| YouTube Channel

बस्त (basta)

 
शब्दसागरः
English
बस्त
m.
 (-स्तः) A goat.
Capeller Eng
English
बस्त॑
m.
 a goat.
Spoken Sanskrit
English
बस्त basta
m.
 goat
Apte
English
बस्तः [bastḥ], A goat
भवन्त्यध्वर्यवश्चान्ये बस्तश्मश्रुर्भृगुर्भवेत्
Bhāg.*
 4.7.5.
Comp.
 -कर्णः the Śāla tree. -गन्धा a shrubby basil. -मारम्
ind.
 after the manner of the dying of a goat.
Apte 1890
English
बस्तः A goat.
Comp.
कर्णः the Śala tree.
गंधा a shrubby basil.
Monier Williams Cologne
English
बस्त॑
m.
 (also written वस्त) a goat,
RV.
&c.
Monier Williams 1872
English
बस्त बस्त, अस्, m. (also written वस्त, q. v.),
a goat.
—बस्त-कर्ण, अस्, m. the Śāl tree, Shorea
Robusta (= अज-कर्णक).
—बस्त-गन्धा, f.
shrubby basil, Ocymum Gratissimum (= अज-गन्-
धा).
—बस्तगन्धाकृति (°धा-आक्°), a species of
plant (= पुत्र-दात्री).
—बस्त-मुख, अस्, ई, अम्,
‘goat-faced, ’ having a face like that of a goat.
—बस्त-
मूत्र, अम्, n. the urine of a goat.
—बस्त-मोदा,
f. ‘goat's delight, ’ a species of plant (= अज-मोदा)।
—बस्त-वासिन्, ई, इनी, इ, making a noise like a
goat
(probably an incorrect form for बस्त-वाशिन्।)
—बस्त-शृङ्गी, f. a species of plant (= मेष-
शृङ्गी).
—बस्तान्त्री (°त-अन्°), f. Argyreia Spe-
ciosa or Argentea (= छगलान्त्री).
—बस्ताभिवा-
शिन् or बस्ताभिवासिन् (°त-अभ्°), ई, इनी, इ, Ved. =
बस्त-वासिन्।
Macdonell
English
बस्त bastá,
m.
 he-goat: a‿ajiná,
n.
 goatskin 🞄(V.).
Apte Hindi
Hindi
बस्तः
पुं*
 - बस्त् + घञ्
बकरा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बस्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೋತ /ಅಜ
निष्पत्तिः - > बस्त (अर्दने) + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > बस्तयति
L R Vaidya
English
basta {% m. %} A goat.
Kridanta Forms
Sanskrit
बस् (ब꣡सुँ꣡ स्तम्भे इत्येके - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = बसनम्
अनीयर् = बसनीयः - बसनीया
ण्वुल् = बासकः - बासिका
तुमुँन् = बसितुम्
तव्य = बसितव्यः - बसितव्या
तृच् = बसिता - बसित्री
क्त्वा = बसित्वा / बस्त्वा
ल्यप् = प्रबस्य
क्तवतुँ = बस्तवान् - बस्तवती
क्त = बस्तः - बस्ता
शतृँ = बस्यन् - बस्यन्ती
धातुप्रदीपः
Sanskrit
बस्तँ बस्त
मानकरूपान्तरम् - गन्धँ
गन्ध अर्दने
- अर्दने गतौ हिंसायां याचने वेत्यर्थः बस्तयते बस्तः गन्धयते गन्धः गन्धकम् 146, 147
Vedic Reference
English
1. Basta denotes the ‘goat’ in the Rigveda^1 and the later
literature.^2
1) i. 161, 13. The passage is unin-
telligible
for a guess, see Tilak, Orion,
166 et seq., and cf. Hillebrandt, Vedische
Mythologie, 3, 145, n. 2.
2) Taittirīya Saṃhitā, ii. 3, 7, 4
v. 3,
1, 5
7, 10, 1
Kāṭhaka Saṃhitā, xvii. 2
Vājasaneyi Saṃhitā, xiv. 9
Taittirīya
Brāhmaṇa, i. 3, 7, 7
Bṛhadāraṇyaka
Upaniṣad, i. 4, 9 (Mādhyaṃdina = i. 4,
4 Kāṇva), etc., and cf. Av. viii. 6, 12
xi. 9, 22.
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
बस्तँ बस्त
मानकरूपान्तरम् - गन्धँ
गन्ध अर्दने
- बस्तयते बस्तः, बस्तिः गन्धयते, गन्धः गन्धर्वो घोटकः 151, 152
धातुवृत्तिः
Sanskrit
बस्तँ बस्त
मानकरूपान्तरम् - गन्धँ
गन्ध (अर्थः) अर्दने
( बस्तयते, गन्धयते ) 149-150
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“बस्त अर्दने”@} 2 आकुस्मीयः।
‘बस्तु--’ इति मैत्रेयः।
तस्य मते उदित्त्वाण्णिचो वैकल्पिकत्वम्।
‘वस्त--’ इति केचिद् दन्तोष्ठ्यादिं पठन्ति।
वस्तकः-स्तिका, बिबस्तयिषकः-षिका, बस्तयिता-त्री, बिबस्तयिषिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिकगन्धयतिवत् 3 ज्ञेयानि।
णिचो वैकल्पिकत्वात् पक्षे शुद्धात्, शुद्धप्रकृतिकसन्नन्तात्, यङन्ताच्च इमानि रूपाणीति विशेषः।
यथा--बस्तकः-स्तिका, बिबस्तिषकः-षिका, बाबस्तकः-स्तिका
इति यथायथमूह्यानि।
4 बिबस्तयिषुः, 5 बस्तिः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११०८)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६८३। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (३७५)
04
=>
 [[C। ‘प्रस्पाश्य मुष्टिमभितर्जयते प्रभर्त्स्यो मल्लो बिबस्तयिषुरेनमगन्धनीयम्।’ धा। का। ३। ३४।]]
05
=>
 [[२। ‘इक् कृष्यादिभ्यः’ (वा। ३-३-१०८) इति णिजभावपक्षे इक्प्रत्यये रूपम्। बस्तिः = मूत्रकोशः।]]
Capeller
German
बस्त॑
m.
 Bock.
Grassman
German
bastá, m., Bock.
-ás {161, 13}.
Stchoupak
French
बस्त-
m.
 bouc.
°मुख- a. qui a une tête de bouc.