बन्धुर (bandhura)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बन्धुर mfn.
   (-रः-रा-रं) Uneven,  undulating,  wavy,  partially even and de-
pressed.
	 2. Bowed,  bent.
	 3. Pleasing,  delightful,  handsome,  beauti-
ful.
	 4. Deaf. 
	 5. Injurious,  mischievous.
	 m.
  (-रः)
	 1. A goose.
	 2. A
flower,  (Pentapetes Phœnicea.)
	 3. A drug,  commonly Biranga.
	 4. A
bird.
	 5. A crane.
	 6. A drug,  commonly Rishabha.
	 7. The vulva.
n.
  (-रं)
	 1. A diadem,  a crest.
	 2. The dregs of oil,  or oil-cake.
	 3.
A hole.
	 f.
  (-रा) A whore,  a prostitute.
	 f.
  plu. (-राः) The meal of
parched corn. 
 E.
  बन्ध् to bind,  उरच् Unādi aff.
  
 also with ऊरच्
aff.
   बन्धूर ।

Capeller Eng

English

 बन्धु॑र a.
  bent,  inclined (lit.   & f.
 ),  favourable
delightful,  charming. 

Yates

English

 बन्धुर (रः-रा-रं)
a. Uneven
 bent
pleasing
 deaf
 injurious.
m.
  A
goose
 a flower (Pentapetes)
a bird
 a crane
 a drug.
f.
  A
whore.
n.
  A crest
 dregs of oil
cake. (
pl.) Meal of parched corn. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  mischievous
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  charming
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  undulating
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  uneven
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  inclined
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  beautiful
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  curved
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  injurious
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  bent
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  pleasant
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  deaf
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  rounded
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 adj.
  	-	  adorned with
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  goose
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  little egret heron [ Ardea nivea - Zoo. ]
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  oil-cake
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  particular bulbous plant growing on the himavat mountain
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  vulva
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  false black pepper  [ Embelia Ribes - Bot. ]
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  meal of parched corn
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  bird
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 m.
  	-	  noon plant  [ Pentapetes Phoenicea - Bot. ]
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 n.
  	-	  crest
बन्धुर 	-	 bandhura 	-	 n.
  	-	  diadem

Wilson

English

 बन्धुर
mfn.
   (-रः-रा-रं) Uneven,  undulating,  wavy,  partially even, 
and depressed.
2 Bowed,  bent.
3 Pleasing,  delightful,  handsome,  beautiful.
4 Deaf. 
5 Injurious,  mischievous.
m.
  (-रः)
1 A goose.
2 A flower,  (Pentapetes Phœnicea.)
3 A drug,  commonly Bireng.
4 A bird.
5 A crane.
6 A drug,  commonly Ṛṣabha.
n.
  (-रं)
1 A diadem,  a crest.
2 The dregs of oil,  or oil cake.
f.
  (-रा) A whore,  a prostitute.
f.
 
plu. (-राः) The meal of parched corn. 
E.
  बन्ध to bind,  उरच् Uṇādi aff.
  
 also with ऊरच्,  aff.
  
बन्धूर.

Apte

English

बन्धुर [bandhura],  a.
  [बन्ध्-उरच्]

Undulating,  wavy,  uneven
 प्रसकलकुचबन्धुरोद्धुरोरः Śi.*
  7.34
 Ku.*
  1.42
 U.*
  6.25
 अयं रक्षोनाथः क्षितिधरशिरोबन्धुरतरे (रथे तिष्ठन्) Mv.*
  6.3.

Bent,  inclined,  bowed
 बन्धुरगात्रि R.*
  13.47
 (=  सन्नताङ्गि).

Crooked,  curved.

Pleasing,  handsome,  beautiful,  lovely
 कथं नु तं बन्धुरकोमलाङ्गुलिम् Ś.*
  6.12 (where it may mean 'undulating' also)
 समस्तशास्त्रस्मृतिबन्धुरे मुखे K.*
  3
 बन्धुरा लावण्यधरा कन्धरा Dk.*
  1.1.

Deaf. 

Injurious,  mischievous.

रः A goose.

A crane.

A drug.

An oil-cake.

The vulva. 

The बन्धुजीव tree.-राः m.
  (pl. ) Parched corn or meal thereof.  -रा An unchaste woman. 

रम् A diadem. 

A band,  rope
 पञ्चबन्धुरम् (रथम्) Bhāg.*
  4.26.1.

Apte 1890

English

 बंधुर a. [बंध्-उरच्] 1 Undulating,  wavy,  uneven
 Śi. 7. 34
 Ku. 1. 42,  U. 6. 25
 Mv. 6. 30. 
2 Bent,  inclined,  bowed
 बंधुरगात्रि R. 13. 47
 (= संनतांगि). 
3 Crooked,  curved. 
4 Pleasing,  handsome,  beautiful,  lovely
 कथं नु तं बंधुरकोमलांगुलिं Ś. 6. 12 (where it may mean ‘undulating’ also)
 समस्तशास्त्रस्मृतिबंधुरे मुखे K. 3. 
5 Deaf. 
6 Injurious,  mischievous. 
रः 1 A goose. 
2 A crane. 
3 A drug. 
4 An oil-cake. 
5 The vulva. 
6 The बंधुजीव tree. 
राः (m. pl.) Parched corn or meal thereof. 
रा An unchaste woman. 
रं A diadem. 

Monier Williams Cologne

English

 1. बन्धुर mf(आ)n.  (Uṇ.  i,  42,  Sch.
 cf.
   Vām.
   v,  2,  42) bent,  inclined,  Kāv.
 
 Pañcat.
 

 curved,  rounded,  pleasant,  beautiful,  charming,  Inscr.
 
 Kālid.
 
 Caurap.

 (ifc. ) adorned with,  Kād.
 

 undulating,  uneven,  L.
 

 deaf,  L.
  (cf.   बधिर)

 injurious,  mischievous,  W.
 

 बन्धुर m.
  (only L.
 ) a bird

 a goose

 Ardea Nivea

 Pentapetes Phoenicea

 Embelia Ribes

 a partic.  bulbous plant growing on the Hima-vat mountain,  L.
 

 oil-cake

 the vulva,  L.
 

 बन्धुर n.
  a diadem,  crest,  L.
 

 2. ब॑न्धुर n.
  (for 1. See above) =
  वन्धुर,  VS.
 
 AV.
  
 MBh.
   (B.)

 बन्धु॑रः (pl.  of बन्धुर्?),  AV.
   iii,  9,  3.

Monier Williams 1872

English

 बन्धुर,  अस्,  आ,  अम्,  uneven,  undulating,  fluc-
tuating,  wavy
 bowed,  bent,  inclined,  depressed, 
crooked
 pleasing,  delightful,  handsome,  beautiful
deaf
 injurious,  mischievous
 (अस्),  m. a goose
 a
crane
 a drug (= विडङ्ग ऋषभ)
 a plant (=
बन्धूक)
 oil-cake
 the vulva
 (आ),  f. a prostitute
(आस्),  f. pl. the meal of parched corn
 (अम्),  n. a
diadem,  crest
 [cf. Angl. Sax. bendan.]

Macdonell

English

 बन्धुर bandhu-ra,  a.
  charming,  lovely,  beautiful,  🞄handsome
 inclined,  bent
 addicted: 🞄[Page192-2] 🞄—° = adorned with: -gātrī,  a.
  f.
  having lovely 🞄or curved i. e. rounded limbs
 -komala‿aṅguli,  a.
  having rounded and delicate fingers 🞄(hand).

Benfey

English

 बन्धुर बन्धुर (partly vb. बन्ध्), 
 I. adj.
 
 1. Uneven,  undulating,  Ragh.
13,  47.
 2. Bent,  Daśak. in Chr. 198,  23.
 3. Pleasing,  handsome,  Śāk. d. 140.
 4.
Deaf. 
 5. Injurious.
 II. m.
 
 1. A goose.
 2. A crane.
 III. f.
  रा,  A prostitute.
 IV.
n.
 
 1. A diadem. 
 2. The dregs of oil.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
  straight,  Utt. Rāmac.
154,  8. -- Cf.  वन्धुर and A.S. ben-
dan. 

Apte Hindi

Hindi

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
"डाँवाडोल,  लहरदार,  उँचा-नीचा"

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
"झुका हुआ,  रुझान वाल,  विनत"

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
"टेढ़ा,  वक्र"

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
"सुहावना,  मनोहर,  सुन्दर,  प्रिय"

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
बहरा

बन्धुर
वि* - बन्ध् + उरच्
"हानिकर,  उत्पातप्रिय"

बन्धुरः
पुं*
  - -
हंस

बन्धुरः
पुं*
  - -
सारस

बन्धुरः
पुं*
  - -
औषधि

बन्धुरः
पुं*
  - -
खली

बन्धुरः
पुं*
  - -
योनि

बन्धुरम्
नपुं*
   - -
"मुकुट्,  ताज"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾಸಿವಾಳದ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > बन्ध (बन्धने) - "उरः" (उ० १-४१)
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಂಸ
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿವುಡ
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಳ್ಳಿನ ಹಿಂಡಿ
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯಿವಿಳಂಬ
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಕಪಕ್ಷಿ
बन्धुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತ್ರೀಯರ ಜನನೇಂದ್ರಿಯ /ಯೋನಿ
बन्धुर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಕುಟ /ಕಿರೀಟ
विस्तारः - > "बन्धुरं मुकुटे हंसे स्त्रीचिह्नतैलकल्कयोः । बन्धूके बधिरे हंसे त्रिषु स्याद्रम्यनम्रयोः" - मेदि०
बन्धुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಮ್ಯವಾದ /ಸುಂದರವಾದ
प्रयोगाः - > "कथं नु तं बन्धुरकोललाङ्गुलिं करं विहायासि निमग्नमम्भसि"
उल्लेखाः - > शाकु० ६-१३
बन्धुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮವಾಗಿಲ್ಲದ /ಹಳ್ಳ ತಿಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ
प्रयोगाः - > "प्रसकलकुचबन्धुरोद्धुरोरःप्रसभविभिन्नतनूत्तरीयबन्धा"
उल्लेखाः - > माघ० ७-३४
बन्धुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಗ್ಗಿರುವ /ನಮ್ರವಾದ
बन्धुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಡೊಂಕಾದ /ವಕ್ರವಾದ
बन्धुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುರಿಹಿಟ್ಟು

L R Vaidya

English

 baMDura {% (I) a. (f. रा) %} 1. Undulating,  fluctuating uneven
inclined,  bent,  crooked
deaf
handsome,  beautiful
mischievous.

 baMDura {% (II) m. %} 1. A goose
a crane
the vulva
an oil-cake.

 baMDura {% (III) m. pl. %} Parched corn.

 baMDura {% (IV) n. %} A diadem.

Bopp

Latin

 बन्धुर (r. बन्ध् s. उर) iniquus,  undatus,  undulatus. RAGH.
13. 47.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 2. बन्धुर 1. a) f. आ,  Hem. Par. 2,  85. — 1. c) *undiform,  Vās. 165,  5.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  बधिर,  श्रुतिवर्जित,  विकर्ण,  कर्णहीन,  कर्णशून्य,  एड,  एडोक,  कण्व,  कल्ल,  बन्धुर,  बर्कर
adjective
 
यः श्रवणेन्द्रियदोषात् श्रोतुम् असमर्थः अस्ति।
 "बधिराणां बालानां कृते प्रदीपमहोदयः श्रुतिवर्जित-विद्यालयं प्रारब्धुम् अचिन्तयत्। "

Synonyms:
  चेष्टालु,  शरारु,  पियारु,  काहल,  खादुक,  च,  धूर्त,  बन्धुर,  विष्व,  हत्रु,  हानुक,  शर्शरीक,  असद्ग्रह,  खल
adjective
 
यः चेष्टां करोति।
 "चेष्टालवः बालाः जनान् पीडयन्ति।"

Synonyms:
  जिह्म,  वक्र,  तिर्यञ्च्,  अञ्चित,  अराल,  आनत,  आभोगिन्,  कुञ्चित,  कुटिल,  कुटिलक,  कुब्ज,  क्रुक्त,  क्ष्वेड,  प्रतिकुञ्चित,  बन्धुर,  बन्धुरित,  मन्थर,  वङ्क्य,  विजिह्म,  वेल्लित
adjective
 
असरलः वक्रतापूर्णः च।
 "मन्दिरं प्रति गम्यमाना पद्धतिः जिह्मा अस्ति।"

Synonyms:
  उर्मिमत्,  भङ्गुर,  बन्धुर,  तरङ्गित,  उन्नतानत,  चल
adjective
 
यस्मिन् तरङ्गाः सन्ति।
 "उर्मिमान् सागरः जनान् सन्देशं यच्छति।"

Synonyms:
  सुन्दर,  चारु,  रुचिर,  सुदृश्य,  शोभन,  कान्त,  वाम,  सुरुप,  मनोरम,  मनोज्ञ,  साधु,  सौम्य,  श्रीयुक्त,  सुमुख,  अभिराम,  सुषम,  पेशल,  रुच्य,  मञ्जु,  मञ्जुल,  वृन्दार,  मनोहारिन्,  लावण्यवत्,  रूपवत्,  भद्रक,  रमणीय,  रामणीयक,  बन्धूर,  बन्धुर,  वल्गु,  हारि,  स्वरूप,  अभिरूप,  दिव्य
adjective
 
रूपलावण्यसम्पन्नः।
 "बालकः सुन्दरः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चारु हारि रुचिरं मनोहरं वल्गु कान्तमभिरामबन्धुरे ।
वामरुच्यसुषमाणि शोभनं मञ्जुमञ्जुलमनोरमाणि च ॥ १४४४ ॥
साधुरम्यमनोज्ञानि पेशलं हृद्यसुन्दरे ।
काम्यं कम्रं कमनीयं सौम्यं च मधुरं प्रियम् ॥ १४४५ ॥
-wordlist-
 
चारु (वा),  हारि (वा),  रुचिर (वा),  मनोहर (वा),  वल्गु (वा),  कान्त (वा),  अभिराम (वा),  बन्धुर (वा),  वाम (वा),  रुच्य (वा),  सुषम (वा),  शोभन (वा),  मञ्जु (वा),  मञ्जुल (वा),  मनोरम (वा),  साधु (वा),  रम्य (वा),  मनोज्ञ (वा),  पेशल (वा),  हृद्य (वा),  सुन्दर (वा),  काम्य (वा),  कम्र (वा),  कमनीय (वा),  सौम्य (वा),  मधुर (वा),  प्रिय (वा)

--source--
 
बन्धुरं तून्नतानतं स्थपुटं विषमोन्नतम् ।
-wordlist-
 
बन्धुर (क्ली),  उन्नतानत (क्ली),  स्थपुट (क्ली),  विषमोन्नत (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

नत
नत,  नम्र,  बन्धुर
मोघं मुधाऽफलं बन्ध्यं नतं नम्रं च बन्धुरम् ॥ ७६० ॥
verse 4.1.1.760
page 0087

नाममाला

Sanskrit

चारु,  श्लक्ष्ण,  रुचिर,  प्रशस्त,  हृद्य,  बन्धुर,  दर्शनीय,  मनोज्ञ,  स्वान्तहारि,  आस्वनितहारि,  चित्तहारि,  चेतोहारि,  अन्तःकरणहारि,  मनोहारि,  हृदयहारि,  विशिखहारि,  आकूतहारि
चारु श्लक्ष्णं च रुचिरं प्रशस्तं हृद्यबन्धुरम् ।
दर्शनीयं मनोज्ञं च चित्तपर्यायहारि च ॥ १७८ ॥
verse 0.1.1.178
page 0085

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बन्धुरं,  क्ली,
   (बन्ध बन्धने + “मद्गुरादयश्च ।”उणा० १ । ४२ । इति उरप्रत्ययेन निपातनात्साधुः ।) मुकुटम् । इति शब्दरत्नावली ॥
 (रथ-बन्धनम् । यथा,  महाभारते । ३ । ३२ । ३१ ।“अन्ये छत्रं वरूथञ्च बन्धुरञ्च तथापरे ।गन्धर्व्वा बहुसाहस्रास्तिलशो व्यधमन्रथम् ॥
”तथा च भागवते । ४ । २६ । १ ।“द्वीषं द्बिचक्रमेकाक्षं त्रिवेणुं पञ्चबन्धुरम् ॥
”)

 बन्धुरः,  पुं,
   (बन्ध + “मद्गुरादयश्च ।” उणा० १ । ४२ ।इति उरः निपातनात् साधुः ।) स्त्रीचिह्नम् ।तिलकल्कम् । बन्धूकः । वधिरः । हंसः । इतिमेदिनी । रे,  १८९ ॥
 विडङ्गः । इति हेमचन्द्रः ॥
ऋषभौषधम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
 बकः ।विहङ्गः । इति शब्दरत्नावली ॥

 बन्धुरः,  त्रि,  (बन्ध + उर ।) रम्यम् । (यथा,  महा-गणपतिस्तोत्रे । १५ ।“श्रेयः स्थेयः स देयान्मम विमलदृशो बन्धुरंसिन्धुरास्यः ॥
”)नम्रम् । इति मेदिनी । रे,  १८९ ॥
 उन्नता-नतम् । इत्यमरः ॥
 (यथा,  रघुः । १३ । ४७ ।“बध्नाति मे बन्धुरगात्रि ! चक्षु-र्दृप्तः ककुद्मानिव चित्रकूटः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बन्धुर न०
  बन्ध--उरच् । १ मुकुटे शब्दर० २ स्त्रीचिह्ने ३ तिल-कल्के ४ बन्धुजीववृक्षे ५ बधिरे ६ हंसे च मेदि० ७ बिडङ्गेहेमच० । ८ ऋषभौषधौ राजनि० ९ वके द्विहङ्गे च पु०
 शब्दर० । १० रम्ये ११ नम्रे १२ वेश्यायां स्त्री १३ सक्तुषु पु०
 ब० व मेदि० । १४ उन्नतानते च त्रि०
  अमरः पाठान्तरम् ।

Capeller

German

 बन्धुर reizend,  schön
 geneigt,  gesenkt, 
zugethan. 

Stchoupak

French

 १ बन्धुर-
 v. वन्धुर-।

 २ बन्धुर-
 a. penché,  courbé,  arrondi 
 ondoyant 
 joli,  gracieux, 
charmant 
 ifc. orné de.
°कोमलाङ्गुलि- a. (main) aux doigts délicats et arrondis.
°गात्री- f.
  femmes aux courbes gracieuses,  aux formes arrondies.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.