| YouTube Channel

प्लक्षः (plakSaH)

 
Apte
English
प्लक्षः [plakṣḥ], [प्लक्षते कीटैः प्लक्ष्-कर्मणि घञ्]
The Indian fig-tree
प्लक्षप्ररोह इव सौधतलं विभेद
R.*
 8.93
13.71
कपित्थैः किंशुकैः प्लक्षैः Parṇāl.4.62.
One of the seven Dvīpas or continents of the world
प्लक्षो जम्बूप्रमाणो द्वीपः ख्यातिकरो हिरण्मय उत्थितो यत्राग्निरुपास्ते सप्तजिह्वः Purāṇam.
A side or back-door, a private entrance.
The space at the side of a door.
Comp.
 -जाता, -समुद्रवाचका an epithet of the river Sarasvatī. -तीर्थम्, -प्रस्रवणम्, -राज्
m.
 the place where the Sarasvatī rises. -द्वारम् a back-door, a side-entrance
Matsya
P.*
 264.15.
Apte 1890
English
प्लक्षः [प्लक्ष्यते कीटैः प्लक्ष्-कर्मणि घञ्] 1 {1} The Indian fig-tree
प्लक्षप्ररोह इव सौधतलं बिभेद R. 8. 93
13. 71.
2 One of the seven Dvīpas or continents of the world.
3 A side or back-door, a private entrance.
4 The space at the side of a door.
Comp.
जाता,
समुद्रवाचका an epithet of the river Sarasvatī.
तीर्थ, प्रस्रवणं, -राज् m. the place where the Sarasvatī rises.
Apte Hindi
Hindi
प्लक्षः
पुं*
 - प्लक्ष् + घञ्
"वटवृक्ष, गूलर का पेड़"
प्लक्षः
पुं*
 - प्लक्ष् + घञ्
संसार के सात द्वीपों में से एक
प्लक्षः
पुं*
 - प्लक्ष् + घञ्
"पार्श्व द्वार या पिछवाड़े का दरवाजा, निजी गुप्त द्वार"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्लक्षः
noun
एकम् तीर्थस्थानम्।
"अस्माकं प्रतिवेशी प्लक्षस्य यात्रार्थे गतः।"
Synonyms:
 प्लक्षः
noun
न्यग्रोधसदृशः वृक्षः यः भारते प्राप्यते।
"वानरः प्लक्षम् उपविश्य फलानि खादति।"
Synonyms:
 प्लक्षः
noun
एकः पुरुषः ।
"प्लक्षस्य उल्लेखः तैत्तिरियब्राह्मणे वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: प्लक्षः
Root: प्लक्ष
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Fig-tree
Tamil Iral̤i
Shloka(s):
3|3|28|2 ► प्लक्षस्तु पर्कटिजटिकलापिगिरिलक्ष्मणाः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|28|2 ⇢ प्लक्षः (प्लक्ष) (पुं) ⇒ Fig-tree
Tamil Iral̤i ⇒
➠ 3|3|28|2 ⇢ पर्कटि (पर्कटिन्) (पुं) ⇒ Fig-tree
Tamil Eral̤i ⇒
➠ 3|3|28|2 ⇢ जटि (जटिन्) (पुं) ⇒ Fig-tree
Tāmil Eral̤i ⇒
➠ 3|3|28|2 ⇢ कलापि (कलापिन्) (पुं) ⇒ Fig-tree
Tamil Iral̤i ⇒
➠ 3|3|28|2 ⇢ गिरिलक्ष्मणः (गिरिलक्ष्मण) (पुं) ⇒ Fig-tree ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: प्लक्षः
Root: प्लक्ष
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ holy fig-tree
⇒ waved-leaf fig-tree
⇒ holy fig tree [Ficus Religiosa]
⇒ holy fig tree [Ficus Religiosa - Bot.]
⇒ side door or the space at the space of a door
⇒ Indian tulip tree [Thespesia populneoides - Bot.]
⇒ white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
Shloka(s):
2|4|32|2 ► प्लक्षो जटी पर्कटी स्यान्न्यग्रोधो बहुपाद्वटः॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|32|2 ⇢ प्लक्षः (प्लक्ष) (पुं) ⇒ holy fig-tree, waved-leaf fig-tree, holy fig tree [Ficus Religiosa], holy fig tree [Ficus Religiosa - Bot.], side door or the space at the space of a door, Indian tulip tree [Thespesia populneoides - Bot.], white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|4|32|2 ⇢ जटि (जटिन्) (पुं) ⇒ ziva, ascetic, pratuda bird, elephant 6o years old, white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|4|32|2 ⇢ पर्कटिः (पर्कटि) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ प्लक्षस्य_फलम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्लक्षः,
पुं,
 (प्लक्ष्यते भक्ष्यते विहगादिभिरिति । प्लक्ष+ कर्म्मणि घञ् ।) वृक्षविशेषः । पाकुड इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । जटी २ पर्कटी ३ । इत्य-मरः ॥
पर्कटिः ४ प्लक्ष ५ प्लीक्षा ६ जटिः ७ ।इति शब्दरत्नावली ॥
कपीतनः ८ क्षीरी ९सुपार्श्वः १० कमण्डलुः ११ शृङ्गी १२ अव-रोहशाखी १३ गर्द्दभाण्डः १४ कपीतकः १५दृढप्ररोहः १६ प्लवकः १७ प्लवङ्गः १८ महा-बलः १९ ॥
ह्रस्वप्लक्षपर्य्यायः । सूक्ष्मः २०सुशीतः २१ शीतवर्य्यकः २२ पुण्ड्रः २३ महा-वरोहः २४ ह्रस्वपर्णः २५ पिम्बरिः २६ भिदुरः२७ मङ्गलच्छायः २८ । अस्य गुणाः । कटु-त्वम् । कषायत्वम् । शिशिरत्वम् । रक्तदोष-मूर्च्छाभ्रमप्रलापनाशित्वञ्च । इति राजनि-र्घण्टः ॥
व्रणयोनिगददाहपित्तकफशोथरक्तपित्तनाशित्वम् । पर्कटी च स्त्रियामपि । इतिभावप्रकाशः ॥
कन्दरालवृक्षः । द्बीपभेदः ।अश्वत्थवृक्षः । इति मेदिनी । षे, १७ ॥
पक्षकः ।इति हेमचन्द्रः ॥