| YouTube Channel

प्रोष्ठपदा (proSThapadA)

 
शब्दसागरः
English
प्रोष्ठपदा
f.
 (-दा) One of the constellations, the twenty-sixth or twenty-
seventh, containing stars in the wing of Pegasus see भाद्रपदा.
E.
 प्रोष्ठ here said to mean an ox, and पद a foot.
Yates
English
प्रोष्ठ-पदा (दा) 1.
f.
 One of the con-
stellations
a part of pegasus.
Wilson
English
प्रोष्ठपदा
f.
 (-दा) One of the constellations, the twenty-sixth or
twenty-seventh, containing stars in the wing of Pegasus: see माद्रपदा.
E.
 प्रोष्ठ here said to mean an ox, and पद a foot.
Apte Hindi
Hindi
प्रोष्ठपदा
स्त्री*
 प्रोष्ठः-पदा -
पूर्वाभाद्रपदा और उत्तराभाद्रपदा नाम का पच्चीसवाँ व छब्बीसवाँ नक्षत्र
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रोष्ठपदा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವಾಭಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಭಾದ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-४-१२०)
व्युत्पत्तिः - > प्रोष्ठो गौः, तस्येव पादावस्याः
विस्तारः - > ನಕ್ಷತ್ರವಾಚಕವಾದ प्रोष्ठपदा ಶಬ್ದವು ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. "शुक्रः प्रोष्ठपदे पूर्वे समारुह्य विरोचते । उत्तरे तु परिक्रम्य सहितः समुदीक्षते ॥" - भा० भीष्म० ३-१५
L R Vaidya
English
pro(prO)zWa-padA {% f. %} a name of the twenty-fifth and twenty-sixth lunar mansions (पूर्वाभाद्रपदा and उत्तराभाद्रपदा).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khrums zla
१) पितृपक्ष २) पूर्वभाद्र ३) प्रोष्ठपदा ४) भाद्र
Mahabharata
English
Proshṭhapadā, dual and pl., name of a double nakshatra (= Bhādrapadā). § 565 (Gālavacarita): V, 114, 3898 (ºābhyāṃ).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 3, 82 (Śukraḥ Pºe pūrve samāruhya virocate uttare tu parikramya sahitaḥ samudīkshyate (omens)
= Pūrvabhādrapadānakshatraṃ and Uttarabhādrapadānakshatraṃ, Nīl., C. by error has Prauº).--§ 749 (Ānuśāsanik.): XIII, 89, 4267 (pūrva-Pº āḥ…uttarāsu, merit of performing śrāddhas under the constellation of P.).-§ 759 (do.): XIII, 104, 5082 (ºayoḥ, no śrāddha should be performed under the constellation of P.). Cf. Bhādrapadā.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रो(प्रौ)ष्ठपदा स्त्री प्रो(प्रौ)ष्ठो गौस्तस्येव पदं यस्याः ।नक्षत्रविशेषे । तद्युक्ता पौर्णमासी अण् सा यत्र मासेपुनरण् वा न दद्विः । १ चान्द्रभाद्रमासे अमरः । प्रोष्ठ-पदासु जातः अण् उत्तरपदवृद्धिः । प्रोष्ठपाद तज्जे३ माणवके । “जे प्रोष्ठपदानाम्” पा० उक्तेः भवादौनोत्तरपदवृद्धिः प्रौष्ठपद इत्येव ।२ अश्विन्यादिषु पञ्चविंशषड्विंशनक्षत्रयोः स्त्री ब० व०पूर्वोत्तरभाद्रपदयोः प्रत्येकं द्वित्वेन चतुष्कत्वात् बहुत्वम् ।प्रोष्ठपदाभिर्युक्ता पौर्णमासी अण् । प्रौष्ठपदी चान्द्र-३ भाद्रपौर्णमास्यां स्त्री ङीप् “प्रौष्ठपद्यामतीतायाम्” ।प्रेतशब्दे दृश्यम् ।