| YouTube Channel

प्राश्य (prAzya)

 
शब्दसागरः
English
प्राश्य Ind. Having tasted or sipped.
E.
 प्र before, अश् to eat, ल्यप्
aff.
Spoken Sanskrit
English
प्राश्य - prAzya -
adj.
 - to be eaten
प्राश्य - prAzya -
adj.
 - eatable
Wilson
English
प्राश्य ind. Having tasted or sipped.
E.
 प्र before अश to eat, ल्यप्
aff.
Monier Williams Cologne
English
प्राश्य
mfn.
 to be eaten, eatable,
TBr.
KātyŚr.
R.
Monier Williams 1872
English
1. प्राश्य, अस्, आ, अम्, to be eaten, eatable, edible.
2. प्राश्य, ind. having eaten, having tasted or
sipped.
प्राश्य 1. and 2. प्राश्य। See under 2.
प्राश्, col. 2.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राश्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಊಟಮಾಡಲ್ಪಡುವ /ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವ /ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವ
निष्पत्तिः - > प्र + अश (भोजने) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
Kridanta Forms
Sanskrit
अश् (अ꣡शूँ॒ व्याप्तौ सङ्घाते च - स्वादिः - वेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम् / अष्टुम्
तव्य = अशितव्यः / अष्टव्यः - अशितव्या / अष्टव्या
तृच् = अशिता / अष्टा - अशित्री / अष्ट्री
क्त्वा = अशित्वा / अष्ट्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अष्टवान् - अष्टवती
क्त = अष्टः - अष्टा
शानच् = अश्नुवानः - अश्नुवाना
अश् (अ꣡शँ꣡ भोजने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = अशनम्
अनीयर् = अशनीयः - अशनीया
ण्वुल् = आशकः - आशिका
तुमुँन् = अशितुम्
तव्य = अशितव्यः - अशितव्या
तृच् = अशिता - अशित्री
क्त्वा = अशित्वा
ल्यप् = प्राश्य
क्तवतुँ = अशितवान् - अशितवती
क्त = अशितः - अशिता
शतृँ = अश्नन् - अश्नती
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“अश भोजने”@} 2 ‘व्याप्तावश्नुत इत्याहुः, अश्नातीति तु भोजने।’ 3 इति देवः।
आशकः-आशकः-शिका, अशिशिषकः-षिका, 4 अशाशकः-शिका, अशिता-त्री, आशयिता-त्री, अशिशिषिता-त्री, अशाशिता-त्री
5 6 अश्नन्-ती, आ 7शयन्-न्ती, अशिशिषन्-न्ती
-- अशिष्यन्-न्ती-ती, आशयिष्यन्-न्ती-ती, अशिशिषिष्यन्-न्ती-ती
-- अशाश्यमानः, अशाशिष्यमाणः 8 अट्-अशौ-अशः
-- -- 9 अशितम्- 10 तः, आशितम्-तः, अशिशिषितम्, अशाशितः-तवान्
अशः, आशः, 11 अन्नाशः, कुण्डाशी, 12 नराशी, 13 14 फलाशी, अशि 15 शिषुः
अना 16 श्वान्
अशितव्यम्, आशयितव्यम्, अशिशिषितव्यम्, अशाशितव्यम्
अश 17 नीयम्, आशनीयम्, अशिशिषणीयम्, अशाशनीयम्
आश्यम्, आश्यम्, अशिशिष्यम्, अशाश्यम्
ईषदशः-दुरशः-स्वशः
-- -- अश्यमानः, आश्यमानः, अशिशिष्यमाणः, अशाश्यमानः
आशः, आशः
अशिशिषः, अशाशः
अशितुम्, आशयितुम्, अशिशिषितुम्, अशाशितुम्
18 19 अष्टिः, आशना, अशिशिषा, आशिशयिषा, अशाशा, 20 अशनाया
21 अशनम्, आशनम्, अशिशिषणम्
अशाशनम्
अशित्वा, आशयित्वा, अशिशिषित्वा, अशाशित्वा
समश्य, प्राश्य, समशिशिष्य, समशाश्य
आशम् २, अशित्वा २, आशम् २, आशयित्वा २, अशिशिषम् २, अशिशिषित्वा २, अशाशम् २
अशाशित्वा।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (४८)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१५२३। सक। से-पर-)
03
=>
 (१६६)
04
=>
 [[६। ‘सूचिपूत्रिभूव्यट्यर्त्यशूर्णोतिभ्यो यङ् वाच्यः’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्।]]
05
=>
 [पृष्ठम्००४६+ ४१]
06
=>
 [[१। ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१।) इति श्ना- विकरणप्रत्ययः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-१११) इति आलोपः।]]
07
=>
 [[२। ‘निगरणचलना--’ (१-३-८७) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
08
=>
 [[३। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इति षत्वम्। तस्य जश्त्वेन डः।]]
09
=>
 [[३। आ ‘क्तोऽधिकरणे च ध्रौव्यगतिप्रत्य- वसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणे क्तः।]]
10
=>
 [[आ। ‘सदोद्गारसुगन्धीनां फलानामलमा- शिताः’ भ। का। (७-३८) आङ्-- पूर्वात् ‘आदिकर्मणिक्तः’--(३-४-७१) इति कर्तरि क्तः।]]
11
=>
 [[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]
12
=>
 [[५। ‘सुप्यजातौ णिनिः--’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
13
=>
 [[B। ‘परस्त्रीभोगहरणं धर्म एव नरा- शिनाम्। मुखमस्तीत्यभाषिष्ठाः का मे साशङ्कता त्वयि’ भ। का। (९-१२२)]]
14
=>
 [[C। ‘फलाशिनो निर्झरकुञ्जभाजः दिव्याङ्गनाऽनङ्गरसानभिज्ञाः।’ भ। का। (१२-४९)]]
15
=>
 [[ड्। ‘लोकानशिशिषोस्तुल्यः कृतान्तस्य विपर्यये। वने चिकरिषोर्वृक्षान् बलं जिगरिषुः कपेः।।’ भ। का। (३-५४)]]
16
=>
 [[६। ‘उपेयिवान्--’ (३-२-१०९) इति नञ्- पूर्वकादस्मात् क्वसन्तो निपातितः।]]
17
=>
 [[E। ‘अशनीयमिवाशंसुर्महानायाद- शोभनः, भ। का। (७-७९)]]
18
=>
 [पृष्ठम्००४७+ ४२]
19
=>
 [[१। षत्वम् ष्टुत्वम्। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्।]]
20
=>
 [[२। ‘अ प्रत्ययात्’ (३-३-१०२) इत्य- प्रत्ययः।]]
21
=>
 [[३। अशनमात्मन इच्छतीत्यर्थे क्यचि, ‘अशनायोदन्यधनाया बुभुक्षापि- पासागर्धेषु’ (७-४-३४) इति निपा- तनादीत्वाभावः। स्त्रियां क्यजन्तादकारप्रत्ययः।]]