बन्धन (bandhana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बन्धन n.
  (-नं)
	 1. Binding,  tying,  confining.
	 2. A rope for tying cattle.
3. Killing.
	 4. Hurting,  injuring.
	 mfn.
   Subst. (-नः-ना or -नी-नं) The
implement of binding or tying,  a rope,  a chain,  a bandage,  a liga-
ture,  &c.
 E.
  बन्ध् to tie,  aff.
   ल्युट् or युच् ।

Capeller Eng

English

 ब॑न्धन f.
  ई binding,  fettering,  holding fast
 n.
  the
act of binding etc.,  capture,  custody,  prison
 band,  string,  sinew, 
muscle
 stem,  stalk
 chain,  fetter,  bondage (opp.    मुक्ति)
constructing,  building,  covering with a bridge,  embanking
 dam,  mole
union,  connection,  fixing or turning upon (loc. ) etc. = बन्ध॑.

Yates

English

 बन्धन (नं) 1.
n.
  Binding
 rope for
tying cattle
 killing.
m.
  n.
  f.
  A
rope,  a chain,  bandage,  &c.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

बन्धन 	-	  bandhana 	-	 n.
  	-	 capturing
मनोहारी 	-	  manohArI 	-	 f.
  	-	  mind capturing
जीवगृभ् 	-	  jIvagRbh 	-	 m.
  	-	 capturing alive
नृषाति 	-	  nRSAti 	-	 f.
  	-	 capturing or procuring of men

बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	 arrest
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	 tying
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 adj.
  	-	  dependent on
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 adj.
  	-	  fettering
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 adj.
  	-	  stopping
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 adj.
  	-	  holding fast
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 adj.
  	-	  captivating
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  capturing
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  mundane bondage
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  restraint
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  fastening
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  confining
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  stem
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  binding up
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  imprisonment or a prison
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  tie  [ also fig. ]
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  catching
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  muscle
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  alloying
बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	  imprisonment

बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	 arrest
परासेध 	-	  parAsedha 	-	 m.
  	-	 arrest
बन्ध 	-	  bandha 	-	 m.
  	-	 arrest
आसेध 	-	  Asedha 	-	 m.
  	-	 arrest
प्रग्रहण 	-	  pragrahaNa 	-	 n.
  	-	 arrest
आसेधयति  { आ- सिध् } 	-	  Asedhayati  { A- sidh } 	-	 verb 	-	 arrest
बन्धति / -ते  { बन्ध् } 	-	  bandhati / -te  { bandh } 	-	 verb 	-	 arrest
अवष्टम्भ्नाति  { अवष्टम्भ् } 	-	  avaSTambhnAti  { avaSTambh } 	-	 verb 	-	 arrest
भनक्ति  { भञ्ज् } 	-	  bhanakti  { bhaJj } 	-	 verb 	-	 arrest
रुन्द्धे  { रुध् } 	-	  runddhe  { rudh } 	-	 verb 	-	 arrest
स्तभ्नाति  { स्तम्भ् } 	-	  stabhnAti  { stambh } 	-	 verb 	-	 arrest
स्तभ्नोति  { स्तम्भ् } 	-	  stabhnoti  { stambh } 	-	 verb 	-	 arrest
स्तम्भते  { स्तम्भ् } 	-	  stambhate  { stambh } 	-	 verb 	-	 arrest
रुणद्धि  { रुध् } 	-	  ruNaddhi  { rudh } 	-	 verb 7 	-	 arrest
गृभ्णाति  { ग्रह् } 	-	  gRbhNAti  { grah } 	-	 verb 9 	-	 arrest
गृह्णाति  { ग्रह् } 	-	  gRhNAti  { grah } 	-	 verb 9 	-	 arrest
स्तम्भयति  { स्तम्भ् } 	-	  stambhayati  { stambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest  [ Tech. ]
आस्थापयति  { आस्था } 	-	  AsthApayati  { AsthA } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
रोधयति  { रुध् } 	-	  rodhayati  { rudh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
संस्तम्भयति  { संस्तम्भ् } 	-	  saMstambhayati  { saMstambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
स्खालयति  { स्खल् } 	-	  skhAlayati  { skhal } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
स्तभायति  { स्तम्भ् } 	-	  stabhAyati  { stambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
स्तम्भयते  { स्तम्भ् } 	-	  stambhayate  { stambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
विष्ठम्भयते  { विष्टम्भ् } 	-	  viSThambhayate  { viSTambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
विष्ठम्भयति  { विष्टम्भ् } 	-	  viSThambhayati  { viSTambh } 	-	 verb caus. 	-	 arrest
अवष्टब्ध 	-	  avaSTabdha 	-	 adj.
  	-	 arrested
विरुद्ध 	-	  viruddha 	-	 adj.
  	-	 arrested
विष्टब्ध 	-	  viSTabdha 	-	 adj.
  	-	 arrested
स्तम्भक 	-	  stambhaka 	-	 adj.
  	-	 arresting
स्तम्भन 	-	  stambhana 	-	 adj.
  	-	 arresting
निग्रह 	-	  nigraha 	-	 m.
  	-	 arresting
संस्तम्भन 	-	  saMstambhana 	-	 n.
  	-	 arresting
स्थानासेध 	-	  sthAnAsedha 	-	 m.
  	-	  local or personal arrest
निगृह्य 	-	  nigRhya 	-	 ind.
  	-	  having held back or taken or arrested or confined

बन्धन 	-	 bandhana 	-	 n.
  	-	 tying
मू 	-	  mU 	-	 adj.
  	-	 tying
ग्रथना 	-	  grathanA 	-	 f.
  	-	 tying
निबन्ध 	-	  nibandha 	-	 m.
  	-	 tying
ग्रन्थ 	-	  grantha 	-	 m.
  	-	 tying
नाह 	-	  nAha 	-	 m.
  	-	 tying
बन्ध 	-	  bandha 	-	 m.
  	-	 tying
सङ्कोच 	-	  saGkoca 	-	 m.
  	-	 tying
श्रन्थ 	-	  zrantha 	-	 m.
  	-	 tying
ग्रथन 	-	  grathana 	-	 n.
  	-	 tying
आलान 	-	  AlAna 	-	 n.
  	-	 tying
आवेष्टन 	-	  AveSTana 	-	 n.
  	-	 tying
निबन्धन 	-	  nibandhana 	-	 n.
  	-	 tying
यमन 	-	  yamana 	-	 n.
  	-	 tying
श्रन्थन 	-	  zranthana 	-	 n.
  	-	 tying
श्रथन 	-	  zrathana 	-	 n.
  	-	 tying
कलन 	-	  kalana 	-	 m.
  	-	 tying on
संनाह 	-	  saMnAha 	-	 m.
  	-	 tying up
संयम 	-	  saMyama 	-	 m.
  	-	 tying up
संयमन 	-	  saMyamana 	-	 n.
  	-	 tying up

 
   बन्धन  bandhana n.
   alloying   
   युक्ति  yukti f.
   mixture or alloying of metals     
            

 
   बन्धन  bandhana n.
   tether   
   बन्धति  { बन्ध् }  bandhati  { bandh } verb 1  tether    
   आबध्नाति  { आ- बन्ध् }  AbadhnAti  { A- bandh } verb 9  tether   
   अवबध्नाति  { अव- बन्ध् }  avabadhnAti  { ava- bandh } verb 9  tether    
   पशुबन्धक  pazubandhaka m.
   rope for tethering cattle  
   पादरज्जु  pAdarajju f.
   rope or tether for the foot     
            

 
   बन्धन  bandhana n.
   peduncle

 
   बन्धन  bandhana n.
   embanking or an embankment

Wilson

English

 बन्धन
n.
  (-नं)
1 Binding,  tying,  confining.
2 A rope for tying cattle.
3 Killing.
4 Hurting,  injuring.
mfn.
   subst. (नः-ना or नी-नं) The implement
of binding or tying,  a rope,  a chain,  a bandage,  a ligature,  &c.
E.
  बन्ध to tie,  aff.
   ल्युट् or बुच्.

Apte

English

बन्धन [bandhana],  a.
 

Binding,  fettering.

Checking,  stopping.

(At the end of comp.
 ) Dependent upon
 cf.
   निबन्धन. -नम् [बन्ध्-भावे-ल्युट्]

The act of binding,  fastening
 tying
 स्मरसि स्मर मेखलागुणैरुत गोत्रस्खलितेषु बन्धनम् Ku.*
  4.8.

Binding on or round,  throwing round,  clasping
 विनम्रशाखाभुजबन्धनानि Ku.*
  3.39
 Pt.*
  5.21
 घटय भुजबन्धनम् Gīt.*
  1
 R.*
  19.17.

A bond,  tie (fig.  also)
 R.*
  12.76
 आशाबन्धनम् &c.
 

Fettering,  chaining,  confining. गजभुजङ्गमयोरपि बन्धनम् Bh.*
  2.91.

A chain,  fetter,  tether,  halter &c.
 

Capturing,  catching.

Bondage confinement,  imprisonment,  captivity
 as in बन्धनागार.

A place of confinement,  prison,  jail
 वसुदेवस्य देवक्यां जातो भोजेन्द्रबन्धने Bhāg.*
  3.2.25
 त्वां कारयामि कमलोदरबन्धनस्थम् Ś.*
  6.2
 द्विगुणं त्रिगुणं पश्चाद्यावज्जीवं तु बन्धनम् Śukra. 4.8
 Ms.*
  9.288.

Forming,  building,  construction
 सेतुबन्धनम् Ku.*
  4.6.

Connecting,  uniting,  joining.

Hurting,  injuring.

A stalk,  stem,  peduncle (of a flower)
 कृतं न कर्णार्पितबन्धनं सखे Ś.*
  6.18.
 U.*
  2.9
 Ku.*
  4.14.

A sinew,  muscle
 संधिन्नसंधिः प्रविकीर्णबन्धनो हतः क्षितौ वायुसुतेन राक्षसः Rām.*
  5. 47.36
5.24.4.

A bandage.

A bar,  barrier.

Alloyage,  mixing.

An embankment,  a bridge.

A conjunction,  connection. 

(In phil.
 ) Mundane bondage (opp.  to liberation).

नम्,  नी A bond,  tie.

A rope,  cord.

A string,  thread.

A chain,  fetter.

A bondage. Comp.
   -अ(आ)गारः,  -रम्,  -आलयः a prison,  jail.

ग्रन्थिः the knot of a bandage.

a noose.

a rope for tying cattle. -पालकः,  -रक्षिन् m.
  a jailor. -वेश्मन् n.
  a prison.  -स्थः a captive,  prisoner. -स्तम्भः a tying-post,  a post to which an animal (e. g.  an elephant) is tied. -स्थानम् a stable,  stall (for horses &c.
 ).

Apte 1890

English

 बंधन a. 1 Binding,  fettering. 
2 Checking,  stopping. 
3 (At the end of comp.) Dependent upon
 cf. निबंधन. 
नं [बंध्-भावे ल्युट्] 1 The act of binding,  fastening,  tying
 Ku. 4. 8. 
2 Binding on or round,  throwing round,  clasping
 विनम्रशाखाभुजबंधनानि Ku. 3. 39
 Pt. 5. 21
 घटय भुजबंधनं Gīt. 10
 R. 19. 17. 
3 A bond,  tie (fig. also)
 R. 12. 76
 आशाबंधनं &c. 
4 Fettering,  chaining,  confining. 
5 A chain,  fetter,  tether,  halter &c. 
6 Capturing,  catching. 
7 Bondage,  confinement,  imprisonment,  captivity
 as in बंधनागार. 
8 A place of confinement,  prison,  jail
 त्वां कारयामि कमलोदरबंधनस्थं Ś. 6. 19
 Ms. 9. 288. 
9 Forming,  building,  construction
 सेतुबंधनं Ku. 4. 6. 
10 Connecting,  uniting,  joining. 
11 Hurting,  injuring. 
12 A stalk,  stem,  peduncle (of a flower)
 Ś. 3. 6
 6. 17
 U. 2. 9
 Ku. 4. 14. 
13 A sinew,  muscle. 
14 A bandage. 
15 A bar,  barrier. 
16 Alloyage,  mixing. 
17 An embankment,  a bridge. 
18 A conjunction,  connection. 
नं-नी 1 A bond,  tie. 
2 A rope,  cord. 
3 A string,  thread. 
4 A chain,  fetter. 
5 A bondage. 
Comp. 
अ (आ) गारः 
रं,  
आलयः a prison,  jail. 
ग्रंथिः {1} the knot of a bandage. {2} a noose. {3} a rope for tying cattle. 
पालकः,  
रक्षिन् m. a jailor. 
वेश्मन् n. a prison. 
स्थः a captive,  prisoner. 
स्तंभः a tying-post,  a post to which an animal (e. g. an elephant) is tied. 
स्थानं a stable,  stall (for horses &c.). 

Monier Williams Cologne

English

 ब॑न्धन mf(ई)n.  binding,  tying,  fettering,  RV.
   &c.
   &c.
  

 captivating (with gen.
   or ifc. 
 cf.
   भाव-ब्° and Pāṇ.
  iv,  4,  96,  Sch.)

 holding fast,  stopping,  MW.
  

 (ifc. ) dependent on ib.

 ब॑न्धन n.
  the act of binding,  tying,  fastening,  fettering,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 ब॑न्धन n.
  (also f(ई). ,  L.
 ) a bond,  tie (also fig.),  rope,  cord,  tether,  ŚBr.
   &c.
   &c.
   (ifc.  with f(आ). =
  bound to or fettered by)

 ब॑न्धन n.
  binding on or round,  clasping,  Kāv.
 
 Pañcat.
 

 binding up,  bandaging,  a bandage,  Suśr.
 

 catching,  capturing,  confining,  detention,  custody,  imprisonment or a prison,  Mn.
  
 Kathās.
 
 Pur.

 building,  construction,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 embanking or an embankment,  ib.

 bridging over,  Hit.
 

 alloying (of metals),  Bhpr.
  

 joining,  junction,  connection,  coherence,  RV.
  
 MBh.

 fixing upon,  directing towards (loc.  ),  L.
 

 checking,  suppressing,  Amar.
 

 (in phil.
 ) mundane bondage (opp.  to final liberation)

 hurting,  killing,  L.
 

 a stalk,  stem,  peduncle (of a flower),  RV.
   &c.
   &c.
  

 a sinew,  muscle,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 बन्धन,  अस्,  ई,  अम्,  binding,  tying,  fettering
[cf. भाव-ब्°]
 holding fast,  arresting,  checking, 
stopping
 (at the end of a comp.) dependant on, 
depending upon
 (अम्),  n. the act of binding,  tying, 
fastening,  fettering
 a bond,  chain,  fetter
 a tether, 
halter
 a sinew,  muscle [cf. श्लथ-ब्°]
 binding on, 
binding round
 binding up
 a ligature,  bandage
joining,  connection
 catching,  capturing
 confining, 
confinement,  captivity,  bondage,  detention,  im-
prisonment
 a gaol,  prison
 inflicting pain,  hurting
putting to death
 joining,  connecting,  uniting
forming,  building,  constructing,  construction
 सेतोर्
बन्धनम्,  the construction of an embankment
or bridge [cf. सेतु-बन्ध,  सेतु-बन्धन]
 a
bar,  barrier
 embanking,  an embankment,  bridging
over
 mixing,  alloying,  alloyage (of metals)
 con-
junction,  connection,  coherence
 a stalk,  stem,  pe-
duncle [cf. प्रसव-ब्°]
 गीत-बन्धन,  a com-
position which is sung,  an epic poem rehearsed in
singing
 (अम्,  ई),  n. f. any instrument of binding or
holding together,  a bond (e. g. अन्नम् प्राणस्य
बन्धनम्,  food is the bond,  i. e. the staff of
life),  band,  rope,  tie,  cord,  string,  garter,  thread
a tether,  halter [cf. पाद-ब्°]
 a chain,  fetter
 a
snare
 a ligature,  bandage.
—बन्धन-ग्रन्थि, 
इस्,  m. the knot of a ligature
 a noose
 a rope for
tying cattle.
—बन्धन-पालक,  अस्,  m. a gaol-
keeper,  gaoler,  turnkey.
—बन्धन-रज्जु,  उस्, 
f. a rope for tying cattle
 any rope or string used
for tying.
—बन्धन-वेश्मन्,  अ,  n. ‘house of
bondage, ’ a prison.
—बन्धन-स्थ,  अस्,  आ,  अम्, 
being in prison,  living in confinement,  imprisoned, 
captive
 (अस्),  m. a prisoner,  captive.
—बन्धन-
स्थान,  अम्,  n. (a place where cattle are fastened), 
a stall,  stable.
—बन्धनागार (°न-अग्° or -आग्°), 
अस्,  अम्,  m. n. ‘house of bondage, ’ a prison.
—बन्-
धनाधिकार (°न-अध्°),  अस्,  m.,  N. of the third
chapter of the first part of the Rasendra-kalpa-druma, 
a medical work by Rāma-kṛṣṇa.
—बन्धनालय
(°न-आल्°),  अम्,  n. ‘house of bondage, ’ a prison.

Macdonell

English

 बन्धन bándh-ana,  a.
  (ī) binding,  fettering
 🞄captivating
 n.
  binding,  tying,  fastening
 🞄bandaging
 tying on (of a girdle etc.)
 entwining,  🞄clasping
 capture
 confinement,  imprisonment,  🞄captivity
 construction (of a 🞄bridge etc.)
 embanking or damming up 🞄(water)
 bridging over
 connexion
 fixing 🞄upon,  directing towards (lc.)
 checking,  suppressing
 🞄mundane bondage (opp. finalliberation)
 🞄bond,  fetter
 rope,  cord,  thong,  halter,  🞄tether
 fig. bond = that which holds anything 🞄(g.) together
 prison
 sinew,  muscle
 🞄embankment
 stalk,  stem (of flower or fruit): 🞄—° a.
  bound to (lc.),  fettered by (—°): -kār-in,  🞄a.  (—°) fettering,  clasping: (-i) -tā,  f.
  abst. ɴ.
 🞄-stha,  a.
  being or living in confinement or 🞄captivity,  imprisoned
 m.
  captive,  prisoner
 🞄-agāra,  m.
  house of bondage,  prison. 

Benfey

English

 बन्धन बन्ध् + अन, 
 I. n.
 
 1. Bind-
ing,  Pañc. ii. d. 20
 Hit. iii. d. 21 (of
the ocean,  by a bridge),  fastening,  Hit.
i. d. 29,  M.M.
 catching,  Pañc. 114,  6.
 2. Confining,  Hit. 34,  3,  M.M. (
जाल-,  by
a net).
 3. A prison,  Man.  9,  288.
 4.
A rope for tying cattle.
 II. m.
 ,  f.
  ना
or नी,  and n.
  The instrument of tying, 
holding together,  Utt. Rāmac,  40,  12
tic,  Pañc. v. d. 19
 string,  Hit. 77,  1, 
M.M. (
स्नायु-,  made of a sinew)
 a rope, 
a thread,  Pañc. iv. d. 78
 a chain, 
snare,  Pañc. ii. d. 19
 stem, 
Utt. Rāmac. 53,  15.
 -- Comp.
 
नौ-,  n.
  the
name of the highest top of the Himā-
laya,  Matsyop. 49.
पाश-, 
 I. n.
  a snare, 
Bhāg. P. 9,  16,  31.
 II. adj.
  caught in
a snare,  Kathās. 13,  105.
मणि-,  n.
  the
wrist,  Śāk. d. 61.
ललित-पद-,  n.
  a
composition in verses treating of love, 
Śāk. 36,  16 (Prākṛ.).
स-अवशेष-, 
adj.
  still bound,  Pañc. 109,  17. सा-
मर्थ्य-,  adj.
  cemented by power, 
Johns. Sel. 5,  30.

Hindi

retriction

Apte Hindi

Hindi

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"बांधने की क्रिया,  जकड़ना,  कसना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"चारों ओर से बाँधना,  लपेटना,  आलिंगन"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"गाँठ,  ग्रंथि"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"बेड़ी डालना,  जंजीर से बाँधना,  कैद करना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"शृंखला,  बेड़ी,  पगहा,  रज्जु आदि"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"गिरफ्तार करना,  पकड़ना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"बाँधना,  कैद,  जेल,  कारा"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"बन्दीगृह,  कारागार,  जेलखाना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"बनाना,  निर्माण,  संरचना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"संयुक्त करना,  मिलाना,  जोड़ना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"चोट पहुचाना,  क्षति पहुचाना"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"डंडी,  डंठल (फूल का)वृन्त"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
"स्नायु,  पुट्ठा"

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध् + ल्युट्
पट्टी

बन्धनम्
नपुं*
   - बन्ध्+ल्युट्
 सांसारिक बन्धन

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಂಧಿಸುವುದು /ಬೇಡಿಹಾಕುವುದು /ಸಂಕೋಲೆ ಹಾಕುವುದು
निष्पत्तिः - > बन्ध (बन्धने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "मातृजङ्घा हि वत्सस्य स्तम्भीभवति बन्धने"
उल्लेखाः - > हितो०
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಧೆ /ಕೊಲ್ಲುವುದು
विस्तारः - > "बन्धनं वधबन्धयोः" - मेदि०
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲೆಯ ಕಾವು /ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟು
विस्तारः - > "प्रसवं पिप्पलं सस्यं फलं वृन्तं तु बन्धनम्" - वैज०
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೀಣೆಯ ತಂತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು
विस्तारः - > "उपनाहस्तु बन्धनम्" - वैज०
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೆರೆಮನೆ /ಕಾರಾಗೃಹ
निष्पत्तिः - > बन्ध (बन्धने) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > बध्यतेऽत्र
प्रयोगाः - > "त्वां कारयामि कमलोदरबन्धनस्थम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ६-२०
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು /ಆಲಿಂಗಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "लतावधूभ्यस्तरवोऽप्यवापुर्विनम्रशाखाभुजबन्धनानि"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-३९
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೂವಿನ ಕಾವು /ಹೂವಿನ ತೊಟ್ಟು
प्रयोगाः - > "कृतं न कर्णार्पितबन्धनं सखे शिरीषमागण्डविलम्बिकेसरम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ६-१८
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ನಾಯು /ಮಾಂಸಖಂಡ
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಡ್ಡಗಟ್ಟು /ಅಗುಳಿ /ತಾಪಾಳು
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುವ ಪಟ್ಟಿ /ಕಟ್ಟು
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿರ್ಮಿಸುವುದು /ಕಟ್ಟಡ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇರಿಸುವುದು /ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಣೆಕಟ್ಟು /ಏರು /ಕಟ್ಟೆ
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಜ್ಜು /ಹಗ್ಗ
निष्पत्तिः - > बन्ध (बन्धने) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > बध्यते अनेन
बन्धन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವುದು

L R Vaidya

English

 baMDana {% n. %} 1. Fastening,  binding,  tying,  fettering,  R.xii.70
capturing,  catching
a bond,  a chain,  a fetter
confinement,  captivity,  imprisonment
a gaol,  a prison,  त्वां कारयामि कमलोदरबंधास्थम् Sak.vi.,  M.ix.288
a sinew,  a muscle
hurting,  injuring
connecting,  uniting,  joining
forming,  constructing,  K.S.iv.6
clasping,  clutching,  binding round,  घटय भुजबंधनं जनय रदखंडनं येन वा भवति सुखजातम् Git.G.x.

Bopp

Latin

 बन्धन n. (r. बन्ध् s. अन)
1) alligatio. M. 49.
2) vincu-
lum. RAGH. 3. 30. 12. 76. (Goth. bindan ligare
 hib. ba-
dan «a tuft of trees,  a tuft of hair».)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

प्राध्व
क्ली
प्राध्व,  बन्धन,  प्रह्व
प्राध्वं बन्धनमित्युक्तं प्राध्वं प्रह्वं च सूरिभिः ।
verse 2.1.1.43
page 0010

Lanman

English

 bándhana,  a. binding
 as n. bond or
bonds. [√bandh.]

Kridanta Forms

Sanskrit

बन्ध् (ब॒न्धँ꣡ बन्धने - क्र्यादिः - अनिट्)
ल्युट् =  बन्धनम्
अनीयर् =  बन्धनीयः - बन्धनीया
ण्वुल् =  बन्धकः - बन्धिका
तुमुँन् =  बन्धुम् / बन्द्धुम्
तव्य =  बन्धव्यः / बन्द्धव्यः - बन्धव्या / बन्द्धव्या
तृच् =  बन्धा / बन्द्धा - बन्ध्री / बन्द्ध्री
क्त्वा =  बद्ध्वा
ल्यप् =  प्रबध्य
क्तवतुँ =  बद्धवान् - बद्धवती
क्त =  बद्धः - बद्धा
शतृँ =  बध्नन् - बध्नती

बन्ध् (ब꣡न्धँ꣡ संयमने इति चान्द्राः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  बन्धनम्
अनीयर् =  बन्धनीयः - बन्धनीया
ण्वुल् =  बन्धकः - बन्धिका
तुमुँन् =  बन्धयितुम्
तव्य =  बन्धयितव्यः - बन्धयितव्या
तृच् =  बन्धयिता - बन्धयित्री
क्त्वा =  बन्धयित्वा
ल्यप् =  प्रबध्य
क्तवतुँ =  बन्धितवान् - बन्धितवती
क्त =  बन्धितः - बन्धिता
शतृँ =  बन्धयन् - बन्धयन्ती
शानच् =  बन्धयमानः - बन्धयमाना

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 बन्धन n. °Klosett,  Kauṭ. 166,  9.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyig
१) बन्ध २) बन्धन

bcing ba
१) बद्ध २) बन्ध ३) बन्धन

bcings
१) उपगूढ २) बद्ध ३) बन्ध ४) बन्धन

bcings pa
१) अवबन्ध २) आवृत्ति ३) ग्रन्थि ४) बद्ध ५) बन्ध ६) बन्धन

ching
१) बन्धन २) बन्धवत्

ching bar byed
बन्धन

ching bar byed pa
बन्धन

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
बद्धो निगडितो नद्धः कीलितो यन्त्रितः सितः ॥ ४३८ ॥
संदानितः संयतश्च स्यादुद्दानं तु बन्धनम् ।
-wordlist-
 
बद्ध (पुं),  निगडित (पुं),  नद्ध (पुं),  कीलित (पुं),  यन्त्रित (पुं),  सित (पुं),  सन्दानित (पुं),  संयत (पुं),  उद्दान (क्ली),  बन्धन (क्ली)

--source--
 
बन्धनं दाम संदानं पशुरज्जुस्तु दामनी ॥ १२७४ ॥
-wordlist-
 
बन्धन (क्ली),  दामन् (स्त्रीक्ली),  सन्दान (क्ली),  पशुरज्जु (स्त्री),  दामनी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कारा
कारा,  बन्धन
यातना कारणा प्रोक्ता कारा बन्धनमुच्यते ।
verse 3.1.1.626
page 0071

प्राध्व
प्राध्व,  प्रह्व,  बन्धन
प्रह्वबन्धनयोः प्राध्वं मोहः स्यान्मौढ्यमूर्छयोः ।
verse 5.1.1.839
page 0096

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

नि,  क्षय,  नित्यार्थ,  भृशार्थ,  आश्रय,  राशि,  कौशल,  बन्धन,  मोक्ष,  दानकर्मन्
निः स्यात् क्षये च नित्यार्थे भृशार्थाश्रयराशिषु ।
कौशले बन्धने मोक्षे संशये दानकर्मणि ॥ २९ ॥
verse 1.1.1.29
page 0121

मू,  मौलि,  बन्धन
मौलौ च बन्धने मूः स्यात् मा माने वारणेऽव्ययः ॥ ३४ ॥
verse 1.1.1.34
page 0121

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: बन्धनम्
Root: बन्धन
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Footstalk of a leaf
Shloka(s):
3|3|20|2 ► प्रसवः पिप्पलं सस्यं फलं वृन्तं तु बन्धनम्॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|20|2 ⇢ वृन्तम् (वृन्त) (नपुं) ⇒ Stalk
 foot stalk of a leaf ⇒ बन्धनम्
➠ 3|3|20|2 ⇢ बन्धनम् (बन्धन) (नपुं) ⇒ Footstalk of a leaf ⇒ 
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Bandhana = Śiva (1000 names^2).

Vedic Reference

English

 Bandhana denotes a ‘rope’ or other fastening in the
Atharvaveda^1 and later.^2
1) Av. iii. 6,  7 (of a boat,  Nau)
vi. 14,  2.
2) Śatapatha Brāhmaṇa,  xiii. 1,  6,  2
(of a horse)
 Taittirīya Brāhmaṇa, 
iii. 8,  9,  4
 Chāndogya Upaniṣad, 
vi. 8,  2
 Nirukta,  xii. 38,  etc.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  बन्धनम्
Root:  बन्धन
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ cord
⇒ bond
⇒ stem
⇒ rope
⇒ sinew
⇒ stalk
⇒ tying
⇒ muscle
⇒ tether
⇒ arrest
⇒ killing
⇒ joining
⇒ hurting
⇒ bandage
⇒ custody
⇒ stopping
⇒ alloying
⇒ clasping
⇒ junction
⇒ building
⇒ catching
⇒ checking
⇒ peduncle
⇒ coherence
⇒ capturing
⇒ bandaging
⇒ fettering
⇒ restraint
⇒ fastening
⇒ confining
⇒ detention
⇒ connection
⇒ binding up
⇒ captivating
⇒ suppressing
⇒ fixing upon
⇒ imprisonment
⇒ holding fast
⇒ dependent on
⇒ construction
⇒ bridging over
⇒ act of binding
⇒ binding [book]
⇒ something bound
⇒ mundane bondage
⇒ tie [also fig.]
⇒ directing towards
⇒ binding on or round
⇒ imprisonment or a prison
⇒ embanking or an embankment
Shloka(s): 
2|8|26|2 ► आगोऽपराधो मन्तुश्च समे तूद्दानबन्धने॥ (क्षत्रियवर्गः)
3|2|14|2 ► बन्धनं प्रसितिश्चारः स्पर्शः स्प्रष्टोपतप्तरि॥ (सङ्कीर्णवर्गः)
3|3|219|4 ► आश्वाख्या शालिशीघ्रार्थे पाशो बन्धनशस्त्रयोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|8|26|2 ⇢ उद्दानम् (उद्दान) (नपुं) ⇒ tax, duty, waist, taming, middle, subduing, contents, stringing, fire-place, submarine fire, act of binding on, fastening together, entrance of the sun into the sign of the zodiac
➠ 2|8|26|2 ⇢ बन्धनम् (बन्धन) (नपुं) ⇒ cord, bond, stem, rope, sinew, stalk, tying, muscle, tether, arrest, killing, joining, hurting, bandage, custody, stopping, alloying, clasping, junction, building, catching, checking, peduncle, coherence, capturing, bandaging, fettering, restraint, fastening, confining, detention, connection, binding up, captivating, suppressing, fixing upon, imprisonment, holding fast, dependent on, construction, bridging over, act of binding, binding [book], something bound, mundane bondage, tie [also fig.], directing towards, binding on or round, imprisonment or a prison, embanking or an embankment
➠ 3|2|14|2 ⇢ बन्धनम् (बन्धन) (नपुं) ⇒ cord, bond, stem, rope, sinew, stalk, tying, muscle, tether, arrest, killing, joining, hurting, bandage, custody, stopping, alloying, clasping, junction, building, catching, checking, peduncle, coherence, capturing, bandaging, fettering, restraint, fastening, confining, detention, connection, binding up, captivating, suppressing, fixing upon, imprisonment, holding fast, dependent on, construction, bridging over, act of binding, binding [book], something bound, mundane bondage, tie [also fig.], directing towards, binding on or round, imprisonment or a prison, embanking or an embankment
➠ 3|2|14|2 ⇢ प्रसितिः (प्रसिति) (स्त्री) ⇒ shot, cast, throw, power, onset, reach, sphere, attack, fetter, missile, assault, binding, stretch, dominion, ligament, duration, influence, authority, extension, succession, onward rush, net for catching birds
➠ 3|2|14|2 ⇢ चारः (चार) (पुं) ⇒ spy, bond, going, course, motion, fetter, prison, practising, travelling, progression, wandering about, bait [for fish], Chironji tree [ Buchanania latifolia - Bot. ]
➠ 3|3|219|4 ⇢ पाशः (पाश) (पुं) ⇒ tie, die, net, edge, cord, bond, dice, rope, trap, noose, snare, chain, fetter, border, nature, selvage, particular land-measure, particular constellation, noose as attribute of ziva or yama, anything that binds or fetters the soul i.e. the outer world
Related word(s): 
जातिः ➡ क्रिया
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 बन्धनं,  क्ली,
   (बन्ध + भावे ल्युट् ।) बन्धनक्रिया ।बाँधा इति भाषा । तत्पर्य्यायः । उद्दानम् २ ।इत्यमरः । २ । ८ । २६ ॥
 कङ्कनम् ३ बन्धः ४संयमनम् ५ । इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा, हितोपदेशे । १ । ९५ ।“आपदामापतन्तीनां हितोऽप्यायाति हेतुताम् ।मातृजङ्घा हि वत्सस्य स्तम्भीभवति बन्धने ॥
”)वधः । इति मेदिनी । ने,  ९७ ॥
 हिंसा ।इति शब्दरत्नावली ॥
 रज्जुः । इति हेम-चन्द्रः ॥
 बध्यतेऽनेनेति करणव्युत्पत्त्या त्रि ॥
(बध्यतेऽस्मिन् इति अधिकरणे ल्युट् । कारा-गारम् । बन्धनस्थानम् । यथा,  भागवुते । ३ । २ । २५ ।“वसुदेवस्य देवक्यां जातो भोजेन्द्रबन्धने ॥
”बन्ध + कर्त्तरि ल्युः । महादेवस्य नामभेदे,  पुं ।यथा,  महाभारते । १३ । १७ । १०० ।“बन्धनो बन्धकर्त्ता च सुबन्धनविमोचनः ॥
”बन्धनकर्त्तरि,  त्रि । यथा,  तत्रैव । १३ । १७ । ६१ ।“बन्धनस्त्वसुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बन्धन न०
  बन्ध--भावे ल्युट् । १ निगडादिन २ संयमने अमरः३ बवे मेदि० । करणे ल्युट् । ३ तद्धेतौ रज्ज्वो । हेमच०

Capeller

German

 ब॑न्धन,  f.
  ई bindend,  fesselnd
 n.
  das
Binden,  Anbinden,  Verband,  Band, 
Fessel,  Hülle
 Stiel,  Stengel
 Gefangenschaft, 
Verhaftung
 das Errichten,  Erbauen, 
Eindämmen,  Überbrücken
Damm,  Verbindung,  Zusammenhang
das Hemmen,  Unterdrücken,  Heften, 
Richten auf (Loc.).

Grassman

German

 bándhana,  a.,  n. [von bandh],  1〉 a.,  fesselnd,  bindend,  festhaltend
 2〉 n.,  Verbindung,  Zusammenhang
 3〉 Stiel einer Frucht,  als das sie festhaltende. Vgl. a-bandhaná.
-āt 3〉 urvārukám iva 〰 mṛtyós mukṣīya {575, 12}.
-āsas 1〉 {366, 4} ké te agne ripáve 〰.
-āni 2〉 āhús te trī́ṇi diví 〰 {163, 3}. _{163, 4}.

Stchoupak

French

 बन्धन-
 -ई- ag. qui lie,  qui attache,  qui entrave,  qui capture, 
etc. 
 nt. fait de lier,  etc. 
 lien (fig. aussi),  corde,  entrave 
 fait
d'emprisonner,  captivité 
 construction,  not. d'un pont,  d'une digue 
 digue
(fig. aussi) 
 fait de retenir,  répression 
 ligature,  tendon 
 tige, 
pédoncule.
°कारिता- f.
  fait d'entraver,  not. en enlaçant.
°स्थ- m.
  captif,  prisonnier.
°स्थान- nt. étable.
बन्धनागार- nt. prison. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.