| YouTube Channel

फल्गुः (phalguH)

 
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
68,
पादेऽक्षराणि-
17
मात्राः - 23
सङ्ख्याजातिः - अत्यष्टिः
मात्रा-विन्यासः
दा दा दा दा दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
फल्गुः
स्त्री*
- -
वसन्तऋतु
फल्गुः
पुं*
- -
गूलर का वृक्ष
फल्गुः
पुं*
- -
गया के पास एक नदी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
फल्गुः
noun
भारतदेशे बिहारराज्ये वर्तमाना एका नदी।
"गयातीर्थः फल्गोः तटे वर्तते।"
Synonyms:
गोजी, फल्गुः, मलपूः, जघनेफला, मलयुः, फल्गुफला, काकोडुम्बरः, फलवाटिका, बहुफला, काकोदुम्बरिका, कृष्णोदुम्बरिका, खरपत्री, राजिका, क्षुद्रोदुम्बरिका, कुष्ठघ्नो, फल्गुवाटिका, अजाजी, फल्गुनी, चित्रभेषजा, ध्माङ्क्षनाम्नी
noun
एकः तीक्ष्णपर्णीयः वृक्षविशेषः अस्य गुणाः शीतत्वम् कषायत्वम् व्रणनाशित्वम् गर्भरक्षाहितत्वम् स्तनदुग्धप्रदत्वञ्च
"गोजी सुश्रुतेन उल्लिखिता अस्ति"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: फल्गुः
Root: फल्गु
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Ficus oppositifolia
Tamil Pēyatti
Shloka(s):
3|3|111|1 फल्गुः काकोदुम्बरिका बलजुर्जघनेफला। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|111|1 फल्गुः (फल्गु) (स्त्री) Ficus oppositifolia
Tamil Pēyatti
3|3|111|1 काकोदुम्बरिका (काकोदुम्बरिका) (स्त्री) Ficus oppositifolia
Tamil Pēyatti
3|3|111|1 बलयू (बलयू) (स्त्री) Ficus oppositifolia
Tamil Pēyatti
3|3|111|1 जघनेफला (जघनेफला) (स्त्री) Ficus oppositifolia
Tamil Pēyatti
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
फल्गुः,
स्त्री,
(फल निष्पत्तौ + उः गुगागमश्च ।)गयास्थनदीभेदः तस्या माहात्म्यादि यथा, --सार्द्धक्रोशद्बयं मानं गयायां परिकीर्त्तितम् ।पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः
तत्र पिण्डप्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती ।नगाज्जनार्द्दनाच्चैव कूपाच्चोत्तरमानसात्
एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते ।तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणां परमा गतिः
पृथिव्यां यानि तीर्थानि ये समुद्राः सरांसि ।फल्गुतीर्थं गमिष्यन्ति वारमेकं दिने दिने
”इति गारुडे ८३ अध्यायः
अन्यत् गयाशब्दे द्रष्टव्यम्
*
काकोडम्बरिका ।इत्यमरः
काकडुमुर इति भाषा
(अस्याःपर्य्यायो यथा, --“भद्रा मलपूः फल्गुः स्यात् काकडुम्बरिका चसा
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
)अस्या गुणाः गुरुत्वम् ग्राहित्वम् शीत-लत्वम् स्वादुत्वम् तृप्तिकारित्वञ्च इतिराजवल्लभः
रेणुभेदः फागु इति प्रसिद्धः ।मिथ्यावाक्यम् इति शब्दरत्नावली
वस-न्तर्त्तुः इति जटाधरः