| YouTube Channel

प्रैषः (praiSaH)

 
Apte
English
प्रैषः [praiṣḥ], 1 Sending, directing.
An order, command, invitation.
Affliction, distress.
Madness, frenzy.
Crushing, pressing, squeezing (मर्दन).
Apte 1890
English
प्रैषः 1 Sending, directing.
2 An order, command, invitation.
3 Affliction, distress.
4 Madness, frenzy.
5 Crushing, pressing, squeezing (मर्दन).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आमन्त्रणम्, निमन्त्रणम्, आवाहः, आवाहनम्, इष्टिः, केतनम्, उपहवः, चोदकः, प्रैषः, मन्त्रणकम्
noun
सम्बन्धिजनेभ्यः मङ्गलकार्यादिषु उपस्थित्यर्था कृता प्रार्थना।
"अद्य एव मम मित्रेण प्रेषितम् आमन्त्रणं प्राप्तं मया।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रैषः,
पुं,
 (प्र + इष् + घञ् । “प्रादूहोढोढ्येषै-ष्येषु ।” ६ । १ । ८९ । इत्यस्य वार्त्तिकोक्त्या वृद्धिः ।)क्लेशः । मर्द्दनम् । उन्मादः । प्रेषणम् । इतिमेदिनी । षे, ९ ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“इष गतौ”@} 2 ‘इष्णात्याभीक्ष्ण्ये, इच्छायामिच्छेद्, गत्यर्थ इष्यति।’ 3 इति देवः।
एषकः-षिका, एषकः-षिका, 4 एषिषिषकः-षिका
5 एषिता-त्री, एषयिता-त्री, एषिषिषिता-त्री
6 इष्यन्-न्ती, एषयन्-न्ती, एषिषिषन्-न्ती
एषिष्यन्-न्ती-ती, एषयिष्यन्-न्ती-ती
एषिषिषिष्यन्-न्ती-ती
-- एषयमाणः, एषयिष्यमाणः
इट्-इषौ-इषः
-- -- इषितम्- 7 तः-तवान्, एषितम्-तः, एषिषिषितः-तवान्
8 इषः, एषः, प्रैषः 9, एषिषिषुः, एषिषयिषुः
एषितव्यम्, एषयितव्यम्, एषिषिषितव्यम्
एषणीयम्, एषणीयम्, एषिषिषणीयम्
एष्यम्, 10 प्रैष्यः, एष्यम्, एषिषिष्यम्
ईषदेषः, दुरेषः, स्वेषः
-- -- इष्यमाणः, एष्यमाणः, एषिषिष्यमाणः
एषः, एषः, एषिषिषः
11 एषितुम्, एषयितुम्, एषिषिषितुम्
12 एषणा, 13 परीष्टिः-पर्येषणा, अन्वेषणा, एषिषिषा, एषिषयिषा
14 एषणम्, एषणम्, एषिषिषणम्
15 एषित्वा, एषयित्वा, एषिषिषित्वा
प्रेष्य, प्रेष्य, समेषिषिष्य
एषम् २, एषित्वा २, एषम् २, एषयित्वा २, एषिषिषम् २
एषिषिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७४)
02
=>
 (४-दिवादिः-११२७-सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो १६८)
04
=>
 [[१। ओणेरृदित्करणात् उपधाकार्यं प्रबलम्। पूर्व लघूपधगुणे द्वितीयस्यैकाचः ‘षिस्’ इत्यस्य द्वित्वम्।]]
05
=>
 [[२। ‘तीषसह--’ (७-२-४८) इतीड्विकल्पस्तु नात्र प्रबर्तते, ‘इषेस्तकारे श्यन्प्रत्य- यात् प्रतिषेधो वक्तव्यः’ (वा। ७-२-४८) इति वार्तिकात्।]]
06
=>
 [[३। ‘दिवादिभ्यः श्यन्’ (३-१-६९) इति श्यन्। श्यनः ङिद्वद्भावात् गुणो न।]]
07
=>
 [[आ। ‘एषितुं प्रेषितो यातो मया तस्यानुजो वनम्।।’ भ। का। ५-८२।]]
08
=>
 [[४। ‘इगुपधज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः।]]
09
=>
 [[५। ‘प्रादूहोढोढ्यैषैष्येषु’ (वा। ६-१-८९) इति वृद्धिः।]]
10
=>
 [[B। ‘देहि प्रभोः प्रैष्य सुसोहमाय मे जीर्णांशुकायस्त्वमझीर्णमंशुकम्।।’ धा। का। २-५७।]]
11
=>
 [[आ। ‘एषितुं प्रेषितो यातो मया तस्यानुजो वनम्।।’ भ। का। ५-८२।]]
12
=>
 [[६। ‘इषेरनिच्छार्थस्य’ (वा। ३-३-१०७) इति युच्।]]
13
=>
 [[७। ‘परेर्वा’ (वा। ३-३-१०७) इति युच् वा।]]
14
=>
 [पृष्ठम्००७७+ २४]
15
=>
 [[१। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधाद्गुणः।]]