुलाप्रदाने सद्भिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम् Mb.
 *  13.77.9.

Cardamoms.

The indigo plant.

The Pleiades (pl. )

लम् The sky.

White-pepper. -लम् ind.
  Often,  frequently
 बहुलं छन्दसि. Comp.
   -अश्वः N.
  of a king of Maithili dynasty. -आलाप a.
  talkative,  garrulous. -गन्धा cardamoms. -शितिमन् blackness of the dark half of the month
 कूजायुजा बहुलपक्षशितिम्नि सीम्ना N.*
  21.124.

Apte 1890

English

 बहुल a. (compar. बंहीयस्
 superl. बंहिष्ठ) 1 Thick,  dense,  compact. 
2 (a) Broad,  wide,  capacious
 (b) ample,  large. 
3 Abundant,  copious,  plentiful,  much,  numerous
 अविनयबहुलतया K. 143. 
4 Numerous,  manifold,  many
 Māl. 9. 18. 
5 Full of,  rich or abounding in
 जन्मनि क्लेशबहुले किं नु दुःखमतःपरं H. 1. 184
 Bg. 2. 43. 
6 Accompanied or attended by. 
7 Born under the Pleiades. 
8 Dark,  black. 
9 Comprehensive,  variously applicable. 
लः 1 The dark half of a month (कृष्णपक्ष)
 प्रादुरास बहुलक्षपाछविः R. 11. 15
 करेण भानोर्बहुलावसाने संधुक्ष्यमाणेव शशांखरेखा Ku. 7. 8,  4. 13. 
2 An epithet of fire. 
ला 1 A cow. 
2 Cardamoms. 
3 The indigo plant. 
4 The Pleiades (pl.). 
लं 1 The sky. 
2 White-pepper. 
लं ind. Often,  frequently
 बहुलं छंदसि. 
Comp. 
आलाप a. talkative,  garrulous. 
गंधा cardamoms. 

Monier Williams Cologne

English

 बहुल॑ mf(आ॑)n.  thick,  dense,  broad,  wide,  spacious,  ample,  large,  RV.
   &c.
   &c.
  

 abundant,  numerous,  many,  much,  ib. (अम् ind.
  often,  frequently,  Nir.
 
 Prāt.
 
 Pāṇ.
 )

 accompanied by,  attended with,  ChUp.
   
 Mn.
  
 MBh.
   &c.

 (in gram.
  ) variously applicable,  comprehensive (as a rule)

 born under the Pleiades,  Pāṇ.
  iv,  3,  33

 black,  L.
 

 बहुल॑ m.
  (or n.
  ?) the dark half of a month,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 बहुल॑ m.
  Agni or fire,  L.
 

 N.
  of a Prajāpati,  VP.
  

 of a king of the Tāla-jaṅghas,  MBh.
  

 बहुल॑ m.
  pl.
  N.
  of a people,  MārkP.
  

 बहुल॑ n.
  the sky,  L.
 

 factitious black salt,  L.
 

 white pepper,  L.
 

 a partic.  high number,  Buddh.
 

Monier Williams 1872

English

 बहुल,  अस्,  आ,  अम्,  thick,  dense,  compact,  solid
broad,  wide,  wide-spread,  spacious
 capacious,  ample, 
large
 abundant,  exceeding,  numerous,  manifold, 
many,  much
 abounding in,  rich in,  full of (with
inst. or in comp.
 cf. व्याधि-ब्°)
 accompanied by, 
attended with
 variously applicable,  comprehensive
(as a rule)
 born under the Pleiades
 black
 (अस्), 
m. the dark half of a month
 Agni or fire
 N. of a
Prajā-pati
 of a king of the Tāla-jaṅghas
 (आस्),  m.
pl.,  N. of a people
 (आ),  f. a cow
 cardamoms
 the
indigo plant
 N. of the twelfth Kalā of the moon
of a goddess
 of one of the Mātṛs attending on
Skanda
 of the wife of Uttama who was son of
Uttāna-pāda
 of a mythical cow
 of a river
 (आस्), 
f. pl. = कृत्तिकास्,  the Pleiades
 (अम्),  n. the sky, 
air
 white pepper
 a particular high number
(अम्),  ind. often,  frequently.
—बहुल-गन्धा, 
f. ‘richly-scented, ’ cardamoms.
—बहुल-च्छद, 
अस्,  m. a red-flowering Hyperanthera Moringa (=
रक्त-शिग्रु).
—बहुल-तर,  अस्,  आ,  अम्,  thicker, 
denser
 द्वि-गुणो बहुलतरः,  twice as thick.
—बहुल-ता,  f. or बहुल-त्व,  अम्,  n. muchness, 
multiplicity,  abundance,  numerousness
 the being rich
in,  abounding in,  (at the end of a comp.)
 compre-
hensiveness.
—बहुल-वर्मन्,  आ,  आ,  अ,  Ved. en-
veloped in a thick covering.
—बहुलान्त (°ल-अन्°), 
अस्,  आ,  अम्,  Ved. ‘thick at the end, ’ having a thick
sediment (as Soma juice
 cf. बहुर-मध्य).
—बहुलाभिमान (°ल-अभ्°),  अस्,  आ,  अम्,  Ved. much
threatening,  menacing (said of Indra
 according to
Sāy. = महानुभाव).
—बहुलालाप (°ल-आल्°), 
‘much-talking, ’ talkative,  garrulous,  loquacious.
—ब-
हुलाविष्ट (°ल-आव्°),  अस्,  आ,  अम्,  Ved. thickly
peopled,  densely populated.
—बहुलाश्व (°ल-अश्°), 
अस्,  m. ‘having many horses, ’ N. of a king.
—ब-
हुली-करण,  अम्,  n. multiplying,  magnifying
 win-
nowing (for फली-करण?).
—बहुली-करिष्णु, 
उस्,  उस्,  उ,  striving or endeavouring to increase.
—ब-
हुली-कृ,  cl. 8. P. -करोति,  -कर्तुम्,  to make wide, 
extend
 to increase,  aggrandize
 to make public,  pro-
mulgate,  divulge.
—बहुली-कृत,  अस्,  आ,  अम्,  made
much or manifold
 made wide,  extended
 increased, 
augmented,  aggrandized
 made public,  promulgated
distracted
 threshed,  winnowed (for फली-कृत?).
—बहुली-भाव,  अस्,  m. the becoming wide-spread, 
becoming public,  being generally known,  general no-
toriety.
—बहुली-भू,  cl. 1. P. -भवति,  -भवितुम्, 
to become wide-spread,  spread,  increase (intrans.)
 to
become public,  to become generally known.
—ब-
हुली-भूत,  अस्,  आ,  अम्,  become wide-spread,  spread, 
increased
 become public,  generally known.

Macdonell

English

 बहुल bahu-lá,  a.
  thick,  compact
 broad
 🞄dense (darkness)
 wide,  ample,  capacious,  🞄extensive,  large
 abundant,  copious,  numerous,  🞄much
 abounding in,  full of,  attended 🞄or accompanied by (in.  or —°): -m,  ad. often
 🞄m.  dark half of a month
 N.: -tā,  f.
  abundance 🞄of (—°)
 -tva,  n.
  id. (—°)
 multiplicity,  🞄multitude
 -parṇa,  a.
  many-leaved
 -palāśa,  🞄a.  id..

Benfey

English

 बहुल बहु + ल, 
 I. adj.
 ,  f.
  ला,  com-
parat. बंहीयंस्,  superl. बंहिष्ठ।
 1. Manifold.
 2. Much,  Bhartṛ. 2,  29
numerous,  Pañc. ii. d. 8
 abundant, 
Utt. Rāmac. 24,  13
 exceeding,  ib. 69, 
2 (thus to be read).
 3. Abounding in, 
Man.  4,  60
 Hit. i. d. 183,  M.M.
 Chr.
47,  41.
 4. Variously applicable (a rule).
 5. Black,  Ragh. 11,  15.
 II. m.
 
 1.
Agni.
 2. The dark half of a month.
 III. f.
  ला,  pl. The Pleiades.
 IV. n.
 
The sky.

Apte Hindi

Hindi

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"घिनका,  सघन,  सटा हुआ"

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"विशाल,  विस्तृत,  आयत,  विपुल,  बड़ा"

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"प्रचुर,  यथेष्ट,  पुष्कल,  अधिक,  असंख्य"

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"अनेक,  बहुत प्रकार का,  अनगिनत "

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"भरापूरा,  समृद्ध,  प्रभूत"

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
"संयुक्त,  संलग्न"

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
कृत्तिका नक्षत्र में जिसका जन्म हुआ है

बहुल
वि* - "बंह् + कुलच्,  नलोपः"
काल

बहुलः
पुं*
  - -
मास का कृष्णपक्ष

बहुलः
पुं*
  - -
अग्नि का विशेषण

बहुलम्
नपुं*
   - -
"आकाश,  सफेद मिर्च"

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
"मोटा,  सघन,  सटा हुआ"

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
"चौड़ा,  पुष्कल"

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
"प्रचुर,  यथेष्ट"

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
"असंख्य,  अनगिनत"

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
 समृद्ध

बहुल
वि* - "बह्+कुलच्,  नलोपः"
"काला,  कृष्ण"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बहुल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > बहून् लाति
बहुल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ್ಜ /ಚಾಂದ್ರಮಾಸದ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಧ
प्रयोगाः - > "ज्यानिनादमथ गृह्णती तयोः प्रादुरास बहुलक्षपाच्छविः"
उल्लेखाः - > रघु० ११-१५
बहुल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಾಶ /ಅಂತರಿಕ್ಷ
बहुल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿ ಮೆಣಸು
बहुल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚಾದ /ಅಧಿಕವಾದ
प्रयोगाः - > "जन्मनि क्लेशबहुले"
उल्लेखाः - > हितो०
बहुल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನೇಕವಾದ /ಎರಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾದ
प्रयोगाः - > "तरुणतमालनीलबहुलोन्नमदम्बुधराः"
उल्लेखाः - > मालती० ९-१८
बहुल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ

L R Vaidya

English

 bahula {% (I) a. (f. ला
 compar. बंहीयस्
 super. बंहिष्ठ) %} 1. Thick,  dense,  compact
 2. ample,  large,  capacious
 3. abundant,  much,  many,  numerous
 4. born under the Pleiades
 5. black
 6. full of,  क्रियाविशेषबहुलां भोगैश्वर्यगतिं प्रति Bg.ii.43
 7. accompanied by.

 bahula {% (II) m. %} 1. The dark half of a month,  बहुलेऽपि गते निशाकरस्तनुतां दुःखमनंग मोक्ष्यति K.S.iv.13,  vii.8
 2. an epithet of fire.

 bahula {% (III) n. %} 1. The sky
 2. white pepper.(बहुलीभू ‘to get abroad,  to be published,  to become public, ’ बहुलीभूतोऽयमर्थः Sak.vi.,  पौरेषु सोऽहं बहुलीभवंतम (अवर्णम्) R.xiv.38
 बहुलीकृ 1. to make public,  to divulge
 2. to increase,  to aggrandize
 3. to thresh,  to winnow.)

Bopp

Latin

 बहुल (a बहु s. ल)
1) multus. N. 13. 13.
2) niger,  ob-
scurus. RAGH. 11. 15.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 bahula,  nt.,  a high number,  = 100 utsaṅga (Mvy ucchaṅga): LV 〔148.2〕,  cited Mvy 〔7962〕 = Tib. maṅ ḥdzin,  much hold.

Lanman

English

 bahulá,  a.
	—1. thick
	—2. abundant
much. [in mg 1,  perhaps directly fr.
√bah,  1189,  and in mg 2,  fr. bahu,  1227.]

Abhyankara Grammar

English

बहुल  lit. variously applicable
 the word is used in the rules of Panini in connection with a grammatical rule or affix or the like that is seen necessarily applied in some cases,  optionally applied in a few other cases and not at all applied in the other cases still. The word बहुलम् is used by Panini in all such cases. See P. II. 1.32,  57
 II. 3.62
 II.4.39,  73,  76,  84,  III. 1.34 etc.
 cf. the usual explanation of बहुलम् given by grammarians in the lines क्वचित्प्रवृत्तिः क्वचिदप्रवृत्तिः क्वचिद्विभाषा क्वचि- दन्यदेव | विधेर्विधानं बहुधा समीक्ष्य चतुर्विधं बाहुलकं वदन्ति Com. V. Pr. III.18.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  विस्तीर्ण,  पृथु,  विशाल,  वितत,  विस्तृत,  उरु,  बहुल,  मन्थर,  वटूरिन्,  स्थूर,  स्फुट
adjective
 
यस्य विस्तारः अधिकः अस्ति।
 "एषः मार्गः विस्तीर्णः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पञ्चदशाहोरात्रः स्यात्पक्षः स बहुलोऽसितः ।
-wordlist-
 
पक्ष (पुं),  बहुल (पुं),  असितपक्ष (पुं)

--source--
 
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः ।
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् ॥ १०९७ ॥
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू ।
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः ॥ १०९८ ॥
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः ।
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः ॥ १०९९ ॥
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य च ।
-wordlist-
 
वह्नि (पुं),  बृहद्भानु (पुं),  हिरण्यरेतस् (पुं),  धनञ्जय (पुं),  हव्याशन (पुं),  हविराशन (पुं),  हुताशन (पुं),  कृपीटयोनि (पुं),  दमुनस् (पुं),  विरोचन (पुं),  आशुशुक्षणि (पुं),  छागरथ (पुं),  तनूनपाद् (पुं),  कृशानु (पुं),  वैश्वानर (पुं),  वीतिहोत्र (पुं),  वृषाकपि (पुं),  पावक (पुं),  चित्रभानु (पुं),  अप्पित्त (क्ली),  धूमध्वज (पुं),  कृष्णवर्त्मन् (पुं),  अर्चिष्मत् (पुं),  शमीगर्भ (पुं),  तमोघ्न (पुं),  शुक्र (पुं),  शोचिष्केश (पुं),  शुचि (पुं),  हुतवह (पुं),  उषर्बुध (पुं),  सप्तजिह्व (पुं),  मन्त्रजिह्व (पुं),  ज्वालाजिह्व (पुं),  ज्वलन (पुं),  शिखिन् (पुं),  जागृवि (पुं),  जातवेदस् (पुं),  बर्हिःशुष्मन् (पुं),  अनिलसख (पुं),  वसु (पुं),  रोहिताश्व (पुं),  आश्रयाश (पुं),  बर्हिर्ज्योति (पुं),  दहन (पुं),  बहुल (पुं),  हव्यवाह (पुं),  अनल (पुं),  अग्नि (पुं),  विभावसु (पुं),  सप्तार्चिस् (पुं),  उदर्चिस् (पुं),  स्वाहा (स्त्री),  आग्नेयी (स्त्री)

--source--
 
परःशताद्यास्ते येषां परा संख्या शतादिकात् ।
प्राज्यं प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु पुष्कले ॥ १४२५ ॥
भूयिष्ठं पुरुहं भूयो भूर्यदभ्रं पुरु स्फिरम् ।
-wordlist-
 
परःशताः (पुंब),  परःसहस्राः (पुंब),  परोलक्षाः (पुंब),  प्राज्य (क्ली),  प्रभूत (क्ली),  प्रचुर (क्ली),  बहुल (क्ली),  बहु (क्ली),  पुष्कल (क्ली),  भूयिष्ठ (क्ली),  पुरुह (क्ली),  भूयस् (क्ली),  भूरि (क्ली),  अदभ्र (क्ली),  पुरु (क्ली),  स्फिर (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

पक्ष
पक्ष,  बहुल,  असित
कृत्तिका बहुला प्रोक्ताः पक्षस्तु बहुलोऽसितः ॥ ५० ॥
verse 1.1.1.50
page 0007

सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्,  बहुल,  शिखिन्,  हुतवह,  वैश्वानर,  अग्नि,  वसु,  वह्नि,  वायुसख,  सितेतरगति,  स्वाहाप्रिय,  पावक,  अर्चिष्मत्,  ज्वलन,  कृशानु,  अनल,  धूमध्वज,  हव्यवाह्,  बर्हिर्ज्योतिस्,  उषर्बुध,  दहन,  चित्रभानु,  शुचि,  कृपीटयोनि,  दमुनस्,  कृष्णवर्त्मन्,  आशुशुक्षणि,  विभावसु,  अपांपित्त,  जातवेदस्,  तनूनपाद्,  वीतिहोत्र,  बृहद्भानु,  आश्रयाश,  धनञ्जय,  हिरण्यरेतस्,  तमोघ्न,  रोहिताश्व,  हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः ।
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्, 
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ॥ ६२ ॥
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः ।
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ॥ ६३ ॥
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः ।
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ॥ ६४ ॥
verse 1.1.1.62
page 0009

बहुल
बहुल,  स्थूल,  पीन,  पीवन्,  पीवर
उच्यते बहुलः स्थूलः पीनः पीवा च पीवरः ॥ ३४२ ॥
verse 2.1.1.342
page 0041

प्राज्य
प्राज्य,  भूरि,  प्रभूत,  प्रचुर,  बहुल,  बहु,  पुरुज,  पुष्कल,  पुष्ट,  अदभ्र
प्राज्यं भूरि प्रभूतं च प्रचुरं बहुलं बहु ।
पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ॥ ७०१ ॥
verse 4.1.1.701
page 0081

निरन्तर
निरन्तर,  घन,  सान्द्र,  बहुल,  विरलेतर,  निबिड,  निविरीश,  दृढ,  गाढ
निरन्तरं घनं सान्द्रं बहुलं विरलेतरम् ॥ ७१७ ॥
निविडं निविरीशं च दृढं गाढं प्रचक्षते ।
verse 4.1.1.717
page 0083

नाममाला

Sanskrit

विशाल,  बहुल,  पृथुल,  पृथु
दीर्घं प्रांशु विशालं च बहुलं पृथुलं पृथु ॥ १८३ ॥
verse 0.1.1.183
page 0087

अदभ्र,  भूरि,  भूयिष्ठ,  बंहिष्ठ,  बहुल,  बहु,  प्रचुर,  नैक,  आनन्त्य,  प्राज्य,  प्राभूत,  पुष्कल
अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं बंहिष्ठं बहुलं बहु ।
प्रचुरं नैकमानन्त्यं प्राज्यं प्राभूतपुष्कलम् ॥ १९१ ॥
verse 0.1.1.191
page 0090

Tamil

ப3ஹுல : அதிகமான,  ஏராளமான,  பல,  கருப்பான.

Mahabharata

English

Bahula^1. § 562 (Bhagavadyānap.): V,  74,  2729 (Tālajaṅghānāṃ
 among eighteen kings who annihilated their kinsmen,  friends,  and relatives)
 do.^2 = Śiva (1000 names^2).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  बहुलम्
Root:  बहुल
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ many
⇒ fire
⇒ much
⇒ wide
⇒ dense
⇒ thick
⇒ a lot
⇒ large
⇒ ample
⇒ black
⇒ broad
⇒ copious
⇒ numerous
⇒ abundant
⇒ spacious
⇒ cardamoms
⇒ extensive
⇒ indigo plant
⇒ attended with
⇒ comprehensive
⇒ accompanied by
⇒ variously applicable
⇒ dark half of a month
⇒ born under the Pleiades
Shloka(s): 
3|1|63|1 ► प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यमदभ्रं बहुलं बहु। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|1|63|2 ► पुरुहूः पुरु भूयिष्ठं स्फारं भूयश च  भूरि च॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्रभूतः (प्रभूत) (पुं) ⇒ high, much, great, risen, mature, become, plenty, able to, perfect, appeared, numerous, governed, abundant, dominant, come forth, abounding in, considerable, presided over, transformed into, class of deities in the 6th manvantara
➠ 3|1|63|1 ⇢  (प्रभूत) (स्त्री) ⇒ high, much, great, risen, mature, become, plenty, able to, perfect, appeared, numerous, governed, abundant, dominant, come forth, abounding in, considerable, presided over, transformed into, class of deities in the 6th manvantara
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्रभूतम् (प्रभूत) (नपुं) ⇒ high, much, great, risen, mature, become, plenty, able to, perfect, appeared, numerous, governed, abundant, dominant, come forth, abounding in, considerable, presided over, transformed into, class of deities in the 6th manvantara
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्रचुरः (प्रचुर) (पुं) ⇒ many, much, thief, plenty, copious, abundant, frequent, plenteous, plentiful, considerate, filled with, abounding in
➠ 3|1|63|1 ⇢  (प्रचुर) (स्त्री) ⇒ many, much, thief, plenty, copious, abundant, frequent, plenteous, plentiful, considerate, filled with, abounding in
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्रचुरम् (प्रचुर) (नपुं) ⇒ many, much, thief, plenty, copious, abundant, frequent, plenteous, plentiful, considerate, filled with, abounding in
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्राज्यः (प्राज्य) (पुं) ⇒ high, long, large, lofty, great, lasting, copious, abundant, important
➠ 3|1|63|1 ⇢  (प्राज्य) (स्त्री) ⇒ high, long, large, lofty, great, lasting, copious, abundant, important
➠ 3|1|63|1 ⇢ प्राज्यम् (प्राज्य) (नपुं) ⇒ high, long, large, lofty, great, lasting, copious, abundant, important
➠ 3|1|63|1 ⇢ अदभ्रः (अदभ्र) (पुं)
➠ 3|1|63|1 ⇢  (अदभ्र) (स्त्री)
➠ 3|1|63|1 ⇢ अदभ्रम् (अदभ्र) (नपुं)
➠ 3|1|63|1 ⇢ बहुलः (बहुल) (पुं) ⇒ many, fire, much, wide, dense, thick, a lot, large, ample, black, broad, copious, numerous, abundant, spacious, cardamoms, extensive, indigo plant, attended with, comprehensive, accompanied by, variously applicable, dark half of a month, born under the Pleiades
➠ 3|1|63|1 ⇢  (बहुल) (स्त्री) ⇒ many, fire, much, wide, dense, thick, a lot, large, ample, black, broad, copious, numerous, abundant, spacious, cardamoms, extensive, indigo plant, attended with, comprehensive, accompanied by, variously applicable, dark half of a month, born under the Pleiades
➠ 3|1|63|1 ⇢ बहुलम् (बहुल) (नपुं) ⇒ many, fire, much, wide, dense, thick, a lot, large, ample, black, broad, copious, numerous, abundant, spacious, cardamoms, extensive, indigo plant, attended with, comprehensive, accompanied by, variously applicable, dark half of a month, born under the Pleiades
➠ 3|1|63|1 ⇢ बहुः (बहु) (पुं) ⇒ lot, many, much, a lot, large, great, mighty, copious, numerous, abundant, frequent, plentiful, considerable, abounding or rich in, great or considerable in quantity
➠ 3|1|63|1 ⇢ बहुः (बहु) (स्त्री) ⇒ lot, many, much, a lot, large, great, mighty, copious, numerous, abundant, frequent, plentiful, considerable, abounding or rich in, great or considerable in quantity
➠ 3|1|63|1 ⇢ बहु (बहु) (नपुं) ⇒ lot, many, much, a lot, large, great, mighty, copious, numerous, abundant, frequent, plentiful, considerable, abounding or rich in, great or considerable in quantity
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरुहूः (पुरुहू) (पुं)
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरुहूः (पुरुहू) (स्त्री)
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरुहु (पुरुहू) (नपुं)
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरुः (पुरु) (पुं) ⇒ many, much, heaven, paradise, abundant, pollen of a flower
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरुः (पुरु) (स्त्री) ⇒ many, much, heaven, paradise, abundant, pollen of a flower
➠ 3|1|63|2 ⇢ पुरु (पुरु) (नपुं) ⇒ many, much, heaven, paradise, abundant, pollen of a flower
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूयिष्ठः (भूयिष्ठ) (पुं) ⇒ copious, very much, abundantly, numerously, chief principal, in the highest degree, most numerous or abundant or great or important
➠ 3|1|63|2 ⇢  (भूयिष्ठ) (स्त्री) ⇒ copious, very much, abundantly, numerously, chief principal, in the highest degree, most numerous or abundant or great or important
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूयिष्ठम् (भूयिष्ठ) (नपुं) ⇒ copious, very much, abundantly, numerously, chief principal, in the highest degree, most numerous or abundant or great or important
➠ 3|1|63|2 ⇢ स्फिरः (स्फिर) (पुं)
➠ 3|1|63|2 ⇢  (स्फिर) (स्त्री)
➠ 3|1|63|2 ⇢ स्फिरम् (स्फिर) (नपुं)
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूयाः (भूयस्) (अव्य) ⇒ again, larger, as well, becoming, mightier, moreover, very great, in addition, furthermore, abounding in, abundantly furnished with, more numerous or abundant, becoming in a greater degree i.e. more
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूरिः (भूरि) (पुं) ⇒ many, much, great, mighty, strong, numerous, abundant, frequent, important, considerate
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूरिः (भूरि) (स्त्री) ⇒ many, much, great, mighty, strong, numerous, abundant, frequent, important, considerate
➠ 3|1|63|2 ⇢ भूरि (भूरि) (नपुं) ⇒ many, much, great, mighty, strong, numerous, abundant, frequent, important, considerate
Related word(s): 
जातिः ➡ परिमाणः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बहुलं,  क्ली,
   (बंहते वृद्धिं गच्छतीति । बहि वृद्धौकुलच् । नलोपश्च ।) आकाशम् । इतिमेदिनी ॥
 सितमरीचम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

 बहुलं,  त्रि,  (बहूनर्थान् लातीति । बहु + ला +क ।) प्रचुरम् । (यथा,  मनुः । ४ । ६० ।“नाधार्म्मिके वसेद्ग्रामे न व्याधिबहुले भृशम् ॥
”)कृष्णवर्णः । इति मेदिनी । ले,  ११८ ॥

 बहुलः,  पुं,
   (बहूनर्थान् लातीति । बहु + ला + क ।)अग्निः । कृष्णपक्षः । इति मेदिनी । ले,  ११८ ॥
(यथा,  कुमारे । ४ । १३ ।“बहुलेऽपि गते निशाकर-स्तनुतां दुःखमनङ्ग ! मोक्ष्यति ॥
”महादेवः । यथा,  महाभारते । १३ । १७ । १२८ ।“मन्थानो बहुलो वायुः सकलः सर्व्वलोचनः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ब(व)हुल त्रि०
  ब(व)हि--कुलच् नि० नलोपः । १ अनेकसंख्या-न्विते २ प्रचुरे । व(व)हूनि लाति ला--क । ३ अग्नौ ४ कृष्ण-पक्षे पु०
  मेदि० । “ब(व)हुलेऽपि गते निशाकरः” कुमारः ।५ आकाशे ६ सितमरिचे न०
  ७ कृष्णवर्णे ८ तद्वति त्रि०
 ९ एलायां १० नीलिकायां ११ गवि स्त्री मेदि० । १२ देवीभेदेस्त्री कालिकापु०  २३ अ० अग्निदैवतत्वात् १३ कृत्तिकानक्षत्रेस्त्री ब० व० मेदि० ।

Capeller

German

 बहुल॑ = बहल: Abstr. बहुलता f.
 , 
°त्व n.
 

Grassman

German

 bahulá,  a. [von baṃh],  1〉 dick von Gliedern des Leibes
 2〉 ausgedehnt,  gross,  weit neben pṛthú ({185, 7}
 {189, 2}
 {192, 12}
 {319, 10}
 {927, 8}
 {1004, 2})
 zu dem auch bisweilen urú ({185, 7}
 {189, 2}
 {1004, 2})
 gabhīrá ({319, 10}
 {1004, 2}) hinzutritt
 3〉 reichlich,  viel
 4〉 n.,  dichte Finsterniss (?)
 vgl. bahulám támas Ait. Br. 〔7, 13〕 und m. dunkle (dicke,  trübe) Hälfte eines Monats bei BR.
-ás 2〉 rayís {192, 12}.
-ám [m.] 2〉 rayím {235, 19}
 {784, 8}
 {819, 21}.
-ám [n.] 2〉 śárma {409, 9}
 {492, 5}
 dhánam {868, 5}.
-é [L.] 4〉 {874, 10} druhás tasthau 〰 baddhás antár.
-ā́ [du.] 1〉 gábhastī {460, 3}.
-ā́s [m.] 2〉 camasā́s {54, 9}.
-ā́ [n.] 2〉 várma {927, 8}.
-ā́ni 3〉 áhāni {592, 3}.
-ā́ [f.] 2〉 pū́r {189, 2}.
-é [d. f.] 2〉 dyā́vāpṛthivī́ {185, 7}
 {319, 10}
 {1004, 2}.
-ā́s [A. pl. f.] 3〉 drúhas ádevīs {265, 19} (oder dick,  plump).
-ābhis 3〉 ūtíbhis {287, 21}.

Stchoupak

French

 बहुल-
 a. abondant,  nombreux,  vaste,  dense,  volumineux 
 qui comporte
beaucoup,  qui est suivi de beaucoup,  riche en (instr.
 ifc.) 
multiple 
 (gramm. ) extensif,  applicable de diverses manières (dit d'une
règle) 
 m.
  quinzaine noire (du mois) 
 n.
  d'un roi 
 -ता- f.
  -त्व-
nt. multiplicité,  abondance,  grand nombre 
 fait d'être riche en (ifc.) 
-ई-कृ- multiplier,  
 répandre 
 -ई-भू- augmenter,  s'épaissir
s'étendre,  se répandre,  devenir de notoriété publique.
बहुलायास- a. qui implique beaucoup d'efforts ou de peine.
बहुलाश्व- m.
  n.
  d'un roi.
बहुली-करिष्णु- a. qui s'efforce à augmenter.
°कृत- a. v. multiplié,  augmenté,  élargi 
 répandu,  devenu de
notoriété publique.
°भाव- m.
  fait de se répandre,  notoriété publique.
°भूत- a. v. devenu de notoriété publique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.