| YouTube Channel

बहि (bahi)

 
Wilson
English
बहि(इ)बहि r. 1st cl. (वंहते) To grow or increase
also वहि,
but upon inferior authority.
Monier Williams Cologne
English
बहिः in comp. for बहि॑स्.
Monier Williams 1872
English
बहि बहि, इस्, m., N. of a Piśāca.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 बंह्
मूलधातुः:
 बहि
धात्वर्थः:
 वृद्धौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 बंहते
Mahabharata
English
Bahi (a Piśāca, progenitor of the Bāhīkas): VIII, 2064.
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
बहिँ बहि
मानकरूपान्तरम् - महिँ
महि वृद्धौ
- बंहते लङिघबंह्योर्नलोपश्च (उ0 130) इति बहु मंहते वर्तमाने पृषद्बृहद् (उ0 275) इति महत् मही तु महेः पूजार्थात् (10255) 625, 626
धातुवृत्तिः
Sanskrit
बहिँ बहि
मानकरूपान्तरम् - महिँ
महि (अर्थः) वृद्धौ
(बंहते बबंहे बंहिता बंहिषीष्ट बिबंहिषते बाबंह्यते) इदित्त्वान्नुम् नलोपाभावः ( बाबण्ढि ) झलि पदान्ते च "हो ढः'' इति ढकारस्य ढकारः "झषस्तथोर्धोऽधः'' इति तकारस्य धकारे "ष्टुना ष्टुः''इति ष्टुत्वे "ढो ढे लोपः'' इति पूर्वस्य लोपः अत्र ष्टुत्वे आश्रयात् सिद्धेर्नकारस्यानुस्वारपरसवर्णौ ( बाबण्ढः बाबंहति बाभङ्क्षि ) ढत्वे "एकाची भशो भष् झषन्तस्य स्ध्वोः'' इति बकारस्य भष्भावेन भकारः "षढोः कस्सि'' इति कत्वम् (बाबंह्मि बाबंह्वः) लङि तिप्सिपोर्ढत्वात् पूर्वं हल्ङ्यादिलोप इति झषन्तत्वाभावान्न भष्भावः ( बंहयति अबबंहत् एवं मंहत इत्यादि ) अयं भावार्थश्चुरादाविति स्वामी मह पूजायामिति इहैवाग्रे परस्मैपदिषु ( महीयत ) इत्यादि महीङितिकण्ड्वादिपाठात् 623
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“बहि वृद्धौ”@} 2 3 क्षीरस्वामी चुरादिषु 4 भाषार्थकदण्डकेऽपि बहिधातुं पठित्वा बंहयतीत्युदाहृतवान्।
अन्ये केऽपि नामुं धातुं पठन्ति।
अनतिप्रयोजनकत्वात् बहुत्र तस्यानुपलम्भात् वहिधातोः बहि इति मुद्रणसम्भवाच्चास्माभिरयं परित्यक्तः।]] 5 बंहकः-हिका, बंहकः-हिका, बिबंहिषकः-षिका, बाबंहकः-हिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककण्ठतिवत् 6 ज्ञेयानि 7 बहु।
शानचि-बंहमानः इति रूपमस्येति ज्ञेयम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११०९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६३३। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[[आ]
04
=>
 (आस्वदीयेषु)
05
=>
 [पृष्ठम्०९२३+ २९]
06
=>
 (१४९)
07
=>
 [[१। ‘लङ्घिबंह्योर्नलोपश्च’ (द। उ। १-११४) इति कुप्रत्यये नकारलोपे च बहु इति रूपम्।]]