| YouTube Channel

प्राप्य (prApya)

 
शब्दसागरः
English
प्राप्य
mfn.
(-प्यः-प्या-प्यं) Attainable, obtainable,
E.
प्र before, आप् to attain,
aff.
ण्यत्
Capeller Eng
English
प्राप्य
a.
= प्राप्तव्य + fit, proper.
Yates
English
प्रा_प्य (प्यः-प्या-प्यं)
a. Attainable.
Spoken Sanskrit
English
प्राप्य - prApya -
adj.
- acquirable
प्राप्य - prApya -
adj.
- suitable
प्राप्य - prApya -
adj.
- attainable
प्राप्य - prApya -
adj.
- to be reached
प्राप्य - prApya -
adj.
- accessible [ obtainable ]
प्राप्य - prApya -
adj.
- fit
प्राप्य - prApya -
adj.
- procurable
प्राप्य - prApya -
adj.
- available
प्राप्य - prApya -
adj.
- proper
प्राप्य - prApya - gerund - having attained
प्राप्य - prApya - n - achievable
प्राप्य - विपत्र - पुस्त - prApya - vipatra - pusta -
n.
- bills receivable book
प्राप्य prApya
adj.
procurable
लभ्य labhya
adj.
procurable
प्राप्य prApya
adj.
acquirable
लभ्य labhya
adj.
acquirable
Wilson
English
प्राप्य
mfn.
(-प्यः-प्या-प्यं) Attainable, obtainable.
E.
प्र before आप to attain,
aff.
ण्यत्.
Apte
English
प्राप्य [prāpya] प्राप्तव्य [prāptavya], प्राप्तव्य pot. p.
To be got or obtained.
Attainable, procurable
destined to be got
प्राप्तव्यमर्थं लभते मनुष्यः
Pt.*
2.11.
To be reached, attainable.
To be met with or found.
Proper, fit, suitable.Comp. -कारिन् (प्राप्यकारिन्)
a.
effective (only) when touched. -रूप (प्राप्यरूप)
a.
rather easy to attain.
Apte 1890
English
प्राप्य, प्राप्तव्य pot. p. 1 To be got or obtained.
2 Attainable, procurable
destined to be got
प्राप्तत्वमर्थं लभते म्नुष्यः Pt. 2. 105.
3 To be reached, attainable.
4 To be met with or found.
5 Proper, fit, suitable.
Monier Williams Cologne
English
प्राप्य
mfn.
to be reached, attainable, acquirable, procurable,
MBh.
Kāv.
&c.
fit, proper, suitable,
MBh.
Monier Williams 1872
English
1. प्राप्य, अस्, आ, अम्, to be attained, to be
arrived at, attainable, obtainable, acquirable, pro-
curable [cf. सुख-प्°]
proper, fitting, suitable.
2. प्राप्य, ind. having attained to or arrived at
having come upon or met with
having obtained or
gained
having incurred
having suffered or endured.
Macdonell
English
प्राप्य prāp-ya, fp. to be reached or obtained
🞄attainable
suitable.
Hindi
Hindi
प्राप्त करने के
Apte Hindi
Hindi
प्राप्य
अ* - प्र+आप्+ल्पप्
"प्राप्त करके, उपलब्ध करके"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಲ್ಪಡುವ
प्राप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ರಯಿಸಲ್ಪಡುವ
प्राप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೇರಲ್ಪಡುವ /ತಲುಪಲ್ಪಡುವ
निष्पत्तिः - > प्र + आप्लृ (व्याप्तौ) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
प्राप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲೊಂದು
विस्तारः - > निर्वर्त्यम्, विकार्यम्, प्राप्यम्, अनीप्सितम् ಇವು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ ಕರ್ಮಗಳು. देवदत्तः शालां गच्छति ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಾಪ್ಯಕರ್ಮವಾಗುವುದು.
प्राप्य
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಿ /ಪಡೆದು
प्राप्य
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸೇರಿ /ತಲುಪಿ
प्रयोगाः - > "प्राप्य यादवपतिस्त्रिविष्टपं देवमातुरुपनीतकुण्डलः"
उल्लेखाः - > याद० १७-५
Edgerton Buddhist Hybrid
English
prāpya, adj. (gdve. of pra-āp
not recorded in this sense
cf. Jm 〔183.17〕 prāpya-rūpāṇi puṣpāṇi, which are easy to get), easy: Mv 〔i.89.16〕 prāpyaṃ ca bhāraṃ na upādiyanti, aprāpyaṃ ca bhāraṃ upādiyitvā viharanti (mss. corrupt
so I would read for text vitaranti), they do not take up an easy (possible) burden (viz. the religious life), and they live assuming a difficult burden (viz. the cares of worldly life
so essentially Senartʼs note)
with inf., easy to Mv 〔i.131.7〕 prāpyo 'yaṃ bhasmīkartuṃ it would be easy to burn him to ashes, and so 〔131.10〕
〔132.2〕
mss. prāpya each time.
Kridanta Forms
Sanskrit
आप् (आ॒पॢँ꣡ लम्भने - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = आपनम्
अनीयर् = आपनीयः - आपनीया
ण्वुल् = आपकः - आपिका
तुमुँन् = आप्तुम्
तव्य = आप्तव्यः - आप्तव्या
तृच् = आप्ता - आप्त्री
क्त्वा = आप्त्वा
ल्यप् = प्राप्य
क्तवतुँ = आप्तवान् - आप्तवती
क्त = आप्तः - आप्ता
शतृँ = आप्नुवन् - आप्नुवती
आप् (आ꣡पॢँ꣡ व्याप्तौ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = आपनम्
अनीयर् = आपनीयः - आपनीया
ण्वुल् = आपकः - आपिका
तुमुँन् = आपयितुम् / आपितुम्
तव्य = आपयितव्यः / आपितव्यः - आपयितव्या / आपितव्या
तृच् = आपयिता / आपिता - आपयित्री / आपित्री
क्त्वा = आपयित्वा / आपित्वा
ल्यप् = प्रापय्य / प्राप्य
क्तवतुँ = आपितवान् - आपितवती
क्त = आपितः - आपिता
शतृँ = आपयन् / आपन् - आपयन्ती / आपन्ती
शानच् = आपयमानः / आपमानः - आपयमाना / आपमाना
Abhyankara Grammar
English
प्राप्य lit. which is arrived at: an object which is to be reached
cf. प्राप्यं कर्म
the word प्राप्य is used as a word qualifying the word कर्म, in which case it is called प्राप्यकर्म, as for example ग्रामं in ग्रामं गच्छति देवदत्तः or वेदमधीते माणवकः. The term प्राप्य is defined as क्रियाकृ- तविशेषानवगतौ कर्तुः क्रियया अनास्थितं अास्थितं वा यदवाप्यते तत् प्राप्यं कर्म cf. कर्तुरीप्सितमं कर्म | ततु त्रिविधं निर्वर्त्ये विकार्यं प्राप्यमिति | यस्य क्रियाकृतानां विशेषाणां सर्वथानुपलब्धिः तत् प्राप्यम्. Srngara Prakasa IV.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अर्जनीय, उपार्ज्य, अर्जितव्य, लभ्य, अधिगन्तव्य, अधिगमनीय, अधिगम्य, आसादयितव्य, आसाद्य, गम्य, प्रापणीय, प्राप्य, लम्भनीय, समासाद्य, सम्प्राप्य, सम्प्रापणीय, सम्प्राप्तव्य
adjective
प्राप्तुम् योग्यः।
"अर्जनीयस्य धनस्य अभिलाषया एव सः तत् कार्यम् अकरोत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राप्यं, त्रि, (प्र + आप् + ण्यत् ।) प्राप्तव्यम् ।तत्पर्य्यायः गम्यम् समासाद्यम् इत्य-मरः ९२
(यथा, मार्कण्डेये ६२ २० ।“मयैषा सानुरागेण बहुशः प्रार्थिता सती ।निराकृतवती सेयमद्य पाप्या भविष्यति
”व्य, प्र + आप् + ल्यप् यथा, मेघदूते ।“प्राप्यावन्तीमुदयनकथाकोविदग्रामवृद्धान्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्राप्य
त्रि०
प्र + आप--ण्यत् गम्ये लभ्ये व्याकर-णोक्ते “क्रियाकृतविशेषाणां सिद्धिर्यत्र विद्यते ।दर्शनादनुमानाद्वा तत्प्राप्यमिह कथ्यते” इत्युक्ते कर्म-भेदे कर्मन्शब्दे १७३० पृ० दृश्यम् प्र + आप--ल्यप् ।लब्ध्वेत्यर्थे
अव्य०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“आपॢ व्याप्तौ”@} 2 “आपयत्यापतीत्यापेर्यौ वा णौ लम्भने पदे।
व्याप्त्यर्थस्यास्य तु स्वादेराप्नोतीति पदं भवेत्।।” 3 इति देवः।
आपकः-प्रापकः-पिका, आपकः-पिका, ईप्सकः 4 प्सिका
आप्ता-प्त्री, प्रापयिता-त्री, ईप्सिता-त्री
5 आप्नुवन्-वती, प्रापयन्-न्ती, ईप्सन्-न्ती
6 आप्स्यन्-न्ती-ती, आपयिष्यन्-न्ती-ती, ईप्सिष्यन्-न्ती-ती
-- प्रापयमाणः, प्रापयिष्यमाणः
आपः 7
-- -- आप्तः- 8 संप्राप्तः-प्तम्-प्तवान्, प्रापितम्, 9 ईप्सितः-तवान्
आपः, आपः, व्यापी-व्यापिनी, 10 ईप्सुः, आपिपयिषुः
-- आप्तव्यम्, आपयितव्यम्, ईप्सितव्यम्
आपनीयम्, प्रापणीयम्, ईप्सनीयम्
11 संप्राप्यः, आप्यम्, -- प्राप्यम्, -- ईप्स्यम्
ईषदापः-दुरापः-स्वापः
-- -- प्राप्यमानः, प्राप्यमानः, ईप्स्यमानः
आपः, आपः, ईप्सः
आप्तुम्, आपयितुम्, ईप्सितुम्
12 आप्तिः, प्रापणा, ईप्सा, आपिपयिषा
प्रापणम्, आपनम्, ईप्सनम्
आप्त्वा, आपयित्वा, ईप्सित्वा
प्राप्य, 13 प्रापय्य 14 = प्राप्य, प्रेप्स्य
15 आपम् २, आप्त्वा २, आपम् २, आपयित्वा २, ईप्सम्
ईप्सित्वा
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(५९)
02
=>
(५-स्वादिः-१२६०। सक। अनिट्-पर।)
03
=>
(१३७)
04
=>
[[३। सनि ‘आप्ज्ञपृधामीत्’ (७-४-५५) इतीत्वे, द्वित्वे, ‘अत्र लोपोऽभ्यासस्य’ (७-४-५८) इत्यभ्यासलोपः।]]
05
=>
[[४। ‘स्वादिभ्यः--’ (३-१-७३) इति श्नुप्रत्यये उवङ्।]]
06
=>
[पृष्ठम्००५८+ २८]
07
=>
[[१। ‘आप्नोतेर्ह्रस्वश्च’ (द। उ। ७-१।) इति क्विप्सन्नियोगेन ह्रस्वत्वे, ‘अप्तृन्--’ (६-४-११) इति सर्वनामस्थाने दीर्घः। ‘आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि--’ इति अमरकोशात् नित्यं बहुवचनम्।]]
08
=>
[[आ। ‘तस्य मित्रीयतो दूतः संप्राप्तोऽस्मि वशंवदः’ भ। का। ६-१००।]]
09
=>
[[B। ‘अन्वयादिविभिन्नानां यथासंख्यमनीप्सितम्’ भ। का। ९। १३२।]]
10
=>
[[C। ‘दिग्व्यापिनीर्लोचनलोभनीया मृजाऽन्वयाः स्नेहमिव स्रवन्तीः’ भ। का। २-१३।]]
11
=>
[[ड्। ‘संप्राप्यो निजशक्तिराद्धतपसः साधोः देवोऽपि तामृज्वीकर्तुमुपानशे सुकृतिनीं प्रस्तिध्नुवानः खलान्।।’ धा। का। २-६९।]]
12
=>
[[२। ‘क्तिन् आबादिभ्यः निष्ठायामनिड्भ्यः’ (वा। ३-३-९४) इति क्तिन्। ‘गुरोश्च हल’ (३-३-१०३) इत्यस्यापवादः।]]
13
=>
[[E। ‘प्रापय्य शौरिमथ तां भगिनीं वाक्यैरक्षीणसौहृदमपेतशुचाऽवतानीत्’ वा। वि। ३-५६।]]
14
=>
[[३। ‘विभाषाऽऽपः’ (६-४-५७) इति णेरयादेशो वा।]]
15
=>
[पृष्ठम्००५९+ २५]
Capeller
German
प्राप्य = प्राप्तव्य
auch passend, schicklich.