| YouTube Channel

प्लिह (pliha)

 
शब्दसागरः
English
प्लिह r. 1st cl. (प्लेहति) To go, to move or approach.
Wilson
English
प्लिह r. 1st cl. (प्लेहते) To go, to move or approach.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 प्लिह्
मूलधातुः:
 प्लिह
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 प्लेहते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
प्लिहँ प्लिह गतौ
- प्लेहते । पिप्लिहे। प्लीहा। प्लीहानौ ।। 642।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्लिह, ङ गत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) अन्तःस्थतृतीययुक्तः । ङ, प्लेहते । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्लिह गतौ
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । प्लेहति अप्लेहीत् पिप्लेह ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
प्लिहँ प्लिह गतौ
- प्लेहति श्वनुक्षन् (उ0 1159) इति प्लीहा 633
धातुवृत्तिः
Sanskrit
प्लिहँ प्लिह (अर्थः) गतौ
( प्लेहते पिप्लिहे पिप्लिहिषते प्लिहित्वा प्लेहित्वा "रलोव्युपधा'' इति कित्त्वविकल्पः ( प्लीहा ) "श्वन्नुक्षन्पूषन्प्लीहन्क्लेदन्स्नेहन्मूर्द्धन्मज्जन्नर्यमन्विश्वप्सन्परिज्मन्मातरिश्वन्'' इति कनिनन्तो निपातितः उणादिवृत्तौ तु प्लिहल्श्ब्दपपूर्वाद्धन्तोष्टिलोपे व्युत्पादितम् यथा वयं तथा मैत्रेयः, प्लीहानावित्यादौ "इन्हन्पूष'' इति नियमो हन्शब्दस्यानर्थकत्वान्नेति भाष्यादौ स्थितम् 633
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“प्लिह गतौ”@} 2 प्लेहकः-हिका, प्लेहकः-हिका, पिप्लिहिषकः-पिप्लेहिषकः-षिका, पेप्लिहकः-हिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि दैवादिकक्लिश्यतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 इत्यादिना कनिन्प्रत्ययान्तो निपातितः।
प्लीहा = कुक्षिव्याधिः, अध्वगश्च।]] प्लीहा।
5
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१०८०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६४२। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (२८७)
04
=>
 [[३। ‘श्वन्नुक्षन्--’ [द। उ। ६। ५५।]
05
=>
 [पृष्ठम्०९०८+ २४]