| YouTube Channel

फल्गुनी (phalgunI)

 
Apte
English
फल्गुनी [phalgunī],
N.
 of a constellation (पूर्वा and उत्तरा)
मैत्रे मुहूर्ते शशलाञ्छनेन योगं गतासूत्तरफल्गुनीषु
Ku.*
 7.6.
Comp.
 -भवः the planet Jupiter.
Apte 1890
English
फल्गुनी N. of a constellation
Ku. 7. 6.
Comp.
भवः the planet Jupiter.
Monier Williams Cologne
English
फ॑ल्गुनी a
f.
 See below.
फ॑ल्गुनी b
f.
 (sg.
du.
 and
pl.
 )
N.
 of a double lunar mansion (पूर्वा and उत्तरा),
AV.
&c.
&c.
Ficus Oppositifolia,
L.
N.
 of a woman,
Pravar.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
फल्गुनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಫಲ್ಗುನೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು /ಪೂರ್ವಫಲ್ಗುನೀ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಫಲ್ಗುನೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
निष्पत्तिः - > फल्गुन - "ङीष्" (४-१-४१)
प्रयोगाः - > "मैत्रे मुहूर्ते शशलाञ्छनेन योग गतासूत्तरफल्गुनीषु"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-६
फल्गुनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲ್ಹತ್ತಿ ಗಿಡ /ಬ್ರಹ್ಮಮೇಡಿ
L R Vaidya
English
PalgunI {% f. %} The name of a constellation, K.S.vii.6.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गोजी, फल्गुः, मलपूः, जघनेफला, मलयुः, फल्गुफला, काकोडुम्बरः, फलवाटिका, बहुफला, काकोदुम्बरिका, कृष्णोदुम्बरिका, खरपत्री, राजिका, क्षुद्रोदुम्बरिका, कुष्ठघ्नो, फल्गुवाटिका, अजाजी, फल्गुनी, चित्रभेषजा, ध्माङ्क्षनाम्नी
noun
एकः तीक्ष्णपर्णीयः वृक्षविशेषः अस्य गुणाः शीतत्वम् कषायत्वम् व्रणनाशित्वम् गर्भरक्षाहितत्वम् स्तनदुग्धप्रदत्वञ्च ।
"गोजी सुश्रुतेन उल्लिखिता अस्ति"
Synonyms:
 फल्गुनी
noun
द्विगुणी चान्द्र-नक्षत्रम् ।
"अथर्व-वेदे फल्गुनी वर्णिता"
Synonyms:
 फल्गुनी
noun
एका स्त्री ।
"प्रवर-वाङ्मये फल्गुनी निर्दिष्टा"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सार्प्यऽश्लेषा मघा पित्र्या फल्गुनी योनिदेवता ॥ १११ ॥
-wordlist-
सार्पी (स्त्री), अश्लेषा (पुंस्त्री), मघाः (स्त्रीब), पित्र्याः (स्त्रीब), फल्गुनी (स्त्री), योनिदेवता (स्त्री)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: फल्गुन्यौ
Root: फल्गुनी
Gender: स्त्री
Number: द्वि
अर्थः ⇒ पूर्वोत्तरफाल्गुन्यौ
Meaning(s):
⇒ Two of the 27 nakṣatras
Shloka(s):
2|1|43|2 ► फल्गुन्यौ तु द्वित्वभूम्नोर्हस्तः शतभिषक् च सा॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|43|2 ⇢ फल्गुन्यौ (फल्गुनी) (स्त्री) ⇒ Two of the 27 nakṣatras ⇒ पूर्वोत्तरफाल्गुन्यौ
Related word(s):
isa_k ➡ २७ नक्षत्राः
परा_अपरासंबन्धः ➡ नक्षत्रम्
जातिः ➡ नक्षत्रम्
उपाधि ➡ समूहः
Mahabharata
English
Phalgunī, sg., dual, or pl., name of two nakshatras (pūrvā and uttarā) (v. Su. Si.). § 552 (Goharaṇap.): IV, 44, 1383 (uttarābhyāṃ Pºībhyāṃ nakshatrābhyām ahaṃ divā jāto Himavataḥ pṛshṭhe tena māṃ Phālgunaṃ viduḥ).--§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 64, 3264 (ºpūrvasamaye…uttarāvishaye, merit of making gifts under the Pºs).--§ 749 (do.): XIII, 89, 4260 (ºīshu…uttarāshu, merit of a śrāddha under this constellation).--§ 759 (do.): XIII, 110, 5390 (sg., description of the cāndravrata).
Vedic Reference
English
Phalgunī. See Nakṣatra.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
फल्गुनी,
स्त्री,
 (फल्गुन + गौरादित्वात् ङीष् ।)नक्षत्रविशेषः । तच्च पूर्व्वफल्गुनी उत्तर-फल्गुनी च । इति भरतधृतगोवर्द्धनानन्दः ॥
(यथा, महाभारते । ४ । ४२ । १६ ।“उत्तराभ्याञ्च पूर्व्वाभ्यां फल्गुनीभ्यामहं दिवा ।जातो हिमवतः पृष्टे तेन मां फाल्गुनं विदुः ॥
)काकोदुम्बरिका । इति राजनिर्घण्टः ॥
(फल्-गुन्यां जाता । श्रविष्ठाफल्गुनीति अणो लुकिलुक्तद्धितलुकीति स्त्रीप्रत्ययस्य च लुकि फल्-गुन्यषाढाभ्यां टानौ वक्तव्यौ इति वार्त्तिकोक्त्याटः । टित्वात् ङीप् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
फल्गुनी स्त्री फल--उनन् गुक् च गौरा० ङीष् । १ काकोडुम्बु-रिकायाम् राजनि० । अश्विन्यवधिके एकादशे द्वादशे च२ नक्षत्रे च ब० व० भरतः ।
Stchoupak
French
फल्गुनी-
f.
 (aussi du.
pl.
 )
n.
 d'un double. Nakṣatra (9{^me^} et
10{^me^}, resp. पूर्वा et उत्तरा).
°पूर्व-समय-
m.
 temps où la lune se trouve dans la Pūrva-Phalgunī.