| YouTube Channel

बलविन्यास (balavinyAsa)

 
शब्दसागरः
English
बलविन्यास
m.
 (-सः) Array of troops.
E.
 बल forces and विन्यास disposition.
Yates
English
बल-विन्यास (सः) 1.
m.
 Array of troops.
Spoken Sanskrit
English
बलविन्यास - balavinyAsa -
m.
 - array of troops
बलविन्यास - balavinyAsa -
m.
 - arrangement of forces
Wilson
English
बलविन्यास
m.
 (-सः) Array of troops.
E.
 बल forces, and विन्यास disposition.
Monier Williams Cologne
English
बल—विन्यास
m.
 arrangement of forces, array of troops,
L.
Apte Hindi
Hindi
बलविन्यासः
पुं*
 बल - विन्यासः -
सैन्य दल की व्यूह रचना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बलविन्यास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು
व्युत्पत्तिः - > बलस्य सैन्यस्य देशविशेषे विभज्य न्यासः
विस्तारः - > दण्डव्यूहः, चक्रव्यूहः, पद्मव्यूहः इत्यादि ।
L R Vaidya
English
bala-vinyAsa {% m. %} array of troops.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बलविन्यासः,
पुं,
 (बलानां सैन्यानां विशेषेणदुर्भेद्यत्वेन न्यासः स्थापनम् ।) युद्धार्थं सैन्यस्यदेशविशेषे विभज्य दुर्लङ्घ्यत्वनिमित्तं स्थापनम् ।तत्पर्य्यायः । व्यूहः २ । इत्यमरः । २ । ८ । ७९ ॥
(बलविन्यासास्तु मकरपद्मादिभेदात् बहवः ।तत्र संक्षेपतो मनुना युद्धयात्रार्थं केचि-न्निर्द्दिष्टाः । यथा, मानवे । ७ । १८७ -- १९१ ।“दण्डव्यूहेन तन्मार्गं यायात्तु शकटेन वा ।वराहमकराभ्यां वा सूच्या वा गारुडेन वा ॥
यतश्च भयमाशङ्कत् ततो विस्तारयेद्बलम् ।पद्मेन चैव व्यूहेन निविशेत सदा स्वयम् ॥
सेनापतिबलाध्यक्षौ सर्व्वदिक्षु निवेशयेत् ।यतश्च भयमाशङ्केत् प्राचीं तां कल्पयेद्दिशम् ॥
गुल्मांश्च स्थापयेदाप्तान् कृतसंज्ञान् समन्ततः ।स्थाने युद्धे च कुशलानभीरूनविकारिणः ॥
संहतान् योधयेदल्पान् कामं विस्तारयेद्बहून् ।सूच्या वज्रेण चैवैतान् व्यूहेन व्यूह्य योधयेत् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बलविन्यास
पु०
 बलानां सैन्यानां बिशेषेण दुर्भेद्यतायै न्यासःस्थापनम् । व्यूहे सेनासन्निवेशविशेषे अमरः ।