| YouTube Channel

फण् (phaN)

 
Capeller Eng
English
†फण् फणति spring.
C.
 फाणयति cause to spring or
run.
Yates
English
फण् फणति 1.
a. To go
to produce
easily or readily
to be oily.
फाणयति (causal) to dilute
to
shine. फणयति (क) to cause to go.
Apte
English
फण् [phaṇ], 1
P.
 (फणति, फणित)
To move, move about
रुरुजुर्भेजिरे फेणुर्बहुधा हरिराक्षसाः
Bk.*
 14.78.
To produce easily or without exertion
(this sense according to some belongs to the
Caus.
 of फण्).
Caus.
 (फाणयति) To skim, take off (the surface of a fluid.).
Apte 1890
English
फण् {c1c} P. (फणति, फणित) 1 To move, move about
रुरुजुर्भेजिरे फेणुर्बहुधा हरिराक्षसाः Bk. 14. 78.
2 To produce easily or without exertion
(this sense according to some belongs to the Caus. of फण्).
Caus. (फाणयति) To skim, take off (the surface of a fluid.).
Monier Williams Cologne
English
फण्
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. xix, 73) फ॑णति (Naigh. ii, 14
pf. पफाण, 2. sg. पफणिथ, or फेणिथ,
Pāṇ.
 vi, 4, 125
aor.
 अफाणीत्, vii, 2, 27
fut. फणिष्यति, °णिता
Gr.
 ),
to go, move,
Bhaṭṭ.
 (with समाप्तिम्, ‘to be accomplished’,
Bhojapr.
 ) :
Caus.
 फाण॑यति (or फण्°,
Vop.
 ), to cause to bound,
RV.
 viii, 58, 13
to draw off (the surface of a fluid), skim,
Lāṭy.
 :
Desid.
 पिफणिषति
Gr.
 :
Intens.
pr.
p.
 -पणिफणत् (RV. ), पम्फणत् (ŚāṅkhŚr. ), bounding, leaping.
Monier Williams 1872
English
फण् फण्, cl. 1. P. फणति, पफाण
(2nd sing. फेणिथ or पफणिथ,
3rd pl. फेणुस् or पफणुस्), फणिष्यति,
अफणीत्, अफाणीत्, फणितुम्, to go, go about,
move: Caus. फणयति, फाणयति, -यितुम्, to
cause to spring or run (Ved.)
फाणयति, to scum,
skim, take off (the surface of a fluid)
to produce
easily or without exertion: Desid. पिफणिषति:
Intens. पम्फण्यते, पम्फणीति, पम्फण्टि।
Macdonell
English
फण् PHAṆ, Ⅰ. P. pháṇa, move (int.)
cs. 🞄phāṇaya, P. cause to bound
draw off, 🞄skim
intv. only pr. pt. pamphaṇat, bounding. 🞄ā, intv. only pt. ā-pánīphaṇat, id..
Benfey
English
फण् फण्, i. 1, Par. To go. Caus.
फणय,
1. To cause to go.
2. To
produce easily (cf. फाण्ट).
Apte Hindi
Hindi
फण्
"भ्वा*पर*, " - -
"चलना-फिरना, इधर-उधर घूमना"
फण्
"भ्वा*पर*, " - -
"अनायास उत्पन्न करना, बिना किसी परिश्रम के पैदा करना"
L R Vaidya
English
PaR {% vt. 1P (pp. फणित) %} 1. To go, to go about, to move, रुरुजुर्भ्रेजिरे फेणुर्बहुधा हरिराक्षसाः Bt.xiv.78
2. to produce easily.
Bopp
Latin
फण् 1. P. (गतौ) ire, se movere. -- Caus.
1) फणयामि
facere ut alqs se moveat.
2) फाणयामि pingue lactis
auferre. K.: फाणयति दुग्धम् «he skims the milk».
Kridanta Forms
Sanskrit
फण् (फ꣡णँ꣡ गतौ गतिदीप्त्योः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = फणनम्
अनीयर् = फणनीयः - फणनीया
ण्वुल् = फाणकः - फाणिका
तुमुँन् = फणितुम्
तव्य = फणितव्यः - फणितव्या
तृच् = फणिता - फणित्री
क्त्वा = फणित्वा
ल्यप् = प्रफण्य
क्तवतुँ = फणितवान् / फाण्टवान् - फणितवती / फाण्टवती
क्त = फणितः / फाण्टः - फणिता / फाण्टा
शतृँ = फणन् - फणन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 फण्
मूलधातुः:
 फण
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 फणति
अनुबन्धादिविशेषः:
 फणादिः, घटादिः च
Capeller
German
फण्, फणति springen.
Grassman
German
√phaṇ, „hüpfen, springen“ (wol für pharṇ aus phar zucken, sich schnell hin und herbewegen) — Causat. springen machen, hüpfen lassen (Rosse).
Mit ā́ Intens. springen, hüpfen (vom Rosse). [Page896]
Impf. des Caus. áphāṇaya:
-at súyuktān {678, 13}.
Part. des Int. pánīphaṇat:
-at [m.] ā {336, 4} pathā́m áṅkhāṃsi ánu ā 〰.
Burnouf
French
*फण् फण्। फणामि 1
p. पफाण [3p. pl.
पफाणुस् et फेणुस्]
etc. Aller, marcher, se promener.