| YouTube Channel

फेण (pheNa)

 
Apte
English
फेण [phēṇa] न [n] क [k], (न) क 1 See फेन.
Ground rice boiled in water. -का A kind of pastry (फेणी).
फेण [phēṇa] न [n] पः [pḥ], (न) पः An ascetic living on fruits etc., fallen down automatically
वैखानसा वालखिल्यौदुम्बराः फेनपा वने
Bhāg.*
 3.12.43
फेनपानामृषीणां यो धर्मः
Mb.
 * 13.141.96.
फेणः [phēṇḥ] नः [nḥ], नः 1 Foam, froth
गौरीवक्त्रभ्रुकुटिरचनां या विहस्येव फेनैः
Me.*
 52
R.*
 13.11
Ms.*
 2.61
फेणैर्जलानामसुरस्य मूर्ध्नः
Bk.*
 12.58.
Foam of the mouth.
Saliva.
White cuttle-fish bone.
Comp.
 -अग्रम् a bubble.-अशनिः
N.
 of Indra
cf.
 नमुचि. -आहार
a.
 living on foam. -गिरिः
N.
 of a mountain near the mouth of the Indus. -दुग्धा a kind of small shrub (Mar. मोठी दुधी).-धर्मन्
a.
 transient
प्रत्यक्षं मन्यसे कालं मर्त्यः सन् कालबन्धनः । फेनधर्मा महाराज फलधर्मा तथैव च ॥
Mb.
 * 3.35.2.
पिण्डः a mere bubble.
an empty idea, non-entity. -वाहिन्
m.
 a filtering cloth.
Apte 1890
English
फेणः,
नः 1 Foam, froth
गौरीवक्त्रंभ्रुकुटिरचनां या विहस्येव फेनैः Me. 50
R. 13. 11
Ms. 2. 61.
2 Foam of the mouth.
3 Saliva.
4 White cuttle-fish bone.
Comp.
अग्रं a bubble.
अशनिः N. of Indra
cf. नमुचि.
आहार a. living on foam.
गिरिः N. of a mountain near the mouth of the Indus.
पिंडः {1} a mere bubble. {2} an empty idea, non-entity.
वाहिन् m. a filtering cloth.
Monier Williams Cologne
English
फेण
&c.
 See फेन.
Monier Williams 1872
English
फेण फेण = फेन below.
Macdonell
English
फेण pheṇa, incorrect for phena.
Apte Hindi
Hindi
फेणः
पुं*
 - "स्फाय्+न, फे शब्दादेशः, पक्षे णत्वम्"
"झाग, फेन"
फेणः
पुं*
 - "स्फाय्+न, फे शब्दादेशः, पक्षे णत्वम्"
मुँह का झाग या बुलबुला
फेणः
पुं*
 - "स्फाय्+न, फे शब्दादेशः, पक्षे णत्वम्"
थूक
L R Vaidya
English
Pena(Ra) {% m. %} 1. Foam, froth, भिन्नान्द्विधा पश्य समुद्रफेनान् R.xiii.11
2. foam of the mouth, Rt.i.21.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
फेणः,
पुं,
 (स्फायते वर्द्धते इति । स्फाय + “फेन-मीनौ ।” उणा० ३ । ३ । इति नक् फे-शब्दा-देशश्च । मतान्तरे णत्वम् । दन्त्यनान्तपाठस्तुगरीयान् ।) फेनः । तरलद्रव्योपर्य्युत्थितबुद्बुदा-कारवस्तु । फेना इति भाषा । यथा, --“पयःफेणनिभा शय्या दान्ता रुक्मपरिच्छदा ॥
”इति पुराणम् ॥
हिण्डीरः । इत्यमरः । २ । ९ । १०५ ॥
समुद्र-फेना इति भाषा । अस्य मूर्द्धन्यणान्तस्य प्रमाणंयथा, --“हंसश्रेण्यो नदीतीरे निनदैः संप्रतीयिरे ।यथा सारस्वता मन्त्रा अन्तरे फेणसङ्गता ॥
”इत्यमरटीकायां रघुनाथचक्रवर्त्ती ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
फेण(न)
पु०
 स्फाय--न पृषो० मतान्तरे णत्वम् । दुग्धजलादे-रुपर्य्युपरिस्थे बुद्बुदाकारे पदार्थे (फेना) अस्य णान्तत्व-मपि “हंसश्रेण्यो नदीतीरे निनदैः संप्रतीयिरे । यथासारस्वता मन्त्रा अन्तरे फेणसङ्गता” इत्युक्तौ पक्षे अन्त-रेफेण अन्तःस्थरकारेण संयुता इत्यर्थः । २ हिमे च३ गुडविकारभेदे स्त्री ङीप् । “वटो वेशवारात् लवङ्गेनफेणी शमं पर्पटः शिग्रुवीजेन याति” जीर्णमञ्जरी । “बा-नीरं गगनं फेनमूनञ्च दन्त्यनान्वितम् । आहुः फाल्गुन-मिच्छन्ति केचिन्मूर्ध्वमुणान्वितम्” भरतधृतवाक्यम् ।
Stchoupak
French
फेण-
m.
 = फेन-।