प्रैष्य (praiSya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रैष्य m.
  (-ष्यः) A servant,  a slave.
	 n.
  (-ष्यं) Service,  servitude.
 E.
  प्र before, 
इष् to go,  and ण्यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 प्रैष्य॑ m.
  आ f.
 ,  man- or maid-servant
 n.
  प्रैष्य
servitude.

Yates

English

 प्रैष्य (ष्यः) 1.
m.
  Servant.
n.
  Service.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   प्रैष्य  praiSya  adj.
   slave   
   प्रैष्य  praiSya  n.
   servitude    

Wilson

English

 प्रैष्य
m.
  (-ष्यः) A servant,  a slave.
n.
  (-ष्यं) Service, 
servitude.
E.
  प्र before इष to go,  and ण्यत् aff.
  

Apte

English

प्रैष्यः [praiṣyḥ],  A servant,  menial,  slave
 Ku.*
  6.58. -ष्या A female servant. -ष्यम् Servitude,  slavery
 प्रैष्यं पापीयसां यातु सूर्यं च प्रति मेहतु Rām.*
  2.75.22. Comp.
   -भावः the capacity of a servant,  being used as servant,  servitude
 जङ्गमं प्रैष्यभावे वः Ku.*
  6.58.

Apte 1890

English

 प्रैष्यः A servant,  menial,  slave
 Ku. 6. 58. 
ष्या A female servant. 
ष्यं Servitude,  slavery. 
Comp. 
भावः the capacity of a servant,  being used as servant,  servitude. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रैष्य॑ mfn.
   (with जन,  AV.
  ) =
  m.
  a servant,  slave,  Mn.
  
 R.
 

 प्रैष्य॑ n.
  servitude,  ib.
 Var.
 

Monier Williams 1872

English

 प्रैष्य,  अस्,  m. a servant,  slave
 (आ),  f. a female
servant
 (अम्),  n. the being a servant,  servitude.
—प्रैष्य-भाव,  अस्,  m. the state or condition
of a servant,  servitude.

Macdonell

English

 प्रैष्य praiṣ-yá,  a.
  menial (w. jana,  m.
  servant)
 🞄m.  servant,  menial (ā,  f.
 )
 n.
  servitude: 🞄-jana,  m.
  coll. servants,  train
 -bhāva,  m.
  condition of a servant,  servitude.

Benfey

English

 प्रैष्य प्रैष्य,  i. e. प्रेष्य + अ, 
 I. m.
 , 
f.
  या,  A servant.
 II. n.
  Condition of
a servant,  Man.  2,  32.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रैष्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೂತ /ಸೇವಕ /ಆಳು
निष्पत्तिः - > प्र + इष (गतौ) - कर्म० "ण्यत्" (३-१-१२४) । वृद्धिः (वा० ६-१-८९)
प्रैष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾಸ್ಯ/ಸೇವಕತನ
निष्पत्तिः - > "ष्यञ्" (५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > प्रेष्यस्य भावः
प्रयोगाः - > "तस्य कृत्वा गृहाभ्यर्णे प्रैष्यं कुर्वन्नुवास सः"
उल्लेखाः - > कथास०

L R Vaidya

English

 prEzya {% (I) m. %} A servant,  a menial.

 prEzya {% (II) n. %} Servitude.

Lanman

English

 praiṣyá,  n. servitude. [preṣya,  1208f.]

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रैष्यः,  पुं,
   (प्र + इष् + कर्म्मणि ण्यत् । “प्रादू-होढोढ्येषैष्येषु ।” ६ । १ । ८९ । इत्यस्य वार्त्ति-कोक्त्या वृद्धिः ।) प्रेष्यः । इत्यमरटीकायांभरतः ॥
 (यथा,  कुमारे । ६ । ५८ ।“जङ्गमं प्रैष्यभावे वः स्थावरं चरणाङ्कितम् ।विभक्तानुग्रहं मन्ये द्विरूपमपि मे वपुः ॥
”क्ली,   प्रेष्यस्य भावः । दासकर्म्म । यथा,  कथा-सरित्सागरे । ३० । ९५ ।“गवादिरक्षकान् पुत्त्रान् भार्य्यां कर्म्मकरींनिजाम् ।तस्य कृत्वा गृहाभ्यर्णे प्रैष्यं कुर्व्वन्नुवास सः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रे(प्रै)ष्य त्रि०
  प्र + इष--कर्मणि ण्यत् वृद्धिः ईष--वा ण्यत् गुणः ।१ प्रेरणीये नियोज्ये २ दामे अमरः । भावे यत् । ३ प्रे-रणे न०
  तत्करोति कृ--ट । प्रेष्यकर नियोगकारके“यन्तुः षुएष्यकराहयः” भा० द्रो० २३ अ० ।

Capeller

German

 प्रैष्य॑ m.
 ,  आ f.
  Diener,  -in. 

Stchoupak

French

 प्रैष्य-
 m.
  -आ- f.
  = प्रेष्य- -आ-।
°जन- °वर्ग- = प्रेष्य°।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.