| YouTube Channel

प्रेज्य (prejya)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
यज् (य॒जँ॑ देवपूजासङ्गतिकरणदानेषु - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = यजनम्
अनीयर् = यजनीयः - यजनीया
ण्वुल् = याजकः - याजिका
तुमुँन् = यष्टुम्
तव्य = यष्टव्यः - यष्टव्या
तृच् = यष्टा - यष्ट्री
क्त्वा = इष्ट्वा
ल्यप् = प्रेज्य
क्तवतुँ = इष्टवान् - इष्टवती
क्त = इष्टः - इष्टा
शतृँ = यजन् - यजन्ती
शानच् = यजमानः - यजमाना
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“एजृ दीप्तौ”@} 2 ‘दीप्तौ शप्येजते तत्र, भवेदेजति कम्पने।।’ 3 इति देवः।
एजकः-जिका, एजकः-जिका, एजिजिषकः-षिका
एजिता-त्री, एजयिता-त्री, एजिजिषिता-त्री
-- एजयन्-न्ती, एजयिष्यन्-न्ती-ती
एजमानः, एजयमानः, एजिजिषमाणः
4 एजिष्यमाणः, एजयिष्यमाणः, एजिजिषिष्यमाणः
5 एक्-एग्-एजौ-एजः
-- -- 6 एजितः-तम्, एजितः-तम्, एजिजिषितः-तवान्
एजः, 7 उदेजयः 8, 9 जनमेजयः, अङ्गमेजयः, सत्त्वमेजयः 10, एजः, एजिजिषुः, एजिजयिषुः
एजितव्यम्, एजयितव्यम्, एजिजिषितव्यम्
एजनीयम्, एजनीयम्, एजिजिषणीयम्
11 एज्यम्, एज्यम्, एजिजिष्यम्
ईषदेजः, दुरेजः, स्वेजः
-- -- एज्यमानः, एज्यमानः, एजिजिष्यमाणः
एजः, एजः, एजिजिषः
एजितुम्, एजयितुम्, एजिजिषितुम्
12 एजा, एजना, एजिजिषा, एजिजयिषा
एजनम्, 13 प्रेजनम्, एजनम्, एजिजिषणम्
एजित्वा, एजयित्वा, एजिजिषित्वा
समेज्य, प्रेज्य, समेजिजिष्य
14 एजम् २, एजित्वा २, एजम् २, एजयित्वा २, एजिजिषम्
एजिजिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१३१)
02
=>
(१-भ्वादिः-१७९। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। ५८)
04
=>
[पृष्ठम्०१३४+ २७]
05
=>
[[१। ‘चोः कुः’ (८-२-३०) इति कुत्वम्।]]
06
=>
[[आ। “अमुञ्चनैर्मञ्चितचित्तपञ्चितत्रयीमतप्रस्तुचितैः शुभार्जकैः। समृञ्जितं कन्दमभृक्तसत्फलान्यदद्भिरेकत्र यदेजितं जनैः।।” धा। का। १-२४।]]
07
=>
[[२। ‘अनुपसर्गाल्लिम्पविन्दधारिपारिवेद्युदेजिचेतिसातिसाहिभ्यश्च’ (३-१-१३८) इति शः प्रत्ययः। ‘कर्तरि शप्’ (३-१-६८) इति शपि गुणायादेशौ। ‘अनुपसर्गात्--’ (३-१-१३८) इत्यत्र अनुपसर्गग्रहणं अन्यविशेषणम्, अत्रापि--उपसर्गान्तरनिवृत्त्यर्थं च। तेन ‘समुदेज’ इत्यत्र अचि णिलोप एव। तु शप्रत्ययः--इति मा। धा। वृत्तौ।]]
08
=>
[[B। ‘आर्चीत् द्विजातीन् परमार्थविन्दान् उदेजयान् भूतगणान् न्यषेधीत्।’ भ। का। १-१५।]]
09
=>
[[३। ‘एजेः खश्’ (३-२-२८) इति खश्। शित्त्वात् शबादिः। ‘अरुर्द्विषद्--’ (६-३-६७) इति उपपदस्य मुम्।]]
10
=>
[[C। ‘सत्त्वमेजयसिंहाढ्यान् स्तनन्धयसमत्विषौ।’ भ। का। ६-९४।]]
11
=>
[[४। निष्ठायां सेट्त्वात् ‘चजोः--’ (७-३-५२) इति कुत्वं न।]]
12
=>
[[५। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यकारः प्रत्ययः।]]
13
=>
[[६। ‘एङि पररूपम्’ (६-१-९४) इति पररूपमेव। वृद्धिः।]]
14
=>
[पृष्ठम्०१३५+ २७]