बदर (badara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 बदर mf.  (-रः-री)
	 1. The jujube,  (Zizyphus jujuba or scandens.)
	 m.
  (-रः)
The seed of the cotton pod.
	 f.
  (-रा-री) Cotton. 
	 f.
  (-रा)
	 1. A plant, 
(Mimosa octandra.)
	 2. A medicinal drug,  commonly Varāhakrānti.
n.
  (-रं)
	 1. The fruit of the jujube.
	 2. The berry or pod of the cot-
ton. 
 E.
  बद् to be firm,  Unādi aff.
   अरच्
 or if derived from वद् to
give information
 it is read by some authorities वदर ।

Capeller Eng

English

 बदर s.
 ,  ई f.
  the jujube tree,  n.
  ब॑दर its fruit, 
f.
  also = seq.
 

Yates

English

 बदर (रः-री) 1.
m.
  3.
f.
  The jujube.
m.
  Seed of the cotton pod.
f.
 
(रा-री) Cotton. 
f.
  (रा) A mimosa
plant.
n.
  Fruit of the jujube
 the
berry or pod of cotton. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 बदर
mf.  (-रः-री)
1 The jujube,  (Zizyphus jujuba or scandens.)
m.
  (-रः) The seed of the
cotton pod.
f.
  (-रा-री) Cotton. 
f.
  (-रा)
1 A plant,  (Mimosa octandra.)
2 A medicinal drug,  commonly Varāhakrāntī.
n.
  (-रं)
1 The fruit of the jujube.
2 The berry or pod of the cotton. 
E.
  बद to be firm,  Uṇādi aff.
   अर
 or if derived from वद to
give information,  it is read by some authorities बदर.

Apte

English

बदरः [badarḥ],  [बद् स्थैर्ये अरच्]

The jujube tree.

The kernel of the fruit of the cotton-plant. -रा The cotton shrub.

रम् The fruit of jujube
 करबदरसदृशमखिलं भुवनतलं यत् प्रसादतः कवयः । पश्यन्ति सूक्ष्ममतयः सा जयति सरस्वती देवी Vās.1
 बदरामलकाम्रदाडिमानामपहृत्य श्रियमुन्नतां क्रमेण Bv.*
  2.8.

The pod of the cotton shrub.

The berry used as a weight. Comp.
   -कुणः the time when the fruit of the jujube becomes ripe. -पाचनम् N.
  of a sacred bathing-place.

Apte 1890

English

 बदरः [बद् स्थैर्ये अरच्] 1 The jujube tree. 
2 The kernel of the fruit of the cotton-plant. 
रा The cotton shrub. 
रं 1 The fruit of jujube
 करबदरसदृशमखिलं भुवनतलं यत्प्रसादतः कवयः । पश्यंति सूक्ष्ममतयः सा जयति सरस्वती देवी Vās. 1
 Bv. 2. 8. 
2 The pod of the cotton shrub. 
3 The berry used as a weight. 
Comp. 
कुणः the time when the fruit of the jujube becomes ripe. 
पाचनं N. of a sacred bathing-place. 

Monier Williams Cologne

English

 बदर m.
  the jujube tree,  Zizyphus Jujuba,  L.
 

 another tree (=  देव-सर्षप),  L.
 

 the kernel of the fruit of the cotton plant,  L.
 

 dried ginger,  L.
 

 N.
  of a man g. नडादि

 ब॑दर n.
  the edible fruit of the jujube (also used as a weight),  VS.
  &c.
   &c.
  

 the berry or fruit of the cotton shrub,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 बदर बदर,  अस्,  m. (later also वदर), 
the jujube tree,  Zizyphus Jujuba or Z. Scandens
a kind of mustard (= देव-सर्षप)
 the kernel
of the fruit of the cotton plant
 N. of a man [cf.
बादरायण]
 (आ),  f.,  N. of various plants
 the
cotton shrub
 a particular species of bulbous plant
(= गृष्टि,  वाराही)
 Mimosa Octandra (= एला-
पर्णी)
 Clitoria Ternatea (= विष्णु-क्रान्ता)
 (ई),  f.
the jujube tree
 the cotton shrub
 Mucuna Pruritus
(= कपि-कच्छु)
 N. of one of the sources of the
Gaṅgā and of the hermitage of Nara and Nārāyaṇa
situated near it [cf. बदरिका]
 (अम्),  n. the edible
fruit of the jujube
 the berry or pod of the cotton
shrub
 the same berry used as a weight.
—बदर-
कुण,  अस्,  m. the time when the fruit of the jujube
becomes ripe.
—बदर-पाचन,  अम्,  n.,  N. of a
sacred bathing-place (‘where the jujube ripens’).
—ब-
दर-फली,  f. a species of jujube tree (= भू-ब-
दरी).
—बदर-यूष,  a decoction of the fruit of
the jujube.
—बदरामलक (°र-आम्°),  अम्,  n.
Flacourtia Cataphracta (probably the fruit rather than
the plant itself).
—बदरी-च्छद,  अस्,  आ,  m. f. a
kind of perfume (apparently a dried shell-fish,  =
शङ्ख-नखी)
 (आ),  f. a species of jujube tree
(= हस्ति-कोलि).
—बदरी-तपोवन,  अम्,  n. the
penance grove or hermitage at Badarī.
—बदरी-
नाथ,  अस्,  m.,  N. of a temple at Badarī.
—बदरी-
नारायण,  N. of a place.
—बदरी-पत्त्र,  अस्,  m.
a kind of perfume (= नखी).
—बदरीपत्त्रक, 
अम्,  n. a kind of perfume,  a leaf.
—बदरी-पाचन
= बदर-पाचन,  q. v.
—बदरी-प्रस्थ,  अस्,  m., 
N. of a city.
—बदरी-फल,  अम्,  n. the fruit of
the jujube tree
 (आ),  f.,  N. of a plant,  a variety of
Śephālikā or Nyctanthes with blue flowers.
—ब-
दरी-मूल,  अम्,  n. the root of the jujube tree.
—बदरी-वण or बदरी-वन,  अम्,  n. a wood
of jujube trees
 N. of a place.
—बदरी-वासा,  f.
‘dwelling at Badarī, ’ an epithet of Durgā.
—बदरी-
शैल,  अस्,  m. ‘rock of Badarī, ’ N. of a rocky emi-
nence at the source of the Gaṅgā in the Himālaya
range (a celebrated place of pilgrimage,  the Bhadri-
nāth of modern travellers
 or a town and temple on
the west bank of the Alaka-nandā river,  in the
province of Śrī-nagar).

Macdonell

English

 बदर bádara,  n.
  the esculent fruit of the 🞄jujube tree (Zizyphus Jujuba): i-kā,  f.
  jujube
 🞄ī,  f.
  jujube tree (Zizyphus Jujuba)
 🞄N. of a source of the Ganges and of a 🞄hermitage of Nara and Nārāyaṇa situated 🞄near it
 ī-tapovana,  n.
  penance grove at 🞄Badarī
 ī-phala,  n.
  fruit of the jujube tree.

Benfey

English

 बदर बदर, 
 I. m.
 ,  and f.
  री (and
वदरि),  The jujube,  Zizyphus jujuba
or scandens,  Nal. 12,  5 (व्).
 II. m.
 
The seed of the cotton pod.
 III. f.
 
रा and री,  Cotton. 
 IV. f.
  रा।
 1. A
plant,  Mimosa octandra.
 2. A medi-
cinal drug.
 V. n.
 
 1. The fruit of the
jujube.
 2. The pod of the cotton.  -- Cf. 
वदरी।

Apte Hindi

Hindi

बदरः
पुं*
  - बद् + अरच्
बेर का पेड़

बदरम्
नपुं*
   - -
बेर का फल

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > बद (स्थैर्ये) - "अरः" बाहु० ।
बदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲಚಿ ಗಿಡ /ಬೋರೆ ಗಿಡ
बदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿಕಾಯಿಯೊಳಗಿನ ತಿರುಳು
बदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲಚಿ ಹಣ್ಣು /ಬೋರೆ ಹಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१३५) । अणो लुक् (४-३-१६३)
व्युत्पत्तिः - > बदर्याः फलम्
प्रयोगाः - > "अथ सरसिजयोनेराज्ञाया रामवृत्तं करबदरसमानं प्रेक्ष्य दृष्ट्वा प्रतीच्या"
उल्लेखाः - > चं० रा०
बदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿಕಾಯಿ

L R Vaidya

English

 badara {% (I) m. %} The jujube tree.

 badara {% (II) n. %} The fruit of the jujube,  करबदरसदृशमखिलं भुवनतलं यत्प्रसादतः कवयः पश्यंति Vas.D.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कोल
पु
कोल,  बदर,  सूकर
बदरे सूकरे कोलः कलिः कलहकालयोः ॥ १५ ॥
verse 3.1.1.15
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Badara,  n. of a kiṃnara prince: Divy 〔118.22〕.

Indian Epigraphical Glossary

English

 badara,  same as tolaka (q. v.) or tolā.

 badara,  same as tola or tolaka.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 बदर 4. बदरसक्तु꣡ Pl. Śat. Br. 12,  9,  1,  5.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  बदर
noun
 
एकः पुरुषः ।
 "बदरः नडादिगणे परिगणितः"

Vedic Reference

English

 Badara denoting,  like Karkandhu and Kuvala,  a kind of
jujube,  is mentioned in the Yajurveda Saṃhitās^1 and the
Brāhmaṇas.^2
1) Kāṭhaka Saṃhitā,  xii. 10
 Maitrā-
yaṇī Saṃhitā,  iii. 11,  2
 Vājasaneyi
Saṃhitā,  xix. 22,  90
 xxi. 30.
2) Taittirīya Brāhmaṇa,  i. 8,  5,  1
Satapatha Brāhmaṇa,  v. 5,  4,  10
xii. 7,  1,  3
 2,  9
 9,  1,  8,  etc.
 Jaimin-
īya Brāhmaṇa,  ii. 156,  5.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 ब(व)दरं,  क्ली,
   (बदति स्थिरीभवति छिन्नेऽपि पुनःप्ररोहतीति । बद + अर ।) सेविफलम् । इतिराजनिर्घण्टः ॥
 (पर्य्यायोऽस्य यथा,  --“मुष्टिप्रमाणं बदरं सेवं सिवितिकाफलम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)कार्पासफलम् । कोलिफलम् । इति हेमचन्द्रः ॥
शृगालकोलिः । शेयाकुल इति भाषा । बदतिस्थिरीभवति छिन्नस्यापि पुनःप्ररोहणात् । बदरंवृक्षफलेऽपि क्लीवम् । इति भरतः ॥
 तत्-पर्य्यायः । घोण्टा २ । इत्यमरः ॥
 गोपघोण्टा३ । इति सुभूतिः ॥
 हस्तिकोलिः ४ गोपघण्टी५ बदरीच्छदा ६ शृगालकोलिः ७ कर्कन्धुः८ । इति रत्नकोषः ॥
 बादिरम् ९ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 अस्य विवरणं कोलशब्दे द्रष्ट-व्यम् ॥
 * ॥
 बृहत्कोलिः । तत्पर्य्यायः । सौवीरम्२ । इति रत्नमाला ॥
 * ॥
 कोलिमात्रम् । तत्प-र्य्यायः । कर्कन्धुः २ वदरी ३ कोलम् ४ फेनिलम्५ कुवलम् ६ घोण्टा ७ सौवीरम् ८ अजाप्रिया९ कुहा १० कोलिः ११ विषमः १२ भयकण्टकः१३ । इति भावप्रकाशः ॥
 सौवीरकः १४ गुड-फलः १५ बालेष्टः १६ फलशैशिरः १७ दृढ-बीजः १८ वृत्तफलः १९ कण्टकी २० वक्र-कष्टकः २१ सुरसः २२ सुफलः २३ स्वच्छः२४ कर्कन्धूः २५ बदरः २६ कोला २७ कोली२८ कुवली २९ स्वादुफला ३० गृध्रनखी ३१पिच्छिला ३२ कुवलः ३३ । इति च शब्दरत्ना-वली ॥
 (यथा,  भागवते । ४ । ८ । ७२ ।“त्रिरात्रान्ते त्रिरात्रान्ते कपित्थबदराशबः ।आत्मवृत्त्यनुसारेण मासं निन्येऽर्चयन् हरिम् ॥
”)अस्य गुणाः । मधुरत्वम् । कषायत्वम् । अम्ल-त्वञ्च ॥
 परिपक्वस्य तस्य गुणाः । मधुराम्लत्वम् ।उष्णत्वम् । कफकारित्वम् । पवनातिसाररक्त-श्रमदोषार्त्तिविनाशित्वम् । रुच्यत्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
 राजबदरभूबदरलघुबदराणां पर्य्याय-गुणास्तत्तच्छब्दे द्रष्टव्याः ॥
 * ॥
 अथ बदरविशे-षाणां लक्षणानि गुणाश्च ।“पच्यमानं सुमधुरं सौवीरं बदरं महत् ।सौवीरं बदरं शीतं भेदनं गुरु शुक्रलम् ॥
बृंहणं पित्तदाहास्रक्षयतृष्णानिवारणम् । * ।सौवीराल्लघु संपक्वं मधुरं कोलमुच्यते ॥
कोलन्तु बदरं दाहि रुच्यमुष्णञ्च वातहृत् ।कफपित्तकरञ्चापि गुरु सारकमीरितम् ॥
 * ॥
कर्कन्धुः क्षुद्रबदरं कथितं पूर्व्वसूरिभिः ।अम्लं स्यात् क्षुद्रबदरं कषायं मधुरं मनाक् ॥
स्निग्धं गुरु च तिक्तञ्च वातपित्तापहं स्मृतम् ।शुष्कं भेद्यग्निकृत् सर्व्वं लघु तृष्णाक्लमास्रजित् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥

 ब(व)दरः,  पुं,
   (बदति स्थिरीभवति छिन्नेऽपि पुनःप्ररोहतीति । बद् + अर ।) कोलिवृक्षः ।तत्पत्रादिगुणाः ।“बदरस्य पत्रलेपो ज्वरदाहविनाशनः ।त्वचा विस्फोटशमनी बीजं नेत्रामयापहम् ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
अस्य पर्य्यायः फलगुणाश्च क्लीवलिङ्गबदरशब्देद्रष्टव्याः ॥
 * ॥
 देवसर्षपवृक्षः । इति राज-निर्घण्टः ॥
 कार्पासास्थि । इति मेदिनी ॥
 कापासेर विचि इति भाषा ॥
 तत्र अन्तःस्थवका-रादिशब्दमध्ये गृहीतोऽयम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 ब(व)दर पु०
  बदति स्थिरीभवति छिन्नस्यापि पुनः प्ररोहेणबद + स्थैर्य्ये अरच् । १ कोलिवृक्षे २ देवसर्षपवृक्षे राजनि० ।तस्य फलम् अण् तस्य लुक् । ३ कोलिफले राजनि० । कर्क-न्धूशब्दे दृश्यम् । ४ कार्पासफले ५ कोलिफले न०
  ६ कीलिभेदे(सेओयाकुल) कार्षासास्थ्नि पु०
  मेदि० । अन्त्यस्थादित्वम-स्यान्थैरुक्तम् । ८ बराहक्रान्तायां १ कार्षाषवृक्षे स्त्री अमरः ।

Capeller

German

 बदर Judendorn.  f.
  ई dass.
 N. einer
Quelle der Gaṅgā. n.
  ब॑दर die Frucht
des J. s,  Brustbeere.

Burnouf

French

 बदर बदर m.
  graine du cotonnier. -- M. et f.
  [ई]
jujubier. -- F. [आ ou ई] coton.  -- F. [आ] mimosa
octandra,  bot. -- N. jujube
 fruit du cotonnier.
बदरामलक m.
  flacourtia,  bot.
बदरि m.
  jujubier.
बदरीछदा f.
  (छद्) esp. de jujubier (?).
		 Sorte de
parfum. 
बदरीपत्रक n.
  sorte de parfum. 
बदरीफला f.
  nyctanthes bleu,  bot.
बदरीशैल n.
  et बदरीवन n.
  le Bois ou le
Rocher-des-Jujubiers [lieu de pèlerinage dans l'Himālaya,  sur la
rive gauche de l'Alakanandā,  dans la province de Śrînagar].

Stchoupak

French

 बदर-
 m.
  jujubier 
 nt. jujube 
 -ई- f.
  jujubier 
 n.
  d'une source
du Gange et d'un pèlerinage (mod. Badri-Nath).
°पाचन- nt. n.
  d'une baignade sacrée sur la Sarasvatī.
बदरी-तपोवन- nt. n.
  d'un ermitage près de Badarī.
°पाचन- nt. = बदर°।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.