| YouTube Channel

प्लुष्ट (pluSTa)

 
शब्दसागरः
English
प्लुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Burnt.
E.
प्लुष् to burn,
aff.
क्त
Yates
English
प्लुष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Burnt.
Spoken Sanskrit
English
प्लुष्ट pluSTa
adj.
frozen
प्लुष्ट pluSTa
adj.
scorched
प्लुष्ट pluSTa
adj.
singed
प्लुष्ट pluSTa
adj.
burned
Wilson
English
प्लुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Burnt.
E.
प्लुष to burn,
aff.
क्त.
Apte
English
प्लुष्ट [pluṣṭa], p. p. Scorched, burnt, singed
पटुतरदवदाहात् प्लुष्ट सस्यप्ररोहाः
Ṛs.*
1.22.
Apte 1890
English
प्लुष्ट p. p. Scorched, burnt, singed.
Monier Williams Cologne
English
प्लुष्ट
mfn.
burned, scorched, singed, Ṛtus.
Var.
Suśr.
frozen,
Vcar.
Monier Williams 1872
English
प्लुष्ट, अस्, आ, अम्, burned, scorched, singed.
Apte Hindi
Hindi
प्लुष्ट
भू* क* कृ* - प्लुष् + क्त
"झुलसाया गया, जलाया गया, दागा गया"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्लुष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > प्लुष (दाहे) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "प्लुष्टः स्वैश्चापरोपैः सह हि मकरेणात्मभूः केतुनाऽभूत्"
उल्लेखाः - > नैष० ८-१०५
L R Vaidya
English
pluzwa {% a. (f. ष्टा) %} Burnt, consumed.
Kridanta Forms
Sanskrit
प्लुष् (प्लु꣡षुँ꣡ दाहे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = प्लोषणम्
अनीयर् = प्लोषणीयः - प्लोषणीया
ण्वुल् = प्लोषकः - प्लोषिका
तुमुँन् = प्लोषितुम्
तव्य = प्लोषितव्यः - प्लोषितव्या
तृच् = प्लोषिता - प्लोषित्री
क्त्वा = प्लोषित्वा / प्लुष्ट्वा / प्लुषित्वा
ल्यप् = प्रप्लुष्य
क्तवतुँ = प्लुष्टवान् - प्लुष्टवती
क्त = प्लुष्टः - प्लुष्टा
शतृँ = प्लोषन् - प्लोषन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दग्ध, संदग्ध, सन्दग्ध, प्लुष्ट, विप्लुष्ट, अवभर्जित, वह्विदग्ध
adjective
यत् ज्वलितम्।
"तस्य दग्धं मुखं भयङ्करम् अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निष्पक्वं क्वथिते प्लुष्टप्रुष्टदग्धोषिताः समाः
-wordlist-
निष्पक्व (क्ली), क्वथित (क्ली), प्लुष्ट (क्ली), प्रुष्ट (क्ली), दग्ध (क्ली), उषित (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्लुष्टः, त्रि, (प्लुष् + क्तः “यस्य विभाषा ।” ।२ १५ इति इट् ।) दग्धः इत्यमरः ।३ ९९
(यथा, ऋतुसंहारे २२ ।“पटुतरवनदाहात् प्लुष्टशष्पप्ररोहाःपरुषपवनवेगात् क्षिप्तसंशुष्कपर्णाः
”अस्य लक्षणं यथा, --“तत्र यद्बिवर्णं प्लुष्यतेऽतिमात्रं तत् प्लुष्टम्
चिकित्सास्य यथा, --“दग्धस्योपशमार्थाय चिकित्सां संप्रचक्षते ।प्लुष्टस्याग्निप्रतपनं कार्य्यमुष्णन्तथौषधम्
शरीरे स्विन्नभूयिष्ठे स्विन्नं भवति शोणितम्
प्रकृत्या ह्युदकं शीतं स्कन्दयत्यतिशोणितम्
तस्मात् सुखयति ह्यष्णं नतु शीतं कथञ्चन
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने द्बादशेऽध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्लुष्ट
त्रि०
प्लुष--क्त दग्धे अमरः “द्रोण्यस्त्रविप्लुष्टमिदं मदङ्गम्” भाग०