| YouTube Channel

प्रेष्ठ (preSTha)

 
शब्दसागरः
English
प्रेष्ठ
mfn.
 (-ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं) Most or very dear.
f.
 (-ष्ठा)
1. A wife.
2. The leg.
E.
 प्रिय dear,
aff.
 इष्ठन्, form
irr
 .
Capeller Eng
English
प्रे॑ष्ठ (superl. ) most dear or beloved, very pleasant.
m.
lover, husband.
f.
 आ mistress, wife.
Yates
English
प्रे_ष्ठ (ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं)
a. Most or very dear.
f.
 A wife
the leg.
Spoken Sanskrit
English
प्रेष्ठ - preSTha -
adj.
 - very fond of
प्रेष्ठ - preSTha -
adj.
 - most beloved or desired
प्रेष्ठ - preSTha -
m.
 - husband
प्रेष्ठ - preSTha -
m.
 - leg
प्रेष्ठ - preSTha -
m.
 - lover
प्रेष्ठ - preSTha - sup.
adj.
 - dearest
Wilson
English
प्रेष्ठ
mfn.
 (-ष्ठः-ष्ठा-ष्ठं) Most or very dear.
f.
 (-ष्ठा)
1 A wife.
2 The leg.
E.
 प्रिय dear,
aff.
 इष्ठन्, form
irr
 .
Apte
English
प्रेष्ठ [prēṣṭha], p. p. Dearest, most beloved
&c.
 (superl. of प्रिय q. v. ). -ष्ठः A lover, husband
(उपदेववरस्त्रियः) विमान- यानाः सप्रेष्ठाः
Bhāg.*
 4.3.6.
ष्ठा A wife, mistress.
A leg.
Apte 1890
English
प्रेष्ठ p. p. Dearest, most beloved &c. (superl. of प्रिय q. v.).
ष्ठः A lover, husband.
ष्ठा 1 A wife, mistress.
2 A leg.
Monier Williams Cologne
English
प्रे॑ष्ठ a
mfn.
 (superl.
fr.
 प्रिय) dearest, most beloved or desired,
RV.
(in address),
KaṭhUp.
BhP.
very fond of (loc. ),
RV.
 vi, 63, 1
प्रे॑ष्ठ
m.
 a lover, husband,
BhP.
प्रेष्ठ b See
p.
 711, col. 3.
Monier Williams 1872
English
प्रेष्ठ, अस्, आ, अम् (superl. fr. प्रिय), dearest,
very dear, most beloved, greatly beloved, most
agreeable, most desired
(अस्), m. a lover, husband
(आ), f. a mistress, wife
a leg.
—प्रेष्ठ-तम,
अस्, आ, अम्, dearest, most beloved.
प्रेष्ठ प्रेष्ठ। See p. 663, col. 1.
Macdonell
English
प्रेष्ठ pré-ṣṭha, spv. (of priya) dearest, most 🞄beloved
m.
 husband: ā,
f.
 mistress, 🞄wife.
Benfey
English
प्रेष्ठ प्रेष्ठ, see प्रिय।
Hindi
Hindi
(पिछले भाग) भेजा (बात)
Apte Hindi
Hindi
प्रेष्ठ
वि* - "अयमेषामतिशयेन प्रियः- प्रिय + इष्टन्, उ* अ*"
"अत्यंत प्यारा, प्रियतम"
प्रेष्ठः
पुं*
 - -
"प्रेमी, पति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रेष्ठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಪ್ರಿಯನಾದ /ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾದ
निष्पत्तिः - > "इष्ठन्" (५-३-५५) । प्रियस्य प्रादेशः (६-४-१५७)
व्युत्पत्तिः - > अयमेषामतिशयेन प्रियः
L R Vaidya
English
prezWa {% (I) a. (f. ष्ठा) %} Dearest, most beloved, (super. of प्रिय q.v.).
prezWa {% (II) m. %} A lover, a husband.
Lanman
English
préṣṭha, a. very pleasant. [√prī, 470^4:
serves as superl. to priya.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रेयस्याद्याः पुंसि पत्यौ भर्ता सेक्ता पतिर्वरः ॥ ५१६ ॥
विवोढा रमणो भोक्ता रुच्यो वरयिता धवः ।
-wordlist-
प्रेयस् (पुं), दयित (पुं), कान्त (पुं), प्राणेश (पुं), वल्लभ (पुं), प्रिय (पुं), हृदयेश (पुं), प्राणसम (पुं), प्रेष्ठ (पुं), प्रणयिन् (पुं), भर्तृ (पुं), सेक्तृ (पुं), पति (पुं), वर (पुं), विवोढृ (पुं), रमण (पुं), भोक्तृ (पुं), रुच्य (पुं), वरयितृ (पुं), धव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्राग्र्य
प्राग्र्य, प्राग्रहर, प्रवेक, अपर, वर्य, वरेण्य, वर, श्रेष्ठ, प्रेष्ठ, अनुत्तम, मधुर, मञ्जु, प्रिय, मञ्जुल, हृद्य, हारि, मनोहर, रुचिर, कान्त, पर, सुन्दर, सौम्य, साधु, वल्गु, चारु, सुषम, वाम, शुभ, पेशल, अग्र्य, प्रधान, प्रमुख, पुरोग, मुख्य, परार्ध्य, प्रवर, प्रवर्ह, अग्रेसर, सत्तम, उत्तम, ग्रामण्य, अग्रण्य
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं,
श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।
हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं,
सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं,
मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।
अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च,
ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥
verse 4.1.1.689
page 0080
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रेष्ठः, त्रि, (अयमेषामतिशयेन प्रिय इति । प्रिय+ इष्ठन् । प्रादेशः ।) अतिशयप्रियः । इत्य-मरः । ३ । १ । १११ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रेष्ठ
त्रि०
 अतिशयेन प्रियः प्रिय + इष्ठन् प्रादेशः एकाच्कत्वात्न टिलोपः । १ प्रियतमे अमरः । स्त्रियां टाप् । सा च२ प्रियतमायां ३ जङ्घायाञ्च शब्दच० ।
Capeller
German
प्रे॑ष्ठ (Superl) liebst, thuerst.
m.
 der Geliebte,
Gatte
f.
 आ die Geliebte, Gattin.
Grassman
German
préṣṭha, a., Superlativ von prī́ [siehe prī], dem Sinne nach zu priyá. Meist ist es dreisilbig [⏑ ‒ ⏑], also práyiṣṭha zu sprechen (wie náyiṣṭha von nī, vgl. śréṣṭha), bisweilen segar viersilbig, wo etwa práyiṣitha zu sprechen wäre. 1〉 der liebste
2〉 mit Dat., Loc. oder Gen. dessen, dem jemand der liebste ist
3〉 am meisten Gefallen findend an [L.]. Vgl. priyá.
I. Form préṣṭha:
-as 1〉 upasthasád (agnís) {982, 5}
vípras eṣām {887, 23}.
-ām 2〉 suṣṭutím amṛ́teṣu {339, 1}.
II. Form práyiṣṭha:
-as 1〉 putrás {397, 7}
bṛ́haspátis {613, 4}. — 2〉 stómas asmai {550, 14} (adhāyi).
-am [m.] 1〉 átithim {712, 10} (priyā́ṇaam).
-am [n.] 2〉 ídám námas rud[a]rā́ya 〰 {552, 5}.
-au [du.] 1〉 (aśvínau) {181, 1}.
-ā [du.] 3〉 ásathas asya mánman {504, 1}.
-ās 1〉 sákhāyas {467, 8}. — 2〉 vayám índ[a]rasya {167, 10}.
-ā [n.] 2〉 sumnā́ táva {169, 1}.
-ām 1〉 2〉 prá ‥ váruṇāya 〰 matím ‥ bharasva {604, 1}.
III. Form práyiṣitha:
-am 1〉 〰 vas átithim {186, 3}
{693, 1}.
Stchoupak
French
प्रेष्ठ-
sup. (de प्रिय-) le plus cher, le favori
m.
 amant, mari
-तम- sup. id.