| YouTube Channel

प्सा (psA)

 
शब्दसागरः
English
प्सा r. 2nd cl. (प्साति) To eat.
प्सा
f.
(प्सा) Eating.
E.
प्सा to eat,
aff.
क्विप्
Capeller Eng
English
प्सा प्सा॑ति
pp.
प्सात chew, devour.
Yates
English
प्सा (ल) प्साति 2.
a. To eat.
प्सा (प्सा) 1.
f.
Eating.
Spoken Sanskrit
English
प्सा - psA -
f.
- food
प्सा - psA -
f.
- hunger
प्सा - psA -
f.
- eating
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - devour
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - eat
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - consume
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - chew
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - go
प्साति { प्सा } - psAti { psA } - verb - swallow
Wilson
English
प्सा r. 2nd cl. (प्साति) To eat.
प्सा
f.
(प्सा) Eating.
E.
प्सा to eat,
aff.
क्विप्.
Apte
English
प्सा [psā], 2
P.
(प्साति, प्सात) To eat, devour
बह्विव पापं कुरुते सर्वमेव तत्संप्साय शुद्धः पूतो$जरो$मृतः संभवति Bṛi.
Up.*
5.14.8.
प्सा [psā], 1 Food.
Hunger.
Apte 1890
English
प्सा {c2c} P. (प्साति, प्सात) To eat, devour.
प्सा 1 Food.
2 Hunger.
Monier Williams Cologne
English
1. प्सा
cl.
2.
P.
(Dhātup. xxiv, 47) प्सा॑ति (Impv. प्साहि, प्सातु,
AV.
pf. पप्सौ
Gr.
aor.
अप्सासीत्,
Bhaṭṭ.
Prec. प्सायात्,
ŚBr.
or प्सेयात्
Gr.
fut. प्सास्यति, प्साता, ib.
ind.
p.
-प्सा॑य,
Br.
Pass.
impf.
अप्सीयत, ib.),
to chew, swallow, devour, eat, consume
to go,
Naigh.
ii, 14. (For भ्सा
=
भसा
=
भस्
+
cf.
म्ना and मन्, या and
&c.
)
2. प्सा
f.
eating, food,
L.
hunger,
L.
Monier Williams 1872
English
प्सा 1. प्सा, cl. 2. P. प्साति (3rd pl. Impf.
अप्सुस् or अप्सान्), पप्सौ, प्सास्यति, अप्-
सासीत्, प्सायात् or प्सेयात्, प्सातुम्, Ved. to chew,
masticate, eat, consume
to go
[cf. Old Germ.
spīsa, ‘food
Mod. Germ. speise.]
2. प्सा, f. eating, food
hunger.
Macdonell
English
प्सा PSĀ, Ⅱ. P. psā́-ti [bh(a)s-ā], chew
🞄consume, devour: pp. psāta. sam, 🞄chew or bite to pieces.
Benfey
English
प्सा प्सा (sprung from भस् + by
dropping अ), ii. 2, Par. To eat. Ptcple.
of the pf. pass. प्सात, Eaten. -- Cf. ὄψον.
Apte Hindi
Hindi
प्सा
"अदा* पर* , " - -
"खाना, निगल जाना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्सा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಹಾರ
निष्पत्तिः - > प्सा (भक्षणे) - "क्विप्" (३-२-७६)
विस्तारः - > "प्सा वीतिर्भक्षणं सा" - त्रिकाण्ड०
प्सा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಕ್ಷಣ
L R Vaidya
English
psA {% vt. 2P (pp. प्सात
pres. प्साति) %} To devour, to eat.
Bopp
Latin
प्सा 2. P. (भक्षणे) edere. BHATT. 15. 6.: मांसम् अप्सा-
सीत्. (Cf. भस्, unde in dialecto vêd. forma redu-
plicata बप्स्, v. Westerg.
germ. vet. spîsa cibus.)
Kridanta Forms
Sanskrit
प्सा (प्सा॒ भक्षणे - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = प्सानम्
अनीयर् = प्सानीयः - प्सानीया
ण्वुल् = प्सायकः - प्सायिका
तुमुँन् = प्सातुम्
तव्य = प्सातव्यः - प्सातव्या
तृच् = प्साता - प्सात्री
क्त्वा = प्सात्वा
ल्यप् = प्रप्साय
क्तवतुँ = प्सातवान् - प्सातवती
क्त = प्सातः - प्साता
शतृँ = प्सान् - प्सान्ती / प्साती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
प्सा
मूलधातुः:
धात्वर्थः:
रक्षण-भक्षणयोः
गणः:
अदादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
प्साति
अनुबन्धादिविशेषः:
आकारान्तः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
प्सा भक्षणे
- प्साति प्रणिप्साति पप्सौ अप्सासीत् अप्सासिष्टाम् प्सातः द्रप्सः (15) ।। 46 ।।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भुज्, अद्, खाद्, अश्, भक्षय, घस्, प्सा, आस्वाद्, गॄ, चर्व्, अभ्यवहृ, आहृ, उपभुज्, उपाश्, चम्, प्रत्यवसो, जक्ष्, ग्रस्, आखाद्
verb
विशेषतः मनुष्यैः परिवेषणस्य भोजनस्य भक्षणानुकूलः व्यापारः।
"कथासमाप्त्यनन्तरं भक्ताः पङ्क्तौ उपविश्य भुञ्जते।"
Synonyms:
चर्व्, प्सा, संखाद्, सम्प्सा, निर्भस्
verb
दन्तैः चूर्णनानुकूलः व्यापारः।
"सः लेखनीं चर्वति।"
Synonyms:
चर्व्, सङ्खाद्, प्सा, भर्व्
verb
मुखे कवलं गृहीत्वा आस्वादनानुकूलः व्यापारः।
"सः मधुरां गुल्लिकां चर्वति।"
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अशनाया
अशनाया, बुभुक्षा, प्सा, जिघत्सा, क्षुद्, क्षुधा
अशनाया बुभुक्षा प्सा जिघत्साक्षुत्क्षुधाः समाः
verse 2.1.1.361
page 0043
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्सा, भक्षणे इति कविकल्पद्रुमः
(अदा०-पर०-सक०-अनिट् ।) ल, प्साति इतिदुर्गादासः
प्सा,
स्त्री,
(प्सा + भावे क्विप् ।) भक्षणम् इतित्रिकाण्डशेषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्सा भक्षणे अदा०
पर०
सक०
अनिट् प्साति अप्सासीत् ।पप्सौ गतौ निघण्टुः
प्सा स्त्री प्सा--भावे अङ् भक्षणे त्रिका०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
प्सा भक्षणे
- प्रणिप्साति (द्र0 8417) श्वनुक्षन् (उ0 1159) इति विश्वप्साऽग्निः 43
धातुवृत्तिः
Sanskrit
प्सा (अर्थः) भक्षणे
( प्साति, प्रणिप्साति ) इत्यादि स्नातिवत् द्रवणेन प्सानीयो ( द्रप्सः ) घञर्थे कः पृषोदरादित्वाद् द्रादेशः ( विश्वप्सा ) "श्वन्नुक्षन्'' इत्यादिना कनिन् 45
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“प्सा भक्षणे”@} 2 प्सायकः-यिका, प्सापकः-पिका, पिप्सासकः-सिका, पाप्सायकः- यिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि आदादिकदाप्-धातुवत् 3 4 ज्ञेयानि।
5 प्सापयन्-न्ती-ती, 6 7 प्सातम्, इत्यस्माद् धातोः भवन्तीति विशेषः।
8 प्सातिः, 9 प्रणिप्साता, 10 द्रप्सः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१०८६)
02
=>
(२-अदादिः-१०५५। सक। अनि। पर।)
03
=>
(८३३)
04
=>
[पृष्ठम्०९११+ २८]
05
=>
[[१। ‘निगरणचलनार्थेभ्यः--’ (१-३-८७) इति ण्यन्तात् कर्तृगामिन्यपि क्रियाफले परस्मैपदमेव। तेन शानच् न।]]
06
=>
[इदमेषां]
07
=>
[[२। ‘क्तोऽधिकरणे ध्रौव्यगतिप्रत्यवसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणे क्तप्रत्ययः। प्रत्यवसानार्थाः = भक्षणार्थकाः धातवः।]]
08
=>
[[आ। ‘स्नान्त्यस्तदा श्राणमुपाश्य चान्नं निद्रां गताः प्सातिपरास्तथाऽन्याः।’ धा। का। २। ४९।]]
09
=>
[[३। ‘नेर्गदनदपतपदघुमास्यतिहन्तियातिवातिद्रातिप्साति--’ (८-४-१७) इत्यादिना उपसर्गस्थान्निमित्तात् परस्य नेर्णत्वम्।]]
10
=>
[[४। द्रवणेन प्सानीयो द्रप्सः। ‘घञर्थे कविधानम्--’ (वा। ३-३-५८) इति कप्रत्ययः। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः। पृषोदरादित्वात् (६-३-१०९) द्रवणशब्दस्य द्रादेशः।]]
Capeller
German
प्सा, प्सा॑ति kauen, essen
p. p. प्सात.
Grassman
German
(√psā), verzehren [A] (aus bhas durch ā erweitert
vgl. bapsat von bhas).
Stamm psā AV.:
-ātás [3. d.] vṛkṣā́n AV. 10, 3, 14 (vā́tas agnís ca).
-āhi sapátnān AV. 10, 3, 14.
Verbale psā́ in sahásra 〰.
Burnouf
French
*प्सा प्सा। प्सामि 2
p. पप्सौ
f1.
प्सातास्मि
f2. प्सास्यामि
o. प्सायाम् et
प्सेयाम् a1. अप्सासम्
pp. प्सात। Manger
gr.
ὀψῶμαι
germ. speise (?).
प्सा प्सा
f.
action de manger.
प्सान
n.
mets, aliment
gr.
ὄψον
lat. obsonium.