| YouTube Channel

बहुरूप (bahurUpa)

 
शब्दसागरः
English
बहुरूप
mfn.
(-पः-पी-पं) Multiform.
m.
(-पः)
1. Resin.
2. ŚIVA.
3. VISHṆU.
4. Love, CUPID.
5. A chameleon.
6. BRAHMĀ.
7. Hair.
8. One
of the Jinas or Jaina saints.
E.
बहु many, रूप shape.
Capeller Eng
English
बहुरूप॑
a.
many-coloured, multiform, manifold.
Yates
English
बहु-रूप (पः-पा-पं)
a. Multiform.
m.
Resin
Shiva
Vishnu
Cupid
Brahmā
chameleon
hair
a
Jaina.
Spoken Sanskrit
English
बहुरूप bahurUpa
adj.
checkered
बहुरूप bahurUpa
adj.
variegated
बहुरूप bahurUpa
adj.
manifold
बहुरूप bahurUpa
adj.
multiform
बहुरूप bahurUpa
m.
sun
बहुरूप bahurUpa
m.
hair
बहुरूप bahurUpa
m.
resin of Shala tree [ Shorea Robusta - Bot. ]
बहुरूप bahurUpa
m.
chameleon
Wilson
English
बहुरूप
mfn.
(-पः-पी-पं) Multiform.
m.
(-पः)
1 Resin.
2 ŚIVA.
3 VIṢṆU.
4 Love, CUPID.
5 A chameleon.
6 BRAHMĀ.
7 Hair.
8 One of the Jinas or Jaina saints.
E.
बहु many, रूप shape.
Monier Williams Cologne
English
बहु—रूप॑ mf(आ॑)n. multiform, variegated, checkered
manifold,
VS.
&c.
&c.
बहु—रूप॑
m.
N.
of Śiva,
MBh.
of Rudra, ib.
Pur.
of a son of Medhātithi,
BhP.
(only
L.
) a chameleon
hair
the resin of Shorea Robusta
the sun
N.
of Brahmā
of Viṣṇu
of the god of love
of a Buddha
बहु—रूप॑
n.
N.
of a Varṣa,
BhP.
Apte Hindi
Hindi
बहुरूप
वि* बहु - रूप -
"अनेक रूपी, बहुरूपी, विश्वरूपी"
बहुरूप
वि* बहु - रूप -
"चितकवरा, धब्बेदार, रंगविरंगा या चारखानेदार"
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
"छिपकली, गिरगिट"
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
बाल
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
सूर्य
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
शिव
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
विष्णु
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
ब्रह्मा
बहुरूपः
पुं*
बहु - रूपः -
कामदेव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿವ /ಪರಮೇಶ್ವರ
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನ್ಮಥ /ಕಾಮದೇವ
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಓತಿಕೇತ /ಕೃಕಲಾಸ /ಹೆಂಟೆಗೊದ್ದ
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಜ್ಜರಸ /ಮತ್ತಿಮರದ ಹಾಲು
विस्तारः - > "बहुरूपः शिवे विष्णौ सरटे धूपके स्मरे" - मेदि०
बहुरूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೇಶ /ಕೂದಲು
बहुरूप
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನೇಕ ರೂಪಗಳುಳ್ಳ
L R Vaidya
English
bahu-rUpa {% (I) a. %} 1. many-formed, M.i.49
2. variegated, many-hued.
bahu-rUpa {% (II) m. %} 1. a lizard
2. hair
3. the sun
4. an epithet of Brahman (m.)
5. of Vishṇu
6. of Śiva
7. of the god of love.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यक्षधूपो बहुरूपः सालवेष्टोऽग्निवल्लभः
सर्जमणिः सर्जरसो रालः सर्वरसोऽपि ६४७
-wordlist-
यक्षधूप (पुं), बहुरूप (पुं), सालवेष्ट (पुं), अग्निवल्लभ (पुं), सर्जमणि (पुं), सर्जरस (पुं), राल (पुंक्ली), सर्वरस (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
सूर्ये वाजी लोकबन्धुर्भानेमिर्भानुकेसरः
सहस्राङ्को दिवापुष्टः कालभृद्रात्रिनाशनः
पपीः सदागतिः पीतुः सांवत्सररथः कपिः
दृशानः पुष्करो ब्रह्मा बहुरूपश्च कर्णसूः
वेदादयः खतिलकः प्रत्यूषाण्डं सुरावृतः
लोकप्रकाशनः पीथो जगद्दीपोऽम्बुतस्करः
-wordlist-
वाजिन् (पुं), लोकबन्धु (पुं), भानेमि (पुं), भानुकेसर (पुं), सहस्राङ्क (पुं), दिवापुष्ट (पुं), कालभृद् (पुं), रात्रिनाशन (पुं), पपी (पुं), सदागति (पुं), पीतु (पुं), सांवत्सररथ (पुं), कपि (पुं), दृशान (पुं), पुष्कर (पुं), ब्रह्मन् (पुं), बहुरूप (पुं), सुरावृत (पुं), लोकप्रकाशन (पुं), पीथ (पुं), जगद्दीप (पुं), अम्बुतस्कर (पुं)
--source--
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ३८
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ३९
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ४०
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ४१
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ४२
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ४३
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ४४
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ४५
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ४६
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः
-wordlist-
निधनाक्ष (पुं), महासत्त्व (पुं), प्रमोदित (पुं), रत्नगर्भ (पुं), उत्तराशाधिपति (पुं), सत्यसङ्गर (पुं), धनकेलि (पुं), सुप्रसन्न (पुं), परिविद्ध (पुं), वसुप्रभा (स्त्री), वसुसारा (स्त्री), नन्दिवर्धन (पुं), बहुरूप (पुं), सुप्रसाद (पुं), मिहिराण (पुं), अपराजित (पुं), कङ्कटीक (पुं), गुह्यगुरु (पुं), भगनेत्रान्तक (पुं), खरु (पुं), परिणाह (पुं), दशबाहु (पुं), सुभग (पुं), अनेकलोचन (पुं), गोपाल (पुं), वरवृद्ध (पुं), अहिपर्यङ्क (पुं), पांसुचन्दन (पुं), कूटकृत् (पुं), मन्दरमणि (पुं), नवशक्ति (पुं), महाम्बुक (पुं), कोणवादिन् (पुं), शैलधन्वन् (पुं), विशालाक्ष (पुं), क्षतस्वन (पुं), उन्मत्तवेष (पुं), शबर (पुं), शिताङ्ग (पुं), धर्मवाहन (पुं), महाकान्त (पुं), वह्निनेत्र (पुं), स्त्रीदेहार्द्ध (पुं), नृवेष्टन (पुं), महानाद (पुं), नराधार (पुं), भूरि (पुं), एकादशोत्तम (पुं), जोटिन् (पुं), जोटीङ्ग (पुं), अर्धकूट (पुं), समिर (पुं), धूम्र (पुं), योगिन् (पुं), उलन्द (पुं), यजत (पुं), काल (पुं), जटाधर (पुं), दशाव्यय (पुं), सन्ध्यानाटिन् (पुं), रेरिहाण (पुं), शङ्कु (पुं), कपिलाञ्जन (पुं), जगद्रोणि (पुं), अर्धकल (पुं), दिशांप्रियतम (पुं), अतल (पुं), जगत्स्रष्टा (पुं), कटाटङ्क (पुं), कटप्रू (पुं), हीरहृत् (पुं), कर (पुं)
--source--
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः
उरुक्रमोरुगायौ तमोघ्नः श्रवणोऽपि ६३
उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः
चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ६४
द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक्
हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ६५
मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः
हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ६६
उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः
पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ६७
कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः
वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ६८
कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः
क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ६९
विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः
रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ७०
बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः
लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ७१
पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः
शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ७२
वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः
शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ७३
यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः
एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ७४
शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः
-wordlist-
तीर्थपाद (पुं), पुण्यश्लोक (पुं), बलिन्दम (पुं), उरुक्रम (पुं), उरुगाय (पुं), तमोघ्न (पुं), श्रवण (पुं), उदारथि (पुं), लतापर्ण (पुं), सुभद्र (पुं), पांशुजालिक (पुं), चतुर्व्यूह (पुं), नवव्यूह (पुं), नवशक्ति (पुं), षडङ्गजित् (पुं), द्वादशमूल (पुं), शतक (पुं), दशावतार (पुं), एकदृश् (पुं), हिरण्यकेश (पुं), सोम (पुं), अहि (पुं), त्रिधामन् (पुं), त्रिककुद् (पुं), त्रिपाद् (पुं), मानञ्जर (पुं), पराविद्ध (पुं), पृश्निगर्भ (पुं), अपराजित (पुं), हिरण्यनाभ (पुं), श्रीगर्भ (पुं), वृषोत्साह (पुं), सहस्रजित् (पुं), ऊर्ध्वकर्मन् (पुं), यज्ञधर (पुं), धर्मनेमि (पुं), असंयुत (पुं), पुरुष (पुं), योगनिद्रालु (पुं), खण्डास्य (पुं), शलिक (पुं), अजित (पुं), कालकुण्ठ (पुं), वरारोह (पुं), श्रीकर (पुं), वायुवाहन (पुं), वर्धमान (पुं), चतुर्दंष्ट्र (पुं), नृसिंहवपुस् (पुं), अव्यय (पुं), कपिल (पुं), भद्रकपिल (पुं), सुषेण (पुं), समितिञ्जय (पुं), क्रतुधामन् (पुं), वासुभद्र (पुं), बहुरूप (पुं), महाक्रम (पुं), विधातृ (पुं), धार (पुं), एकाङ्ग (पुं), वृषाक्ष (पुं), सुवृष (पुं), अक्षज (पुं), रन्तिदेव (पुं), सिन्धुवृष (पुं), जितमन्यु (पुं), वृकोदर (पुं), बहुशृङ्ग (पुं), रत्नबाहु (पुं), पुष्पहास (पुं), महातपस् (पुं), लोकनाभ (पुं), सूक्ष्मनाभ (पुं), धर्मनाभ (पुं), पराक्रम (पुं), पद्महास (पुं), महहंस (पुं), पद्मगर्भ (पुं), सुरोत्तम (पुं), शतवीर (पुं), महामाय (पुं), ब्रह्मनाभ (पुं), सरीसृप (पुं), वृन्दाङ्क (पुं), अधोमुख (पुं), धन्विन् (पुं), सुधन्वन् (पुं), विश्वभुज् (पुं), स्थिर (पुं), शतानन्त (पुं), शरु (पुं), यवनारि (पुं), प्रमर्दन (पुं), यज्ञनेमि (पुं), लोहिताक्ष (पुं), एकपाद् (पुं), द्विपद (पुं), कपि (पुं), एकशृङ्ग (पुं), यमकील (पुं), आसन्द (पुं), शिवकीर्तन (पुं), शद्रु (पुं), वंश (पुं), श्रीवराह (पुं), सदायोगिन् (पुं), सुयामुन (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
बहुरूपपृथग्रूपनानाविधाः पृथग्विधे १३१
-wordlist-
बहुरूप (पुं), पृथग्रूप (पुं), नानाविध (पुं)
Mahabharata
English
Bahurūpa = Śiva (1000 names^2, etc.).
पुराणम्
English
बहुरूप / BAHURŪPA. One of the eleven Rudras. Eleven Rudras were born to kaśyapa by his wife surabhi. surabhi, who had been purified by maheśvara whom she had pleased by her penance, got as sons, aja, Ekapād, ahirbudhnya, Tvaṣṭṛ and rudra. The renowned viśvarūpa was the son of Tvaṣṭṛ. The eleven Rudras are hara, bahurūpa, tryambaka, aparājita, vṛṣākapi, śambhu, Kapardin, raivata, mṛgavyādha, sarpa and Kapālin The number of the Rudras is one hundred lakhs. They pervade everything moving and not moving. (agni purāṇa, Chapter 18).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बहुरूपः,
पुं,
(बहूनि रूपाणि यस्य ।) सर्जरसः ।इत्यमरः १२८
शिवः विष्णुः ।कामदेवः सरटः इति मेदिनी के, २७
ब्रह्मा केशः इति शब्दरत्नावली
(रुद्रः ।यथा, भागवते १८ ।“अजैकपादहिव्रघ्नो बहुरूपो महानिति
”प्रियव्रतपुत्त्रस्य मेधातिथेः पुत्त्रभेदो वर्षभेदश्च ।यथा, भागवते २० २५ “तस्यापि प्रैय-व्रत एवाधिपतिर्नाम्ना मेधातिथिः सोऽपिविभज्य सप्त वर्षाणि पुत्त्रनामानि तेषु स्वात्म-जान् पुरोजव-मनोजव-पवमान-धूम्रानीक-चित्ररेफ बहुरूप-विश्वाधारसंज्ञन् ।” इति
)बुद्धविशेषः इति त्रिकाण्डशेषः
नानारूप-युक्ते, त्रि
(यथा, मनुः ४९ ।“तमसा बहुरूपेण वेष्टिताः कर्म्महेतुना
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ब(व)हुरूप
पु०
ब० सर्जरसे (धुना) अमरः शिवे, विष्णौ सरटे कामे मेदि० केशे ब्रह्मणि शब्दर० ।८ बुद्धभेद त्रिका० नानारूपवति
त्रि०
Capeller
German
बहुरूप॑ vielfarbig, mannigfach
m.
Art
Harz.