प्रेक्षा (prekSA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English प्रेक्षा prekSA looking on
प्रेक्षा prekSA sight or view
प्रेक्षा prekSA being understood or meant as
प्रेक्षा prekSA public show or entertainment
प्रेक्षा prekSA viewing
प्रेक्षा prekSA branch of a tree
प्रेक्षा prekSA reflection
प्रेक्षा prekSA circumspection
प्रेक्षा prekSA regarding
प्रेक्षा prekSA consideration
प्रेक्षा prekSA seeing
प्रेक्षा prekSA beholding
Wilson
EnglishApte
Englishप्रेक्षा [prēkṣā], 1 Viewing, seeing, beholding.
A look, view, sight, appearance.
Being a looker-on.
Any public spectacle or show, sight.
Particularly, a theatrical show, dramatic performance, play.
Intellect, understanding.
Reflection, consideration, deliberation
सा तस्मै सर्वमाचष्ट ...... प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तथात्मना * 3.136.7.
The branch of a tree.
Splendour
प्रेक्षां क्षिपन्तं हरितोपलाद्रेः 3.8.24.
अ(आ)गारः, रम्, गृहम्, स्थानम् a theatre, or play-house.
a council-chamber. -कारिन् wise, prudent, circumspect
प्रेक्षाकारी याति पदं मुक्तमपायैः 18. 28. -पूर्वम् with deliberation. -प्रपञ्चः, -विधिः a stage-play. -समाजः an audience, a crowd of spectators, assembly.
Apte 1890
Englishप्रेक्षा 1 Viewing, seeing, beholding.
2 A look, view, sight, appearance.
3 Being a looker-on.
4 Any public spectacle or show, sight.
5 Particularly, a theatrical show, dramatic performance, play.
6 Intellect, understanding.
7 Reflection, consideration, deliberation.
8 The branch of a tree.
Comp.
अ (आ) गारः
रं,
गृहं,
स्थानं {1} a theatre, or play-house. {2} a councilchamber.
कारिन् a. wise, prudent, circumspect
प्रेक्षाकारी याति पदं मुक्तमपायैः Ki. 18. 28.
समाजः an audience, a crowd of spectators, asembly.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishप्रेक्षा, f. looking at, viewing, beholding, ob-
serving, seeing, regarding, (sometimes at the end of
a comp., e. g. धर्म-प्रेक्ष, regarding or con-
sidering the law
cf. मुख-प्°)
sight, view, look,
aspect, appearance
being a spectator, seeing a play
or dance
any public show or spectacle, a sight
a
play, dancing
conceiving, conception, understand-
ing, intellect
circumspection, consideration
reflec-
tion, deliberation
the branch of a tree.
—प्रेक्षा-
गार (°षा-अग्° or °षा-आग्°), अस्, अम्, m. n. or
प्रेक्षा-गृह, अम्, n. ‘spectacle-house, ’ any build-
ing erected for a show, temporary structure consisting
of stalls for spectators, a play-house.
—प्रेक्षा-वत्,
आन्, अती, अत्, possessed of circumspection, considerate,
wise, prudent.
—प्रेक्षा-समाज, अस्, m. an assembly
at a spectacle, crowd at a theatre
(according to
Kullūka = नृत्यादि-स्थान-जन-समृद्धि।)
Macdonell
Englishप्रेक्षा pra‿īkṣ-ā, seeing, viewing
looking 🞄on at a performance or entertainment
🞄appearance
good looks, beauty
public spectacle, 🞄show
being regarded as or taken to 🞄mean (—°)
reflexion, deliberation
understanding: 🞄-agāra, , -gṛha, playhouse, 🞄theatre
-pūrva, °— or -m, ad. with 🞄deliberation
-prapañca, stage-play
🞄-vat, circumspect, deliberate
-vidhi, 🞄stage-play
-samāja, du. public shows 🞄and assemblies.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiप्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"दृष्टि डालना, देखना, तमाशा देखना"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"अवलोकन, दृश्य, दृष्टि, दर्शन"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
तमाशवीन होना
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"कोई सार्वजनिक तमाशा, दिखावा, दृष्टि"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"विशेष कर थियेटर का तमाशा, नाटकीय प्रदर्शन, अभिनय"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"बुद्धि, समझ"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
"विमर्श, विचारणा, पर्यालोचन"
प्रेक्षा
- प्र + ईक्ष् + अङ् + टाप्
वृक्ष की शाखा
प्रेक्षा
- प्र+इछ्+अ+टाप्
"कान्ति, आभा"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋಡುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + ईक्ष (दर्शने) - "अः" (३-३-१०३)
प्रयोगाः - > "न श्रीर्विरक्तमपि मां विजहाति यस्याः प्रेक्षालवार्थ इतरे नियमान् वहन्ति"
उल्लेखाः - > भाग० ३-१६-७
प्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂತಿ /ಶೋಭೆ /ಪ್ರಕಾಶ
प्रयोगाः - > "प्रेक्षां क्षिपन्तं हरितोपलाद्रेः सन्ध्याभ्रनीवेरुरुरुक्ममूर्ध्नः"
उल्लेखाः - > भाग० ३-८-२४
प्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಜ್ಞೆ /ಬುದ್ಧಿ
प्रयोगाः - > "प्रत्युक्तं च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्वं तथात्मना"
उल्लेखाः - > भा० वन० १३८-७
प्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರದ ರೆಂಬೆ
प्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದು
विस्तारः - > "प्रेक्षा नृत्येक्षणे बुद्धौ" - मेदि०
प्रेक्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೃತ್ಯ
प्रयोगाः - > "प्रेक्षासमाजं गच्छेद्वा सा दण्ड्या कृष्णलानि षट्"
उल्लेखाः - > मनु० ९-८४
विस्तारः - > "प्रेक्षा धीरीक्षणं नृत्तम्" - हेम०
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritमतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥
प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।
संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥
मति (स्त्री), मनीषा (स्त्री), बुद्धि (स्त्री), धी (स्त्री), धिषणा (स्त्री), ज्ञप्ति (स्त्री), चेतना (स्त्री), प्रतिभा (स्त्री), प्रतिपद् (स्त्री), प्रज्ञा (स्त्री), प्रेक्षा (स्त्री), चित् (स्त्री), उपलब्धि (स्त्री), संवित्ति (स्त्री), शेमुषी (स्त्री), दृष्टि (स्त्री), मेधा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritप्रेक्षा
प्रेक्षा, प्रज्ञा, प्रतिभा, धी, धिषणा, शेमुषी, मनीषा, बुद्धि, मति, मेधा, संख्या, संवित्ति, उपलब्धि
प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।
बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥
verse 2.1.1.334
page 0040
Tamil
Tamilப்ரேக்ஷா : பார்த்தல், கவனித்தால், தோற்றம், பார்வை, காட்சி, ஆலோசித்தல், ஆராய்ச்சி, மரத்தின் கிளை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रेक्षा, स्त्री (प्रकर्षेण ईक्षते ययेति । प्र + ईक्ष +“गुरोश्च हलः ।” ३ । ३ । १०३ । इति अः ।टाप् ।) प्रज्ञा । (यथा, महाभारते । ३ । १३६ । ७ ।“सा तस्मै सर्व्वमाचष्ट यवक्रीभाषितं शुभा ।प्रत्युक्तञ्च यवक्रीतं प्रेक्षापूर्व्वं तथात्मना ॥
”)नृत्येक्षणम् । इत्यमरः । ३ । ३ । २२३ ॥
(यथा, मनौ । ९ । ८४ ।“प्रतिषिद्धापि चेद्या तु मद्यमभ्युदयेष्वपि ।प्रेक्षासमाजं गच्छेद्वा सा दण्ड्या कृष्णलानिषट् ॥
”प्र + ईक्ष् + भावे अः । टाप् ।) ईक्षणम् ।इति भरतः ॥
(यथा, भागवते । ३ । १६ । ७ ।“यत्सेवया चरणपद्मपवित्ररेणुंसद्यःक्षताखिलमलं प्रतिलब्धशीलम् ।न श्रीर्विरक्तमपि मां विजहाति यस्याःप्रेक्षालवार्थमितरे नियमान् वहन्ति ॥
”)शाखा । इति शब्दरत्नावली ॥
(शोभा । यथा, भागवते । ३ । ८ । २५ ।“प्रेक्षां क्षिपन्तं हरितोपलाद्रेःसन्ध्याब्भ्रनीवेरुरुरुक्ममूर्द्ध्नः ।रत्नोदधारौषधिसौमनस्य-वनस्रजो वेणुभुजाङ्घ्रिपाङ्घ्रेः ॥
”“हरितोपलाद्रेर्मरकतशिलामयपर्व्वतस्य प्रेक्षांशोभां क्षिपन्तं स्वलावण्यातिशयेन तिरस्कुर्व्व-न्तम् ॥
” इति तट्टीकायां स्वामी ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.