| YouTube Channel

फुप्फुसः (phupphusaH)

 
Apte
English
फुप्फुसः [phupphusḥ] सम् [sam], सम् The lungs.
Apte 1890
English
फुप्फुसः
सं The lungs.
Apte Hindi
Hindi
फुप्फुसः
नपुं*
- -
फेफड़े
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
फुप्फुसः, श्वासकोशः
noun
कोष्ठविशेषः, हृदयनाडिकासंलग्नाशयविशेषः।
"फुप्फुसः हृदयस्य वामे अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
फुप्फुसः,
पुं,
पुप्फुसः कोष्ठविशेषः हृदय-नाडिकासंलग्नाशयविशेषः फ्याप्डा फुल्काकापासे इति लोके इति सुश्रुतः
यथा, --“स्थानान्यामाग्निपक्वानां मूत्रस्य रुधिरस्य ।हृदुण्डुकः फुप्फुसश्च कोष्ठ इत्यभिधीयते
”इति माधवकरः ।अस्य व्याख्या “आमस्य स्थानं आमाशयः ।नाभेरूर्द्धम् अग्नेः स्थानं पच्यमानाशयःनाभिमध्यम् पक्वस्य स्थानं पक्वाशयः नाभे-रधः मूत्रस्य स्थानं वस्तिः रुधिरस्य स्थानंयकृत्प्लीहानौ हृत् हृदयं इक्षुरसपाकमल-वद्यः शोणितमलस्तज्जः उण्डुकः चान्त्रदेशेव्यवस्थितः पुरीषाधानम् फुप्फुसः हृदयस्यवामपार्श्वे फुप्फुण्ड इति ख्यातः ।” इति विजय-रक्षितः
(यथा ।“तद्वामे फुप्फुसः प्लीहा दक्षिणाङ्गे यकृन्मतम् ।उदानवायोराधारः फुप्फुसः प्रोच्यते बुधैः
”इति पूर्व्वखण्डे पञ्चमेऽध्याये शार्ङ्गधरेणोक्तम्
)