| YouTube Channel

बलीवर्द (balIvarda)

 
शब्दसागरः
English
बलीवर्द्द
m.
 (-र्द्दः) A bull or ox.
E.
 बल strength, and वर्द्ध increasing, ली
substituted for ल, and द final for ध
also बरीवर्द्द and वलीवर्द्द ।
Capeller Eng
English
बलीव॑र्द
m.
 = बलिव॑र्द.
Spoken Sanskrit
English
बलीवर्द - balIvarda -
m.
 - bull
बलीवर्द - balIvarda -
m.
 - ox
Wilson
English
बलीवर्द्द
m.
 (-र्द्दः) A bull or ox.
E.
 बल strength, and वर्द्ध increasing, ली substituted for
ल, and द final for ध
also वरीबर्द्द and वलीवर्द्द.
Apte 1890
English
बली(री)वर्दः A bull, an ox
गोरप यं पुमान् बलीवर्दः
Monier Williams 1872
English
बलीवर्द। See बलिवर्द above.
Macdonell
English
बलीवर्द balīvárda,
m.
 bull.
Benfey
English
बलीवर्द बलीवर्द,
m.
 An ox (cf.
बलिन्), Pañc. i. d. 311.
Apte Hindi
Hindi
बलीवर्दः
पुं*
 - "दा + क, ईवर्दः, बली चासौ ईवर्दश्च कर्म* स*"
"साँड़, बैल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बलीवर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೃಷಭ /ಎತ್ತು
व्युत्पत्तिः - > ईर्लक्ष्मीः वर् वरणम् - ईश्च वर् च ईवरौ, तौ ददाति - ईवर्दः, बली च ईवर्दश्च बलीवर्दः ।
प्रयोगाः - > "संयोज्याथ बलीवर्दयुगा रचितमङ्गलः । कृत्वा बलिं तस्य तरोरारेभे कृषिमत्र सः ॥"
उल्लेखाः - > कथास०
L R Vaidya
English
balI(rI)varda {% m. %} A bull, an ox, इहापि … … तैलाभ्यक्तविषाणा बद्धाः प्रवहनबलीवर्दाः Mrich./iv.
Indian Epigraphical Glossary
English
balīvarda, cf. a-paramparā-balīvarda, etc. (IE 8-5)
a
pair of bullocks (which the villagers were obliged to provide
for the cart of the royal officers when they camped or toured
in their villages). See also vara-balīvarda.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
glang
१) ऋषभ २) गो ३) बलीवर्द ४) वृष ५) शृंगारिन् ६) हस्तिन् ७)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गर्दभस्तु चिरमेही वालेयो रासभः खरः ।
चक्रीवाञ्शङ्कुकर्णोऽथ ऋषभो वृषभो वृषः ॥ १२५६ ॥
वाडवेयः सौरभैयो भद्रः शक्वरशाक्वरौ ।
उक्षानड्वान्ककुद्मान्गौर्बलीवर्दश्च शांकरः ॥ १२५७ ॥
-wordlist-
गर्दभ (पुं), चिरमेहिन् (पुं), वालेय (पुं), रासभ (पुं), खर (पुं), चक्रीवत् (पुं), शङ्कुकर्ण (पुं), ऋषभ (पुं), वृषभ (पुं), वृष (पुं), वाडवेय (पुं), सौरभेय (पुं), भद्र (पुं), शक्वर (पुं), शाक्वर (पुं), उक्षन् (पुं), अनड्वह् (पुं), ककुद्मत् (पुं), गो (पुंस्त्री), बलीवर्द (पुं), शाङ्कर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उक्षन्
उक्षन्, अनडुह्, बलीवर्द, ककुद्मत्, वृषभ, वृष, ऋषभ, सौरभेय, गो, वाडवेय, शाक्वर
उक्षानड्वान्वलीवर्दः ककुद्मान्वृषभो वृषः ।
ऋषभः सौरभेयो गौर्वाडवेयोऽथ शाक्वरः ॥ २६३ ॥
verse 2.1.1.263
page 0032
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब(व)लीवर्द्दः,
पुं,
 (ईर्लक्षीः वर् वरणम् । वर्ईप्सायां क्विप् । ईश्च वर् च ईवरौ तौ ददातीतिईवर्द्दः । बलमस्यास्तीति बली । ततो बली चईवर्द्दश्च इति ।) वृषः । इत्यमरः । २ । ९ । ५९ ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । २० । २७ ।“संयोज्याथ बलीवर्द्दयुगं रचितमङ्गलः ।कृत्वा बलिं तस्य तरोरारेभे कृषिमत्र सः ॥
”)तीर्थयात्रायां तदारूढस्य दोषो यथा, --“बलीवर्द्दसमारूढः शृणु तस्यापि यत् फलम् ।नरके वसते षोरे गवां क्रोधे हि दारुणे ॥
सलिलञ्च न गृह्णन्ति पितरस्तस्य देहिनः ॥
”इति मात्स्ये ८८ अध्यायः ॥
Capeller
German
बलीव॑र्द
m.
 = बलिवर्द.
Stchoupak
French
बली̆वर्द-
(v. l. -ध-)
m.
 taureau.